Sağlık İşçileri

Puan:8.1K

İşe iade davası kaç gün içinde açılmalı?

İşten çıkarılan işçilerin en çok merak ettiği konuların başında işe iade davasının ne kadar süre içinde açılması gerektiği geliyor. 4857 sayılı İş Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'na göre belirlenen bu süreler hak düşürücü nitelikte olup, kaçırılması halinde işçi tüm haklarını kaybetmektedir. İşte işe iade davası süreçleri ve dikkat edilmesi gerekenler.İşe iade davası nedir?İşe iade davası, işveren tarafından geçerli bir neden olmaksızın işten çıkarılan işçinin, feshin geçersizliğinin tespiti ve işe iadesi amacıyla açtığı davadır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18, 19, 20 ve 21. maddelerinde düzenlenen iş güvencesi hükümleri kapsamında açılan bu dava, işçinin işine geri dönebilmesini sağlayan en önemli hukuki koruma mekanizmasıdır.İşe iade davası açma süresi4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesine göre işe iade davası açma süreci iki aşamalıdır ve her iki aşamada da belirlenen süreler hak düşürücüdür.1. Arabulucuya başvuru süresiFesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde mutlaka arabulucuya başvurulması gerekmektedir.Bu süre hak düşürücü nitelikte olduğu için bir gün bile geçirilmemelidir. Bir aylık süre geçtikten sonra arabulucuya başvurulamaz ve dolayısıyla işe iade davası açma hakkı tamamen kaybedilir.Arabuluculuk süreci, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesi gereğince işe iade davası için zorunlu bir ön şarttır. Arabulucuya başvurmadan doğrudan dava açılması halinde, mahkeme davayı usulden reddeder.2. Dava açma süresiArabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde İş Mahkemesi'nde dava açılması gerekmektedir.Bu süre de aynı şekilde hak düşürücüdür. İki haftalık süre geçtikten sonra dava açılamaz.Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına dair son tutanağın düzenlendiği tarih, dava açma süresinin başlangıcıdır. Bu tutanakta belirtilen tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılmalıdır.İşe iade davası şartlarıİşe iade davası açabilmek için bazı şartların bir arada bulunması gerekmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesinde düzenlenen bu şartlar şunlardır:İş Kanunu'na veya Basın İş Kanunu'na tabi olmak: İşe iade davası açabilmek için işçinin 4857 sayılı İş Kanunu veya 5953 sayılı Basın İş Kanunu kapsamında çalışıyor olması gerekmektedir. Deniz İş Kanunu'na veya Borçlar Kanunu'na tabi çalışanlar kural olarak bu davayı açamamaktadır.İşyerinde en az 30 işçi çalıştırılması: İşçinin çalıştığı işyerinde, işten çıkarıldığı tarih itibarıyla en az 30 işçi çalışıyor olmalıdır. Tarım ve orman işlerinde bu rakam en az 51 işçidir. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri varsa, tüm işyerlerindeki işçi sayıları toplanarak hesaplama yapılır.En az altı aylık kıdem: İşe iade davası açmak isteyen işçinin, işyerinde en az altı aylık kıdeme sahip olması gerekmektedir. Yer altı işlerinde çalışan işçiler için bu şart aranmaz. Sendika temsilcileri de kıdem şartına tabi değildir.Belirsiz süreli iş sözleşmesi: İşçinin belirsiz süreli bir iş sözleşmesiyle çalışıyor olması gerekmektedir. Belirli süreli iş sözleşmeleri esaslı bir neden olmadıkça üst üste yapılamaz, aksi takdirde başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.İşveren vekili olmamak: İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri ve yardımcıları ile işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçi alma-çıkarma yetkisi bulunan yöneticiler iş güvencesi hükümlerinden yararlanamaz.Fesih bildirimi ve sürenin başlangıcıBir aylık süre, işçinin fesih bildirimini tebliğ aldığı tarihten itibaren başlar. Fesih bildiriminin işçiye tebliğ edilmesi, işverenin fesih iradesinin işçiye ulaştırılması anlamına gelir.Fesih bildirimi yazılı olarak yapılmalıdır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 19. maddesine göre işveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır.Fesih bildirimi elden verilebileceği gibi, iadeli taahhütlü posta yoluyla da gönderilebilir. İşçinin fesih bildirimini almaktan kaçınması durumunda tutanak düzenlenir ve bu tutanak tarihi tebliğ tarihi olarak kabul edilir.Arabuluculuk süreciİşe iade davası açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculuk süreci 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesinde düzenlenmiştir.Arabuluculuk başvurusu, işçinin veya vekilinin, arabuluculuk bürosuna veya arabuluculuk bürosu kurulmayan yerlerde görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne başvurmasıyla yapılır. Başvuru sırasında fesih bildiriminin bir örneği de eklenir.Arabulucu, başvuruyu inceler ve en kısa sürede tarafları toplantıya davet eder. Arabuluculuk süreci, başvuru tarihinden itibaren en geç üç hafta içinde sonuçlandırılır. Bu süre zorunlu hallerde en fazla bir hafta uzatılabilir.Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşmaya varırsa, anlaşma tutanağı düzenlenir. Anlaşma sağlanamazsa, son tutanağa bu husus yazılır. Arabuluculuk son tutanağı, arabulucu tarafından düzenlenir ve taraflarca imzalanır.Davanın açılması ve yargılama süreciİki haftalık dava açma süresi içinde yetkili iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Yetkili mahkeme, davalı işverenin ikametgahının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı işyerinin bulunduğu yer iş mahkemesidir.Dava dilekçesinde, feshin geçersizliği ve işe iade talebi açıkça belirtilmelidir. Ayrıca işe iade edilmemesi halinde ödenecek tazminat miktarı da talep edilebilir.Mahkeme, dava dilekçesini ve eklerini inceler, eksiklik varsa tamamlanmasını ister. Daha sonra tensip tutanağı düzenlenir ve duruşma günü belirlenir.İşe iade davaları ivedi yargılama usulüne tabidir. Mahkeme, mümkün olan en kısa sürede davayı sonuçlandırır. Mahkemece verilen karar hakkında istinaf yoluna başvurulması halinde, bölge adliye mahkemesi ivedilikle ve kesin olarak karar verir.İşe iade davasının sonuçlarıMahkeme feshin geçersizliğine karar verirse, işçi kararın kesinleşmesinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurarak işe başlatılmasını talep etmelidir. Bu başvuru yapılmazsa, fesih geçerli hale gelir ve işçi tüm tazminat haklarını kaybeder.İşveren, işçinin başvurusu üzerine bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşveren işçiyi işe başlatmazsa, mahkemenin belirlediği en az dört, en çok sekiz aylık brüt ücret tutarında tazminat ödemek zorunda kalır.İşçinin işe başlatılıp başlatılmadığına bakılmaksızın, yargılama sürecinde boşta geçirdiği sürenin en çok dört aylık kısmı kadar ücreti ve diğer hakları ödenir.Yargıtay kararlarıYargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 24.12.2015 tarihli kararında, işe iade davasında sürelerin hak düşürücü olduğu vurgulanmıştır: "Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması, arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılması gerekir. Bu süreler hak düşürücü olup, mahkemece resen dikkate alınır."Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 09.11.2020 tarihli kararında ise, "Arabulucuya başvurulmadan doğrudan açılan işe iade davalarının usulden reddedileceği" belirtilmiştir.İlgili kanun ve mevzuatlar4857 sayılı İş KanunuMadde 18: İş güvencesi kapsamı, geçerli fesih nedenleriMadde 19: Fesih usulü, yazılı bildirim ve savunma hakkıMadde 20: Fesih bildirimine itiraz, arabuluculuk ve dava açma süresiMadde 21: Geçersiz feshin sonuçları, işe başlatmama tazminatı7036 sayılı İş Mahkemeleri KanunuMadde 3: Dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludurMadde 5: Görevli ve yetkili mahkemeMadde 8: Yargılama usulü6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk KanunuMadde 15: Arabuluculuğa başvuruMadde 17: Arabuluculuk faaliyeti ve süresiMadde 18: Son tutanağın düzenlenmesiArabuluculuk Son Tutanağın Düzenlenmesine İlişkin YönetmelikArabuluculuk süreci ve son tutanağın düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslarSık sorulan sorularSoru: İşe iade davası açma süresi kaç gündür?Cevap: Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalı, arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılmalıdır.Soru: Arabulucuya başvurmadan doğrudan dava açabilir miyim?Cevap: Hayır. Arabulucuya başvurmadan doğrudan dava açılması halinde, mahkeme davayı usulden reddeder.Soru: Bir aylık süre hangi tarihten itibaren başlar?Cevap: Bir aylık süre, işçinin fesih bildirimini tebliğ aldığı tarihten itibaren başlar.Soru: İşe iade davasını kazanırsam ne kadar tazminat alırım?Cevap: Mahkeme en az dört, en çok sekiz aylık brüt ücret tutarında tazminata hükmeder. Ayrıca boşta geçen süre için en çok dört aylık ücret ve diğer haklar ödenir.Soru: İşe iade davası ne kadar sürer?Cevap: İş mahkemelerinin iş yoğunluğuna göre değişmekle birlikte, büyükşehirlerde istinaf süreci dahil ortalama bir ila bir buçuk yıl sürmektedir.

Önceki Haber

Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?

Sonraki Haber

Hastalık raporu işten atılma sebebi mi?