Belediyelerde Çalışan Taşeron İşçiler Hangi Madde Kapsamında Değerlendiriliyor
375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. Maddesi ve Belediye İşçileri: Belediyelerde ve bağlı kuruluşlarında çalışan taşeron işçilerin kadroya geçirilmesi süreci, 696 sayılı KHK ile başlatılan ve 7079 sayılı Kanun'un 118. maddesiyle kalıcı hale getirilen düzenlemeler kapsamında 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. maddesi ile düzenlenmiştir. Bu madde, mahalli idarelerde çalışan taşeron işçiler için özel hükümler içermektedir .
1. Geçici 24. Maddenin Kapsamı ve Uygulama Alanı
1.1. Maddenin Kapsadığı Kurum ve Kuruluşlar
375 sayılı KHK'nın Geçici 24. maddesi, aşağıdaki kurum ve kuruluşlarda çalışan taşeron işçileri kapsamaktadır:
- İl özel idareleri,
- Belediyeler (büyükşehir, il, ilçe ve belde belediyeleri),
- Belediyelere bağlı kuruluşlar (su ve kanalizasyon idareleri, ulaşım işletmeleri vb.),
- Mahalli idare birlikleri (belediyelerin üyesi olduğu birlikler),
- Sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler .
1.2. Kapsamdaki İşçiler
Geçici 24. madde kapsamında, 4 Aralık 2017 tarihi itibarıyla yukarıda belirtilen kurum ve kuruluşlarda personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışmakta olan taşeron işçiler değerlendirilmiştir .
Özellikle belediyelerin temel hizmet alanlarında çalışan işçiler bu kapsama dahil edilmiştir:
- Çöp toplama ve atık yönetimi,
- Temizlik hizmetleri,
- Park ve bahçe bakımı,
- Cadde, sokak ve meydan temizliği,
- Diğer destek hizmetleri .
2. Geçici 24. Madde ile Geçici 23. Madde Arasındaki Fark
2.1. Temel Farklılıklar
Belediyelerde çalışan taşeron işçileri düzenleyen Geçici 24. madde ile merkezi idarede çalışanları düzenleyen Geçici 23. madde arasında önemli farklar bulunmaktadır:
İstihdam Edilen Kurum/Şirket:
- Geçici 23. madde kapsamındaki işçiler, doğrudan kamu kurumlarının sürekli işçi kadrolarına geçirilmiştir.
- Geçici 24. madde kapsamındaki belediye işçileri ise, belediyelerin veya bağlı kuruluşlarının kuracağı ya da mevcut olan şirketlerinde işçi statüsünde istihdam edilmiştir .
Hukuki Statü:
- Geçici 23. madde işçileri, 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak kamu kurumlarında çalışmaktadır.
- Geçici 24. madde işçileri ise, belediye şirketlerinde yine 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak çalışmakta, ancak işverenleri belediye şirketi olmaktadır .
2.2. Ortak Hükümler
Her iki madde kapsamındaki işçiler için aşağıdaki hususlar ortak olarak düzenlenmiştir:
- 4 Aralık 2017 tarihi itibarıyla çalışıyor olma şartı,
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesindeki genel şartları taşıma,
- Emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olma,
- Açılmış davalardan ve icra takiplerinden feragat şartı,
- Sulh sözleşmesi yapma yükümlülüğü .
3. Belediye Şirketlerine Geçiş Süreci
3.1. Başvuru ve Değerlendirme
Geçici 24. madde kapsamında belediye işçileri, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde hizmet alım sözleşmesini yapan idareye veya şirkete, ek 20. madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde çalıştırılmak üzere yazılı olarak başvuruda bulunmuşlardır .
Başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, itirazların karara bağlanması ve sınav süreci doksan gün içinde tamamlanmıştır .
3.2. Sınav Süreci
Belediye şirketlerine geçişte de idarelerce belirlenen usul ve esaslara göre yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınav yapılmıştır. Sınavda başarılı olanlar, davalardan feragat şartını yerine getirmeleri kaydıyla belediye şirketlerinde işçi statüsünde topluca işe başlatılmışlardır .
4. Belediye Şirketlerinde Çalışan İşçilerin Hakları
4.1. Ücret ve Mali Haklar
Geçici 24. maddenin dördüncü fıkrasına göre, belediye şirketlerinde işçi statüsüne geçirilenlerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu iş sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamaz .
Geçişten önce toplu iş sözleşmesi bulunmayan işçiler için ise, geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan ve Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu iş sözleşmesi esas alınmıştır .
4.2. Sosyal Haklar ve Yardımlar
Belediye şirketlerine geçirilen işçiler, toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre aşağıdaki sosyal haklardan yararlanmaktadır:
- Çocuk yardımı,
- Yemek yardımı,
- Taşıt yardımı,
- Yakacak yardımı,
- Sorumluluk primi (direksiyon primi, silah tazminatı),
- Öğrenim yardımı,
- Bayram yardımı,
- Evlenme yardımı,
- Doğum yardımı,
- Hastalık yardımı,
- Tabii afet yardımı,
- Ölüm yardımı,
- Askerlik yardımı .
4.3. İkramiye ve Tediye
Belediye şirketlerinde çalışan işçilere, Ekim ve Nisan aylarında 5'er günlük olmak üzere yılda toplam 10 günlük ücretleri tutarında ikramiye ödenmektedir. Bu ödeme, işçinin çalıştığı sürenin bir yıldan az olması durumunda çalışma süresi ile orantılı olarak yapılmaktadır .
4.4. Yıllık İzin Hakları
Belediye şirketlerine geçirilen işçilerin, taşeron firmada geçen hizmet süreleri yıllık izin hesabında dikkate alınmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 54. maddesi uyarınca, işçilerin aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilerek yıllık izin hesabında göz önüne alınmaktadır .
5. Özel Güvenlik Görevlileri
Belediye şirketlerinde çalışan özel güvenlik görevlileri hakkında özel bir düzenleme yapılmıştır. Geçici 24. madde kapsamında geçiş işlemleri yapılan özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun hükümlerine tabi olmaya devam etmektedir .
6. 2026 Yılı Güncel Durum
6.1. Anayasa Mahkemesi Kararı
9 Mart 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararı, 696 KHK ile kadroya geçen işçilerin tayin hakkına ilişkin önemli bir düzenleme getirmiştir .
Anayasa Mahkemesi, 375 sayılı KHK'nın Geçici 23. maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde" ibaresini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmiştir. Bu karar, Geçici 24. madde kapsamındaki belediye işçileri için de emsal niteliği taşımaktadır .
6.2. Kararın Yürürlük Tarihi ve Etkileri
Anayasa Mahkemesi, iptal kararının 9 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe girmesine karar vermiştir. Bu tarihe kadar mevcut düzenleme geçerliliğini korumaktadır. Kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte, belediye şirketlerinde çalışan işçilerin yer değişikliği taleplerinin mutlak yasak mantığıyla değil, işin gerekleri, kadro durumu, kamu yararı ve işçinin kişisel-makul nedenleri birlikte değerlendirilerek ele alınması gerekecektir .
6.3. Güncel Beklentiler
2026 yılı itibarıyla, belediyelerde ve KİT'lerde çalışan ancak henüz kadroya geçirilmemiş taşeron işçiler için yeni düzenleme beklentileri devam etmektedir. Sendikalar, özellikle KİT'ler ve belediyelerde çalışan tüm taşeron işçilerin kadroya alınması için çalışmalarını sürdürmektedir .
7. Özet ve Değerlendirme
Belediyelerde çalışan taşeron işçiler, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. maddesi kapsamında değerlendirilmektedir. Bu madde, belediyeler ve bağlı kuruluşlarında çalışan taşeron işçilerin, belediyelerin kuracağı veya mevcut şirketlerinde işçi statüsünde istihdam edilmesini düzenlemektedir.
Geçici 24. madde kapsamındaki işçiler, merkezi idarede çalışan işçilerden farklı olarak doğrudan kamu işçisi kadrosuna değil, belediye şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmiştir. Ancak her iki grup için de temel çalışma şartları, ücret hakları ve sosyal yardımlar benzer şekilde düzenlenmiştir.
Anayasa Mahkemesi'nin 9 Mart 2026 tarihli kararı, Geçici 23. madde kapsamındaki işçiler için tayin yasağını iptal etmiş olup, bu kararın Geçici 24. madde kapsamındaki belediye işçileri için de emsal teşkil edeceği değerlendirilmektedir.
8. Başvuru ve Bilgi Alma Kanalları
Belediye şirketlerinde çalışan işçilerin hakları, tayin ve nakil süreçleriyle ilgili güncel gelişmeleri takip etmek isteyen vatandaşların, bağlı bulundukları belediye şirketinin insan kaynakları birimlerine başvurmaları ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı'nın resmi duyurularını izlemeleri önerilmektedir.
375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. Maddesi ve Belediye İşçileri: Belediyelerde ve bağlı kuruluşlarında çalışan taşeron işçilerin kadroya geçirilmesi süreci, 696 sayılı KHK ile başlatılan ve 7079 sayılı Kanun'un 118. maddesiyle kalıcı hale getirilen düzenlemeler kapsamında 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. maddesi ile düzenlenmiştir. Bu madde, mahalli idarelerde çalışan taşeron işçiler için özel hükümler içermektedir .1. Geçici 24. Maddenin Kapsamı ve Uygulama Alanı1.1. Maddenin Kapsadığı Kurum ve Kuruluşlar375 sayılı KHK'nın Geçici 24. maddesi, aşağıdaki kurum ve kuruluşlarda çalışan taşeron işçileri kapsamaktadır:İl özel idareleri,Belediyeler (büyükşehir, il, ilçe ve belde belediyeleri),Belediyelere bağlı kuruluşlar (su ve kanalizasyon idareleri, ulaşım işletmeleri vb.),Mahalli idare birlikleri (belediyelerin üyesi olduğu birlikler),Sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler .1.2. Kapsamdaki İşçilerGeçici 24. madde kapsamında, 4 Aralık 2017 tarihi itibarıyla yukarıda belirtilen kurum ve kuruluşlarda personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışmakta olan taşeron işçiler değerlendirilmiştir .Özellikle belediyelerin temel hizmet alanlarında çalışan işçiler bu kapsama dahil edilmiştir:Çöp toplama ve atık yönetimi,Temizlik hizmetleri,Park ve bahçe bakımı,Cadde, sokak ve meydan temizliği,Diğer destek hizmetleri .2. Geçici 24. Madde ile Geçici 23. Madde Arasındaki Fark2.1. Temel FarklılıklarBelediyelerde çalışan taşeron işçileri düzenleyen Geçici 24. madde ile merkezi idarede çalışanları düzenleyen Geçici 23. madde arasında önemli farklar bulunmaktadır:İstihdam Edilen Kurum/Şirket:Geçici 23. madde kapsamındaki işçiler, doğrudan kamu kurumlarının sürekli işçi kadrolarına geçirilmiştir.Geçici 24. madde kapsamındaki belediye işçileri ise, belediyelerin veya bağlı kuruluşlarının kuracağı ya da mevcut olan şirketlerinde işçi statüsünde istihdam edilmiştir .Hukuki Statü:Geçici 23. madde işçileri, 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak kamu kurumlarında çalışmaktadır.Geçici 24. madde işçileri ise, belediye şirketlerinde yine 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak çalışmakta, ancak işverenleri belediye şirketi olmaktadır .2.2. Ortak HükümlerHer iki madde kapsamındaki işçiler için aşağıdaki hususlar ortak olarak düzenlenmiştir:4 Aralık 2017 tarihi itibarıyla çalışıyor olma şartı,657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesindeki genel şartları taşıma,Emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olma,Açılmış davalardan ve icra takiplerinden feragat şartı,Sulh sözleşmesi yapma yükümlülüğü .3. Belediye Şirketlerine Geçiş Süreci3.1. Başvuru ve DeğerlendirmeGeçici 24. madde kapsamında belediye işçileri, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde hizmet alım sözleşmesini yapan idareye veya şirkete, ek 20. madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde çalıştırılmak üzere yazılı olarak başvuruda bulunmuşlardır .Başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, itirazların karara bağlanması ve sınav süreci doksan gün içinde tamamlanmıştır .3.2. Sınav SüreciBelediye şirketlerine geçişte de idarelerce belirlenen usul ve esaslara göre yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınav yapılmıştır. Sınavda başarılı olanlar, davalardan feragat şartını yerine getirmeleri kaydıyla belediye şirketlerinde işçi statüsünde topluca işe başlatılmışlardır .4. Belediye Şirketlerinde Çalışan İşçilerin Hakları4.1. Ücret ve Mali HaklarGeçici 24. maddenin dördüncü fıkrasına göre, belediye şirketlerinde işçi statüsüne geçirilenlerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu iş sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamaz .Geçişten önce toplu iş sözleşmesi bulunmayan işçiler için ise, geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan ve Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu iş sözleşmesi esas alınmıştır .4.2. Sosyal Haklar ve YardımlarBelediye şirketlerine geçirilen işçiler, toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre aşağıdaki sosyal haklardan yararlanmaktadır:Çocuk yardımı,Yemek yardımı,Taşıt yardımı,Yakacak yardımı,Sorumluluk primi (direksiyon primi, silah tazminatı),Öğrenim yardımı,Bayram yardımı,Evlenme yardımı,Doğum yardımı,Hastalık yardımı,Tabii afet yardımı,Ölüm yardımı,Askerlik yardımı .4.3. İkramiye ve TediyeBelediye şirketlerinde çalışan işçilere, Ekim ve Nisan aylarında 5'er günlük olmak üzere yılda toplam 10 günlük ücretleri tutarında ikramiye ödenmektedir. Bu ödeme, işçinin çalıştığı sürenin bir yıldan az olması durumunda çalışma süresi ile orantılı olarak yapılmaktadır .4.4. Yıllık İzin HaklarıBelediye şirketlerine geçirilen işçilerin, taşeron firmada geçen hizmet süreleri yıllık izin hesabında dikkate alınmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 54. maddesi uyarınca, işçilerin aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilerek yıllık izin hesabında göz önüne alınmaktadır .5. Özel Güvenlik GörevlileriBelediye şirketlerinde çalışan özel güvenlik görevlileri hakkında özel bir düzenleme yapılmıştır. Geçici 24. madde kapsamında geçiş işlemleri yapılan özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun hükümlerine tabi olmaya devam etmektedir .6. 2026 Yılı Güncel Durum6.1. Anayasa Mahkemesi Kararı9 Mart 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararı, 696 KHK ile kadroya geçen işçilerin tayin hakkına ilişkin önemli bir düzenleme getirmiştir .Anayasa Mahkemesi, 375 sayılı KHK'nın Geçici 23. maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde" ibaresini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmiştir. Bu karar, Geçici 24. madde kapsamındaki belediye işçileri için de emsal niteliği taşımaktadır .6.2. Kararın Yürürlük Tarihi ve EtkileriAnayasa Mahkemesi, iptal kararının 9 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe girmesine karar vermiştir. Bu tarihe kadar mevcut düzenleme geçerliliğini korumaktadır. Kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte, belediye şirketlerinde çalışan işçilerin yer değişikliği taleplerinin mutlak yasak mantığıyla değil, işin gerekleri, kadro durumu, kamu yararı ve işçinin kişisel-makul nedenleri birlikte değerlendirilerek ele alınması gerekecektir .6.3. Güncel Beklentiler2026 yılı itibarıyla, belediyelerde ve KİT'lerde çalışan ancak henüz kadroya geçirilmemiş taşeron işçiler için yeni düzenleme beklentileri devam etmektedir. Sendikalar, özellikle KİT'ler ve belediyelerde çalışan tüm taşeron işçilerin kadroya alınması için çalışmalarını sürdürmektedir .7. Özet ve DeğerlendirmeBelediyelerde çalışan taşeron işçiler, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. maddesi kapsamında değerlendirilmektedir. Bu madde, belediyeler ve bağlı kuruluşlarında çalışan taşeron işçilerin, belediyelerin kuracağı veya mevcut şirketlerinde işçi statüsünde istihdam edilmesini düzenlemektedir.Geçici 24. madde kapsamındaki işçiler, merkezi idarede çalışan işçilerden farklı olarak doğrudan kamu işçisi kadrosuna değil, belediye şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmiştir. Ancak her iki grup için de temel çalışma şartları, ücret hakları ve sosyal yardımlar benzer şekilde düzenlenmiştir.Anayasa Mahkemesi'nin 9 Mart 2026 tarihli kararı, Geçici 23. madde kapsamındaki işçiler için tayin yasağını iptal etmiş olup, bu kararın Geçici 24. madde kapsamındaki belediye işçileri için de emsal teşkil edeceği değerlendirilmektedir.8. Başvuru ve Bilgi Alma KanallarıBelediye şirketlerinde çalışan işçilerin hakları, tayin ve nakil süreçleriyle ilgili güncel gelişmeleri takip etmek isteyen vatandaşların, bağlı bulundukları belediye şirketinin insan kaynakları birimlerine başvurmaları ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı'nın resmi duyurularını izlemeleri önerilmektedir.
Haberi Sosyal Medyada Paylaş
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap