Kamu kurumlarında görev yapan özel güvenlik görevlilerinin 5 yılda bir zorunlu olarak yenilemek zorunda oldukları kimlik kartı ve yenileme eğitimi ücretlerinin kurum tarafından karşılanıp karşılanmayacağı, uzun süredir tartışmalı bir konu olarak gündemdeki yerini korumaktadır. 2026 yılı itibarıyla konuya ilişkin güncel gelişmeleri, yasal dayanakları ve uygulama örneklerini tüm detaylarıyla sunuyoruz...
1. ÖZEL GÜVENLİK KİMLİK KARTI YENİLEME ZORUNLULUĞU
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun hükümlerine göre, özel güvenlik görevlileri görevlerine devam edebilmek için 5 yılda bir yenileme eğitimi almak zorundadır. Yenileme eğitimi almadıkları takdirde kimlik kartları iptal edilmekte ve çalışma hakları sona ermektedir .
Yenileme eğitimi süreleri şu şekildedir :
- Silahlı güvenlik görevlileri için: 60 saat
- Silahsız güvenlik görevlileri için: 50 saat
Eğitim sonrasında Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen yenileme sınavına girilmesi ve başarılı olunması gerekmektedir .
2. YASAL DAYANAK: İŞVERENİN EĞİTİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ
2.1. 4857 sayılı İş Kanunu
4857 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde, işverenin uzaktan çalışma ilişkisiyle iş verdiği çalışanın yaptığı işin niteliğini dikkate alarak iş sağlığı ve güvenliği önlemleri hususunda çalışanı bilgilendirmek ve gerekli eğitimi vermek zorunda olduğu belirtilmiştir .
2.2. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "Çalışanların eğitimi" başlıklı 17. maddesinde işverenin, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlamak zorunda olduğu açıkça düzenlenmiştir .
Kanunda ayrıca, eğitimlerin değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenileneceği, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanacağı hükme bağlanmıştır .
3. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU'NDAN (KDK) EMSAL KARAR
Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), özel güvenlik görevlilerinin zorunlu yenileme eğitimi ücretlerinin kurum tarafından karşılanması yönünde önemli bir tavsiye kararı vermiştir .
3.1. Kararın Detayları
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) bir il müdürlüğünde kadrolu statüde görev yapan bir özel güvenlik görevlisi, 5 yılda bir tekrarlanması zorunlu olan ve yaklaşık 15 bin liralık yenileme eğitimi bedelinin kurum tarafından karşılanması talebinde bulunmuştur. Talebin reddedilmesi üzerine KDK'ye başvurmuştur .
KDK başvuruyu incelemiş ve başvurucuyu haklı bularak, yenileme eğitimi giderinin kurum tarafından karşılanması adına SGK'ye tavsiye kararı vermiştir .
3.2. Kararın Gerekçesi
KDK'nin kararında şu önemli tespitlere yer verilmiştir :
- Söz konusu eğitimin, personelin bireysel tercihine bağlı kişisel gelişim faaliyeti olmadığı
- Görevin ifası için kanuni bir zorunluluk teşkil ettiği
- Kamusal güvenlik hizmetinin devamlılığıyla doğrudan ilişkili bulunduğu
- Kurum mevzuatında, eğitim giderlerinin kurum bütçesinden karşılanabilmesini engelleyen bir düzenlemenin yer almadığı
Kararda ayrıca, idarenin takdir yetkisini kullanırken, hizmetin gerekleri, idarenin bütünlüğü ve eşitlik ilkesi çerçevesinde hareket etmesinin zorunlu olduğu vurgulanmıştır .
4. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU (SGK) GÖRÜŞÜ
Daha önce Sosyal Güvenlik Kurumu'nun Strateji Geliştirme Başkanlığı'ndan gelen bir yazıda önemli bir görüş bildirilmiştir :
"375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 üncü maddesi çerçevesinde sürekli işçi kadrosuna geçişi yapılanların 5188 sayılı Kanun hükümlerine tabi olması nedeniyle bu kişilerin alması gereken zorunlu eğitime ait giderlerin Kurumumuz bütçesinden ödenmesi gerektiği değerlendirilmektedir."
Bu görüş, sürekli işçi kadrosuna geçen özel güvenlik görevlilerinin yenileme ücretlerinin kurum bütçesinden ödenmesi gerektiği yönündedir .
5. AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI'NIN FARKLI GÖRÜŞÜ
Öte yandan, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı, Bakanlığın taşra teşkilatına gönderdiği 23 Ocak 2019 tarihli yazısında farklı bir görüş bildirmiştir :
"Söz konusu işlemler için kurum bütçesine tefrik edilen ödenek bulunmadığı gibi bu işlemlerin kişiye özel işlemler (güvenlik görevlisinin işe girişi ile alakalı bir belgenin yenilenmesi) olduğundan dolayı kişiler tarafından karşılanması mütalaa edilmektedir."
Bu görüş, yenileme ücretlerinin kişiler tarafından karşılanması gerektiği yönündedir .
6. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE ELEŞTİRİLER
6.1. Ayrımcılık Sorunu
Sürekli işçi statüsünde çalışan özel güvenlik görevlilerinin yenileme ücretlerinin karşılanmaması, aynı işi yapan kişilere farklı uygulama yapıldığı anlamına gelmektedir. Kamuda memur statüsünde çalışan özel güvenlik görevlilerinin yenileme ücretleri kurumlar tarafından karşılanırken, sürekli işçi statüsünde çalışanların ücretlerinin karşılanmaması, devlet tarafından aynı işi yapan kişilere ayrımcılık yapıldığı sonucuna götürmektedir .
Hukukçular, bu durumun sosyal devlet anlayışına aykırı olduğunu vurgulamaktadır .
6.2. İş Hukuku Açısından Değerlendirme
İşverenin işçiyi eğitme veya eğitim almasını sağlama görevi, ücret ödeme, izin kullandırma, işçiyi koruyup kollama gibi temel görevlerden biridir .
Zorunlu eğitim giderlerinin işçi tarafından karşılanması gerektiğine dair bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Aksine, işverenin işin yürütümü için zorunlu olan eğitim giderlerini karşılaması gerektiği yönünde genel bir hukuki ilke mevcuttur .
7. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNE MADDE EKLEME ÇALIŞMALARI
Hukukçular, özel güvenlik görevlilerinin sertifika yenileme ücretlerinin kurum tarafından ödeneceğine dair toplu iş sözleşmesine madde eklenmesi gerektiğini vurgulamaktadır . Bu sayede, sürekli işçi statüsündeki güvenlik görevlilerinin mağduriyetinin giderilebileceği ifade edilmektedir.
8. GÜNCEL GELİŞMELER VE BEKLENTİLER
8.1. KDK Kararının Etkisi
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun SGK hakkında verdiği tavsiye kararı, diğer kamu kurumları için de emsal niteliği taşımaktadır. Kararda, "İdareden beklenen, iş hukukunda yer alan eşitlik ve ayrımcılık yasağına uygun bir şekilde, işçi lehine yorum ilkesini esas alarak, ilgili ödemenin yapılması yönünde işlem tesis etmesidir." değerlendirmesine yer verilmiştir .
8.2. 2026 Yılı Beklentileri
2026 yılı itibarıyla, kamu kurumlarında çalışan özel güvenlik görevlilerinin yenileme eğitimi ve kimlik kartı ücretlerinin kurum tarafından karşılanması yönünde genel bir düzenleme yapılması beklenmektedir. Özellikle KDK'nin emsal kararı sonrasında, idarelerin eşitlik ilkesi çerçevesinde hareket etmesi ve işçi lehine yorum ilkesini esas alması gerektiği vurgulanmaktadır.
9. ÖZEL GÜVENLİK GÖREVLİLERİNİN YAPMASI GEREKENLER
Kimlik kartı yenileme ücretinin kurum tarafından ödenmemesi durumunda özel güvenlik görevlilerinin izleyebileceği yollar:
- Kuruma yazılı başvuru: Yenileme ücretinin kurum tarafından karşılanması talebiyle resmi dilekçe verilmesi
- Sendikal destek: Bağlı bulunulan sendika aracılığıyla toplu iş sözleşmesine madde eklenmesi için girişimde bulunulması
- Kamu Denetçiliği Kurumu'na başvuru: Talebin reddedilmesi halinde KDK'ye bireysel başvuru yapılması
- Yargı yolu: İdari dava açılması
10. SGK UYGULAMASI: POZİTİF AYRIMCILIK
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun, kendi bünyesinde çalışan özel güvenlik görevlileri için verdiği görüşte, yenileme ücretlerinin kurum bütçesinden ödenmesi gerektiği yönündeki değerlendirmesi, diğer kamu kurumları için de örnek teşkil etmektedir .
DEĞERLENDİRME
Kesin ve net bir düzenleme bulunmamakla birlikte, özel güvenlik kimlik kartı yenileme ücretinin kurum tarafından ödenmesi gerektiği yönünde güçlü hukuki argümanlar ve emsal kararlar bulunmaktadır .
Özetle:
- 5188 sayılı Kanun gereği 5 yılda bir yenileme zorunluluğu bulunmaktadır
- Yenileme eğitimi, kişisel gelişim değil, kanuni zorunluluktur
- İşverenin eğitim masraflarını karşılama yükümlülüğü bulunmaktadır
- KDK, eğitim ücretinin kurum tarafından karşılanması yönünde tavsiye kararı vermiştir
- SGK, sürekli işçi statüsündeki güvenlik görevlilerinin eğitim giderlerinin kurum bütçesinden ödenmesi gerektiği görüşündedir
- Farklı Bakanlık görüşleri bulunmakla birlikte, eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı gereği, memur ve işçi statüsündeki güvenlik görevlilerine aynı uygulamanın yapılması gerektiği değerlendirilmektedir
ÖNERİ: Kurumunuzda bu konuda bir uygulama birliği bulunmuyorsa, sendikanız aracılığıyla toplu iş sözleşmesine konuyla ilgili madde eklenmesi için girişimde bulunmanız, talebinizin reddedilmesi halinde ise Kamu Denetçiliği Kurumu'na başvurmanız önerilir
Kamu kurumlarında görev yapan özel güvenlik görevlilerinin 5 yılda bir zorunlu olarak yenilemek zorunda oldukları kimlik kartı ve yenileme eğitimi ücretlerinin kurum tarafından karşılanıp karşılanmayacağı, uzun süredir tartışmalı bir konu olarak gündemdeki yerini korumaktadır. 2026 yılı itibarıyla konuya ilişkin güncel gelişmeleri, yasal dayanakları ve uygulama örneklerini tüm detaylarıyla sunuyoruz...1. ÖZEL GÜVENLİK KİMLİK KARTI YENİLEME ZORUNLULUĞU5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun hükümlerine göre, özel güvenlik görevlileri görevlerine devam edebilmek için 5 yılda bir yenileme eğitimi almak zorundadır. Yenileme eğitimi almadıkları takdirde kimlik kartları iptal edilmekte ve çalışma hakları sona ermektedir .Yenileme eğitimi süreleri şu şekildedir :Silahlı güvenlik görevlileri için: 60 saatSilahsız güvenlik görevlileri için: 50 saatEğitim sonrasında Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen yenileme sınavına girilmesi ve başarılı olunması gerekmektedir .2. YASAL DAYANAK: İŞVERENİN EĞİTİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ2.1. 4857 sayılı İş Kanunu4857 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde, işverenin uzaktan çalışma ilişkisiyle iş verdiği çalışanın yaptığı işin niteliğini dikkate alarak iş sağlığı ve güvenliği önlemleri hususunda çalışanı bilgilendirmek ve gerekli eğitimi vermek zorunda olduğu belirtilmiştir .2.2. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "Çalışanların eğitimi" başlıklı 17. maddesinde işverenin, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlamak zorunda olduğu açıkça düzenlenmiştir .Kanunda ayrıca, eğitimlerin değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenileneceği, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanacağı hükme bağlanmıştır .3. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU'NDAN (KDK) EMSAL KARARKamu Denetçiliği Kurumu (KDK), özel güvenlik görevlilerinin zorunlu yenileme eğitimi ücretlerinin kurum tarafından karşılanması yönünde önemli bir tavsiye kararı vermiştir .3.1. Kararın DetaylarıSosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) bir il müdürlüğünde kadrolu statüde görev yapan bir özel güvenlik görevlisi, 5 yılda bir tekrarlanması zorunlu olan ve yaklaşık 15 bin liralık yenileme eğitimi bedelinin kurum tarafından karşılanması talebinde bulunmuştur. Talebin reddedilmesi üzerine KDK'ye başvurmuştur .KDK başvuruyu incelemiş ve başvurucuyu haklı bularak, yenileme eğitimi giderinin kurum tarafından karşılanması adına SGK'ye tavsiye kararı vermiştir .3.2. Kararın GerekçesiKDK'nin kararında şu önemli tespitlere yer verilmiştir :Söz konusu eğitimin, personelin bireysel tercihine bağlı kişisel gelişim faaliyeti olmadığıGörevin ifası için kanuni bir zorunluluk teşkil ettiğiKamusal güvenlik hizmetinin devamlılığıyla doğrudan ilişkili bulunduğuKurum mevzuatında, eğitim giderlerinin kurum bütçesinden karşılanabilmesini engelleyen bir düzenlemenin yer almadığıKararda ayrıca, idarenin takdir yetkisini kullanırken, hizmetin gerekleri, idarenin bütünlüğü ve eşitlik ilkesi çerçevesinde hareket etmesinin zorunlu olduğu vurgulanmıştır .4. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU (SGK) GÖRÜŞÜDaha önce Sosyal Güvenlik Kurumu'nun Strateji Geliştirme Başkanlığı'ndan gelen bir yazıda önemli bir görüş bildirilmiştir :"375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 üncü maddesi çerçevesinde sürekli işçi kadrosuna geçişi yapılanların 5188 sayılı Kanun hükümlerine tabi olması nedeniyle bu kişilerin alması gereken zorunlu eğitime ait giderlerin Kurumumuz bütçesinden ödenmesi gerektiği değerlendirilmektedir."Bu görüş, sürekli işçi kadrosuna geçen özel güvenlik görevlilerinin yenileme ücretlerinin kurum bütçesinden ödenmesi gerektiği yönündedir .5. AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI'NIN FARKLI GÖRÜŞÜÖte yandan, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı, Bakanlığın taşra teşkilatına gönderdiği 23 Ocak 2019 tarihli yazısında farklı bir görüş bildirmiştir :"Söz konusu işlemler için kurum bütçesine tefrik edilen ödenek bulunmadığı gibi bu işlemlerin kişiye özel işlemler (güvenlik görevlisinin işe girişi ile alakalı bir belgenin yenilenmesi) olduğundan dolayı kişiler tarafından karşılanması mütalaa edilmektedir." Bu görüş, yenileme ücretlerinin kişiler tarafından karşılanması gerektiği yönündedir .6. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE ELEŞTİRİLER6.1. Ayrımcılık SorunuSürekli işçi statüsünde çalışan özel güvenlik görevlilerinin yenileme ücretlerinin karşılanmaması, aynı işi yapan kişilere farklı uygulama yapıldığı anlamına gelmektedir. Kamuda memur statüsünde çalışan özel güvenlik görevlilerinin yenileme ücretleri kurumlar tarafından karşılanırken, sürekli işçi statüsünde çalışanların ücretlerinin karşılanmaması, devlet tarafından aynı işi yapan kişilere ayrımcılık yapıldığı sonucuna götürmektedir .Hukukçular, bu durumun sosyal devlet anlayışına aykırı olduğunu vurgulamaktadır .6.2. İş Hukuku Açısından Değerlendirmeİşverenin işçiyi eğitme veya eğitim almasını sağlama görevi, ücret ödeme, izin kullandırma, işçiyi koruyup kollama gibi temel görevlerden biridir .Zorunlu eğitim giderlerinin işçi tarafından karşılanması gerektiğine dair bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Aksine, işverenin işin yürütümü için zorunlu olan eğitim giderlerini karşılaması gerektiği yönünde genel bir hukuki ilke mevcuttur .7. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNE MADDE EKLEME ÇALIŞMALARIHukukçular, özel güvenlik görevlilerinin sertifika yenileme ücretlerinin kurum tarafından ödeneceğine dair toplu iş sözleşmesine madde eklenmesi gerektiğini vurgulamaktadır . Bu sayede, sürekli işçi statüsündeki güvenlik görevlilerinin mağduriyetinin giderilebileceği ifade edilmektedir.8. GÜNCEL GELİŞMELER VE BEKLENTİLER8.1. KDK Kararının EtkisiKamu Denetçiliği Kurumu'nun SGK hakkında verdiği tavsiye kararı, diğer kamu kurumları için de emsal niteliği taşımaktadır. Kararda, "İdareden beklenen, iş hukukunda yer alan eşitlik ve ayrımcılık yasağına uygun bir şekilde, işçi lehine yorum ilkesini esas alarak, ilgili ödemenin yapılması yönünde işlem tesis etmesidir." değerlendirmesine yer verilmiştir .8.2. 2026 Yılı Beklentileri2026 yılı itibarıyla, kamu kurumlarında çalışan özel güvenlik görevlilerinin yenileme eğitimi ve kimlik kartı ücretlerinin kurum tarafından karşılanması yönünde genel bir düzenleme yapılması beklenmektedir. Özellikle KDK'nin emsal kararı sonrasında, idarelerin eşitlik ilkesi çerçevesinde hareket etmesi ve işçi lehine yorum ilkesini esas alması gerektiği vurgulanmaktadır.9. ÖZEL GÜVENLİK GÖREVLİLERİNİN YAPMASI GEREKENLERKimlik kartı yenileme ücretinin kurum tarafından ödenmemesi durumunda özel güvenlik görevlilerinin izleyebileceği yollar:Kuruma yazılı başvuru: Yenileme ücretinin kurum tarafından karşılanması talebiyle resmi dilekçe verilmesiSendikal destek: Bağlı bulunulan sendika aracılığıyla toplu iş sözleşmesine madde eklenmesi için girişimde bulunulmasıKamu Denetçiliği Kurumu'na başvuru: Talebin reddedilmesi halinde KDK'ye bireysel başvuru yapılması Yargı yolu: İdari dava açılması10. SGK UYGULAMASI: POZİTİF AYRIMCILIKSosyal Güvenlik Kurumu'nun, kendi bünyesinde çalışan özel güvenlik görevlileri için verdiği görüşte, yenileme ücretlerinin kurum bütçesinden ödenmesi gerektiği yönündeki değerlendirmesi, diğer kamu kurumları için de örnek teşkil etmektedir .DEĞERLENDİRMEKesin ve net bir düzenleme bulunmamakla birlikte, özel güvenlik kimlik kartı yenileme ücretinin kurum tarafından ödenmesi gerektiği yönünde güçlü hukuki argümanlar ve emsal kararlar bulunmaktadır .Özetle:5188 sayılı Kanun gereği 5 yılda bir yenileme zorunluluğu bulunmaktadır Yenileme eğitimi, kişisel gelişim değil, kanuni zorunluluktur İşverenin eğitim masraflarını karşılama yükümlülüğü bulunmaktadır KDK, eğitim ücretinin kurum tarafından karşılanması yönünde tavsiye kararı vermiştir SGK, sürekli işçi statüsündeki güvenlik görevlilerinin eğitim giderlerinin kurum bütçesinden ödenmesi gerektiği görüşündedir Farklı Bakanlık görüşleri bulunmakla birlikte, eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı gereği, memur ve işçi statüsündeki güvenlik görevlilerine aynı uygulamanın yapılması gerektiği değerlendirilmektedir ÖNERİ: Kurumunuzda bu konuda bir uygulama birliği bulunmuyorsa, sendikanız aracılığıyla toplu iş sözleşmesine konuyla ilgili madde eklenmesi için girişimde bulunmanız, talebinizin reddedilmesi halinde ise Kamu Denetçiliği Kurumu'na başvurmanız önerilir
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap