.webp)
7578 sayılı Kanun kimlere geriye dönük hak tanıyor?
1 Mayıs 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan 7578 sayılı Kanun ile birlikte analık izin süreleri memurlar, işçiler ve askeri personel için önemli ölçüde uzatıldı. Ancak bu uzun sürelerin geriye dönük olarak uygulanıp uygulanmayacağı, özellikle yakın tarihte doğum yapmış çalışanların en çok merak ettiği konuların başında geldi.
Peki, 1 Nisan 2026'dan önce doğum yapanlar bu yeni düzenlemeden faydalanabiliyor mu? İşte Geçici Madde 1'in net cevabı.
Geçici Madde 1 ne diyor?
Kanunun GEÇİCİ MADDE 1'ine göre, bu madde şu şekilde düzenlenmiştir:
"Bu Kanunun 2 nci, 15 inci ve 24 üncü maddeleri ile analık izin süreleri yeniden düzenlenen ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilgili mevzuatı uyarınca öngörülen analık izin süresi dolmuş ancak 1/4/2026 tarihi itibarıyla doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren yirmi dört haftalık süreyi henüz tamamlamamış olan personele, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 iş günü içerisinde talep etmeleri halinde sekiz hafta ilave analık izni verilir."
Kimler ek analık izni alabilir?
Bu maddeyi adım adım açıklamak gerekirse, ek analık izninden yararlanabilmek için üç şartın birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
Birinci şart, doğumun 1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla gerçekleşmiş olmasıdır. Yani 1 Nisan 2026 ve bu tarihten sonra doğum yapanlar bu şartı sağlamaktadır. 31 Mart 2026 ve öncesinde doğum yapmış olanlar bu madde kapsamına girmemektedir.
İkinci şart, kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 1 Mayıs 2026 itibarıyla, eski mevzuata göre öngörülen analık izin süresinin (yani 16 haftalık sürenin) dolmuş olmasıdır.
Üçüncü ve en önemli şart ise, 1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren yirmi dört haftalık sürenin henüz tamamlanmamış olmasıdır.
Örnek hesaplama ile anlatalım
Bir çalışanın 15 Nisan 2026 tarihinde doğum yaptığını varsayalım. Bu kişi, eski sisteme göre 16 haftalık analık iznini kullanmaya başlamıştır. Kanun 1 Mayıs 2026'da yürürlüğe girdiğinde, bu kişinin doğumunun üzerinden yaklaşık 2 hafta geçmiş olacaktır. Yirmi dört haftalık süre henüz dolmadığı için, bu kişi kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde talepte bulunursa sekiz hafta ilave analık izni alabilecektir.
Ancak 1 Mart 2026 tarihinde doğum yapmış bir başka çalışanı ele alalım. Bu kişinin doğumunun üzerinden 1 Mayıs 2026 itibarıyla yaklaşık 8-9 hafta geçmiş olacaktır. Eski sisteme göre 16 haftalık izin süresi henüz dolmamış olabilir. Ancak bu kişi, 1 Nisan 2026 tarihinden önce doğum yaptığı için maalesef Geçici Madde 1 kapsamına girmemektedir. Burada kritik eşik tarih 1 Nisan 2026'dır.
1 Nisan 2026'dan önce doğum yapanlar ne yapacak?
Geçici Madde 1'in açık metnine göre, 1 Nisan 2026 tarihinden önce doğum yapmış olanlar, bu madde kapsamında sekiz haftalık ilave analık izninden yararlanamayacaktır.
Kanun koyucu burada belirli bir tarih sınırı (1 Nisan 2026) çizmiş ve bu tarihten önceki doğumları yeni düzenlemenin dışında bırakmıştır. Bu nedenle 31 Mart 2026 veya daha önceki bir tarihte doğum yapmış olan çalışanlar, yürürlükteki eski mevzuat hükümlerine tabi olmaya devam edeceklerdir.
Başvuru süresi çok kısa: 10 iş günü
Geçici Madde 1, hak sahiplerine çok kısa bir başvuru süresi tanımaktadır. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten (1 Mayıs 2026) itibaren 10 iş günü içerisinde talepte bulunulması gerekmektedir. Bu süreyi kaçıranlar, sekiz haftalık ilave analık izni hakkını kaybedecektir.
Bu nedenle, 1 Nisan 2026 ve sonrasında doğum yapmış olup henüz 24 haftalık süreyi tamamlamamış olan tüm çalışanların (memur, işçi, asker personel ayrımı olmaksızın) vakit kaybetmeden bağlı bulundukları işverene veya insan kaynakları birimine yazılı başvuruda bulunmaları önerilmektedir.
Kısaca özetlemek gerekirse
Evet, 1 Nisan 2026 ve sonrasında doğum yapanlardan, kanunun yürürlük tarihi itibarıyla 24 haftalık süreyi henüz tamamlamamış olanlar, 10 iş günü içinde talep etmeleri halinde sekiz hafta ilave analık izni alabilirler.
Hayır, 1 Nisan 2026 tarihinden önce doğum yapmış olanlar bu ek izinden yararlanamazlar. Bu çalışanlar için eski mevzuat hükümleri geçerli olmaya devam etmektedir.
Son uyarı
Kanunun Geçici Madde 1 hükmü, sadece analık izin sürelerini düzenleyen 2, 15 ve 24 üncü maddeler için geçerlidir. Diğer maddelerdeki düzenlemeler (koruyucu aile izni, isteğe bağlı sigorta prim desteği, sosyal ve ekonomik destek gibi) için bu geçici madde kapsamında herhangi bir geriye dönük uygulama öngörülmemiştir.
Netice: 1 Nisan 2026 öncesi doğum yapanlara ek analık izni yoktur. 1 Nisan 2026 ve sonrası doğum yapanlardan şartları taşıyanlara ise 8 hafta ilave analık izni vardır.
.webp)
.webp)
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap