Sağlık İşçileri

Puan:8.1K

İşveren Fazla Mesai Onayını Yazılı Olarak Almak Zorunda mı?

Fazla çalışma ücretleri ve işverenin bu kapsamdaki yükümlülükleri, iş hukukunun en çok tartışılan konuları arasında yer alıyor. Peki işveren, işçisine fazla mesai yaptırabilmek için yazılı onay almak zorunda mı? İşte yasal düzenlemeler ve güncel uygulamalar...Yasal Düzenleme: Yazılı Onay ŞartTürk İş Hukuku'nda işverenin bir işçisine fazla mesai (fazla çalışma) yaptırabilmesi için mutlaka işçinin yazılı onayını alması gerekiyor. Bu zorunluluk, 4857 sayılı İş Kanunu'nda açıkça düzenlenmiş olup uyulmaması halinde idari para cezası ve hukuki yaptırımlar söz konusu olabiliyor.Konunun yasal dayanağını 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesinin 7. fıkrası oluşturuyor. Bu fıkrada aynen "Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir" hükmü yer alıyor. Kanun koyucu bu ifadeyle onayın zorunlu olduğunu ve işverene bu konuda herhangi bir takdir yetkisi tanınmadığını ortaya koyuyor.Onayın Şekli ve Saklanmasıİşçiden alınacak onayın mutlaka yazılı olması şart. Sözlü olarak verilen izinler veya zımni onaylar (sessiz kalma, itiraz etmeme gibi durumlar) hukuken geçerli sayılmıyor. İşveren, işçinin fazla mesaiye kalacağına dair imzasını içeren belgeyi özlük dosyasında saklamak durumunda.Bu konudaki detaylar, İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği'nin 9. maddesinde şöyle düzenleniyor:"Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma yaptırmak için işçinin yazılı onayının alınması gerekir. Zorunlu nedenlerle veya olağanüstü durumlarda yapılan fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma için bu onay aranmaz."2017 Yılında Yapılan Değişiklik25 Ağustos 2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklik yönetmeliği ile fazla çalışma onayında önemli bir değişikliğe gidildi.Değişiklik öncesinde işverenler her yılbaşında işçilerden ayrı ayrı yazılı onay almak zorundaydı. İş sözleşmesinde yer alan fazla mesai onayı bile sadece ilk yıl için geçerli kabul ediliyor, her takvim yılı için yeniden onay alınması gerekiyordu.Değişiklik sonrasında ise her yılbaşında ayrı onay alma zorunluluğu kaldırıldı. Artık fazla çalışma onayı, iş sözleşmesinin yapılması esnasında veya ihtiyaç ortaya çıktığında tek seferlik olarak alınabiliyor. Alınan onay ise işçinin özlük dosyasında saklanmak zorunda.Onay Aranmayan İstisnai DurumlarYönetmeliğin 9. maddesine göre, aşağıdaki iki durumda fazla mesai için yazılı onay alınması zorunluluğu bulunmuyor:Zorunlu nedenlerle yapılan fazla çalışmalar: İş Kanunu'nun 42. maddesinde düzenlenen bu durum, işyerinde bir arıza veya makine bozulması gibi ani gelişen ve işin durmasına yol açacak halleri kapsıyor.Olağanüstü hallerde yapılan fazla çalışmalar: İş Kanunu'nun 43. maddesinde düzenlenen bu durum ise doğal afet, salgın hastalık, seferberlik gibi toplumu etkileyen olağanüstü durumları kapsıyor.Bu istisnai durumlarda işverenin fazla mesai yaptırma yetkisi sınırsız değildir. Zorunluluk ortadan kalktığında fazla mesai de sona ermelidir.İşçinin Onayı Geri Çekme Hakkıİşçi, daha önce verdiği fazla çalışma onayını 30 gün önceden işverene yazılı olarak bildirmek kaydıyla geri alabiliyor.Bu düzenleme, işçinin verdiği onayın süresiz ve geri alınamaz olmadığını, işçinin her zaman fazla mesai yapmama hakkını kullanabileceğini göstermektedir. İşveren, bu geri çekme bildirimine rağmen işçiyi fazla mesaiye zorlayamaz.Gece Çalışması İçin Ayrı Onay GerekiyorBu noktada önemli bir ayrıma dikkat çekmek gerekiyor. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesi kapsamında alınan fazla çalışma onayı, aynı Kanun'un 69. maddesi kapsamında gerekli olan gece çalışması onayının yerine geçmiyor.Özellikle Sağlık Bakanlığı gibi sağlık hizmeti yürütülen işyerleri ile turizm ve özel güvenlik sektöründe, işçinin gece 7,5 saatin üzerinde çalıştırılabilmesi için ayrıca yazılı onayı alınmalıdır.Onay Alınmamasının Yaptırımlarıİşverenin, fazla çalışma yaptırdığı işçiden yazılı onay almaması halinde karşılaşacağı yaptırımlar şunlardır:İdari para cezası: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişleri tarafından yapılan denetimlerde onaysız fazla mesai tespit edilmesi durumunda işverene idari para cezası kesilmektedir.İşçinin ücret talep hakkı: Onay olmaması, işçinin fazla mesai ücreti alma hakkını ortadan kaldırmaz. İşçi, çalıştığı fazla mesai sürelerinin ücretini mahkeme yoluyla talep edebilir.Haklı fesih imkanı: Onaysız ve sürekli şekilde fazla mesaiye zorlanan işçi, bu durumu İş Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında haklı fesih sebebi sayarak iş sözleşmesini feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanabilir.Güncel Mevzuat Listesi4857 sayılı İş Kanunu Madde 41 - Fazla Çalışma Ücreti4857 sayılı İş Kanunu Madde 42 - Zorunlu Nedenlerle Fazla Çalışma4857 sayılı İş Kanunu Madde 43 - Olağanüstü Hallerde Fazla Çalışma4857 sayılı İş Kanunu Madde 69 - Gece Çalışmalarıİş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği Madde 9 - Fazla Çalışma Yaptırılacak İşçinin Onayı25 Ağustos 2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete - Yönetmelik değişikliğiDeğerlendirmeFazla mesai için işverenin yazılı onay alma zorunluluğu, Türk İş Hukuku'nun temel kurallarından biridir. Bu onay, iş sözleşmesi imzalanırken veya ihtiyaç ortaya çıktığında tek seferlik alınabilir. Zorunlu nedenler ve olağanüstü haller dışında onaysız fazla mesai yaptırılamaz. İşçi, verdiği onayı 30 gün önceden bildirmek şartıyla her zaman geri çekebilir. Gece çalışması için ayrıca onay alınması gerektiği unutulmamalıdır. Onaysız fazla mesai yaptıran işveren, idari para cezası ile karşı karşıya kalır.

Önceki Haber

Doğum İzni Bitiminde Yarım Gün Çalışma için İşverene Kaç Gün Önce B...

Sonraki Haber

Kamu Personelinin Servis Aracından Çocukları da Yararlanabilecek: Y...