Doğum izni sonrasında yarım gün (kısmi süreli) çalışma hakkını kullanmak isteyen işçilerin, işverene en geç 30 gün önceden yazılı başvuruda bulunması gerekmektedir.
Başvuru Süresi: En Geç 30 Gün Önceden Yazılı Bildirim
Analık İzni veya Ücretsiz İzin Sonrası Yapılacak Kısmi Süreli Çalışmalar Hakkında Yönetmelik'in ilgili hükümlerine göre :
"Kısmi süreli çalışma talebi, haktan faydalanmaya başlamadan en az bir ay önce işçi tarafından yazılı olarak yapılmalıdır."
Bu düzenleme, işçinin talebinin işveren tarafından değerlendirilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması için yeterli süre tanınmasını amaçlamaktadır.
İşverenin Cevap Süresi ve Başvurunun Geçerlilik Kazanması
Aynı Yönetmelik hükmüne göre :
- İşveren, usulüne uygun yapılan kısmi süreli çalışma talebine, bildirim tarihinden itibaren en geç bir ay içinde yazılı olarak cevap vermek zorundadır.
- İşveren tarafından süresi içinde cevap verilmemesi halinde, talep işçinin dilekçesinde belirtilen tarihte veya bu tarihi takip eden ilk iş gününde otomatik olarak geçerlilik kazanır.
Bu hüküm, işverenin talebi sürüncemede bırakmasını engelleyerek işçinin haklarını korumaktadır.
Yarım Çalışma Hakkının Tanımı ve Yasal Dayanağı
Doğum sonrası yarım çalışma hakkı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenmiştir .
Bu hükme göre:
- Amaç: Çocuğun bakımı ve yetiştirilmesi
- Koşul: Çocuğun hayatta olması
- Hak Sahipleri: Kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçiler
Yarım Çalışma Süreleri
Yarım çalışma süresi, doğum sırasına göre değişmektedir :
- Birinci doğumda: 60 gün
- İkinci doğumda: 120 gün
- Sonraki doğumlarda: 180 gün
- Çoğul doğumlarda: Bu sürelere 30 gün eklenir
- Çocuğun engelli doğması halinde: 360 gün
Bu süre boyunca işçi, haftalık çalışma süresinin yarısı kadar (45 saatin yarısı = 22,5 saat/hafta) ücretsiz izin kullanmış sayılır .
Yarım Çalışma Ödeneği (İŞKUR Desteği)
Yarım çalışma hakkını kullanan işçilere, çalışmadıkları süre için Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından yarım çalışma ödeneği ödenmektedir .
Ödenek süreleri:
- Birinci doğumda: En fazla 30 gün
- İkinci doğumda: En fazla 60 gün
- Sonraki doğumlarda: En fazla 90 gün
- Engelli doğumda: En fazla 180 gün
Ödenek miktarı: Günlük brüt asgari ücret tutarı kadardır (2024 yılı için günlük 666,75 TL brüt) .
Yarım Çalışma Ödeneğinden Yararlanma Koşulları
İŞKUR'dan yarım çalışma ödeneği alabilmek için :
- SGK kayıtlı işçi olmak
- Doğum veya evlat edinme tarihinden önceki son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olması
- Haftalık çalışma süresinin yarısı kadar fiilen çalışılması
- Çocuğun hayatta olması
- Analık izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde İŞKUR'a başvurulması
İŞKUR'a Başvuru Süresi ve Şekli
Yarım çalışma ödeneğinden yararlanmak isteyen işçilerin, analık izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde :
- En yakın İŞKUR birimine şahsen başvurması veya
- Elektronik ortamda (www.iskur.gov.tr, e-Devlet veya İŞKUR Mobil uygulama) başvuru yapması gerekmektedir.
Önemli: Mücbir sebepler dışında, başvuruda gecikilen süre, yarım çalışma ödeneği almaya hak kazanılan toplam süreden düşülmektedir .
İşveren Talebi Reddedebilir mi?
Yasaya göre, işverenin işçinin yarım çalışma talebini engelleme yetkisi bulunmamaktadır. İşveren, yarım çalışma yapılacak gün ve saat aralıklarını belirleyip işçiyi uygulama kapsamında çalıştırmakla yükümlüdür .
Özet Tablo (Metin Formatında)
Doğum Sırasına Göre Yarım Çalışma Süreleri:
Birinci doğum: 60 gün yarım çalışma hakkı / 30 gün İŞKUR ödeneği
İkinci doğum: 120 gün yarım çalışma hakkı / 60 gün İŞKUR ödeneği
Sonraki doğumlar: 180 gün yarım çalışma hakkı / 90 gün İŞKUR ödeneği
Çoğul doğum: Sürelere +30 gün / Ödeneğe +15 gün
Engelli doğum: 360 gün yarım çalışma hakkı / 180 gün İŞKUR ödeneği
Kaynak Mevzuat
- 4857 sayılı İş Kanunu Madde 74 – Analık izni ve yarım çalışma hakkının yasal dayanağı
- Analık İzni veya Ücretsiz İzin Sonrası Yapılacak Kısmi Süreli Çalışmalar Hakkında Yönetmelik – Başvuru süresi ve usul esasları
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu – Analık sigortası hükümleri
Not: Bu bilgiler 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmaktadır.
Doğum izni sonrasında yarım gün (kısmi süreli) çalışma hakkını kullanmak isteyen işçilerin, işverene en geç 30 gün önceden yazılı başvuruda bulunması gerekmektedir.Başvuru Süresi: En Geç 30 Gün Önceden Yazılı BildirimAnalık İzni veya Ücretsiz İzin Sonrası Yapılacak Kısmi Süreli Çalışmalar Hakkında Yönetmelik'in ilgili hükümlerine göre :"Kısmi süreli çalışma talebi, haktan faydalanmaya başlamadan en az bir ay önce işçi tarafından yazılı olarak yapılmalıdır."Bu düzenleme, işçinin talebinin işveren tarafından değerlendirilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması için yeterli süre tanınmasını amaçlamaktadır.İşverenin Cevap Süresi ve Başvurunun Geçerlilik KazanmasıAynı Yönetmelik hükmüne göre :İşveren, usulüne uygun yapılan kısmi süreli çalışma talebine, bildirim tarihinden itibaren en geç bir ay içinde yazılı olarak cevap vermek zorundadır.İşveren tarafından süresi içinde cevap verilmemesi halinde, talep işçinin dilekçesinde belirtilen tarihte veya bu tarihi takip eden ilk iş gününde otomatik olarak geçerlilik kazanır.Bu hüküm, işverenin talebi sürüncemede bırakmasını engelleyerek işçinin haklarını korumaktadır.Yarım Çalışma Hakkının Tanımı ve Yasal DayanağıDoğum sonrası yarım çalışma hakkı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenmiştir .Bu hükme göre:Amaç: Çocuğun bakımı ve yetiştirilmesiKoşul: Çocuğun hayatta olmasıHak Sahipleri: Kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilerYarım Çalışma SüreleriYarım çalışma süresi, doğum sırasına göre değişmektedir :Birinci doğumda: 60 günİkinci doğumda: 120 günSonraki doğumlarda: 180 günÇoğul doğumlarda: Bu sürelere 30 gün eklenirÇocuğun engelli doğması halinde: 360 günBu süre boyunca işçi, haftalık çalışma süresinin yarısı kadar (45 saatin yarısı = 22,5 saat/hafta) ücretsiz izin kullanmış sayılır .Yarım Çalışma Ödeneği (İŞKUR Desteği)Yarım çalışma hakkını kullanan işçilere, çalışmadıkları süre için Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından yarım çalışma ödeneği ödenmektedir .Ödenek süreleri:Birinci doğumda: En fazla 30 günİkinci doğumda: En fazla 60 günSonraki doğumlarda: En fazla 90 günEngelli doğumda: En fazla 180 günÖdenek miktarı: Günlük brüt asgari ücret tutarı kadardır (2024 yılı için günlük 666,75 TL brüt) .Yarım Çalışma Ödeneğinden Yararlanma KoşullarıİŞKUR'dan yarım çalışma ödeneği alabilmek için :SGK kayıtlı işçi olmakDoğum veya evlat edinme tarihinden önceki son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olmasıHaftalık çalışma süresinin yarısı kadar fiilen çalışılmasıÇocuğun hayatta olmasıAnalık izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde İŞKUR'a başvurulmasıİŞKUR'a Başvuru Süresi ve ŞekliYarım çalışma ödeneğinden yararlanmak isteyen işçilerin, analık izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde :En yakın İŞKUR birimine şahsen başvurması veyaElektronik ortamda (www.iskur.gov.tr, e-Devlet veya İŞKUR Mobil uygulama) başvuru yapması gerekmektedir.Önemli: Mücbir sebepler dışında, başvuruda gecikilen süre, yarım çalışma ödeneği almaya hak kazanılan toplam süreden düşülmektedir .İşveren Talebi Reddedebilir mi?Yasaya göre, işverenin işçinin yarım çalışma talebini engelleme yetkisi bulunmamaktadır. İşveren, yarım çalışma yapılacak gün ve saat aralıklarını belirleyip işçiyi uygulama kapsamında çalıştırmakla yükümlüdür .Özet Tablo (Metin Formatında)Doğum Sırasına Göre Yarım Çalışma Süreleri:Birinci doğum: 60 gün yarım çalışma hakkı / 30 gün İŞKUR ödeneğiİkinci doğum: 120 gün yarım çalışma hakkı / 60 gün İŞKUR ödeneğiSonraki doğumlar: 180 gün yarım çalışma hakkı / 90 gün İŞKUR ödeneğiÇoğul doğum: Sürelere +30 gün / Ödeneğe +15 günEngelli doğum: 360 gün yarım çalışma hakkı / 180 gün İŞKUR ödeneğiKaynak Mevzuat4857 sayılı İş Kanunu Madde 74 – Analık izni ve yarım çalışma hakkının yasal dayanağı Analık İzni veya Ücretsiz İzin Sonrası Yapılacak Kısmi Süreli Çalışmalar Hakkında Yönetmelik – Başvuru süresi ve usul esasları 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu – Analık sigortası hükümleri Not: Bu bilgiler 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmaktadır.
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap