AI Yapay Zeka Asistanı
Sürekli işçilerde pasaport hakkı var mı?
12/03/2026 13:59
30.387 okunmaBu Hafta: 12
Kullanıcı Profili
Sağlık İşçileri
Puan:8.1K

Sürekli işçilerde pasaport hakkı var mı?

Sağlık Bakanlığı'nda sürekli işçi statüsünde görev yapan personelin pasaport hakkı, 5682 sayılı Pasaport Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmektedir. İşte sürekli işçilerin yeşil pasaport (hususi pasaport) hakkına ilişkin tüm detaylar...

YEŞİL PASAPORT (HUSUSİ PASAPORT) NEDİR?

Yeşil pasaport, resmi adıyla hususi pasaport, belirli görev ve unvanlara sahip kamu görevlilerine ve bu kişilerin belirli şartları taşıyan aile bireylerine verilen özel bir pasaport türüdür . Kapağının renginden dolayı halk arasında "yeşil pasaport" olarak anılır.

Yeşil pasaportun en önemli özelliği, birçok ülkeye belirli süreyle vizesiz giriş hakkı sağlamasıdır. Dünyadaki yaklaşık 160 ülkeye vize almadan giriş imkanı sunmaktadır . Schengen bölgesi ülkelerine 90 güne kadar vizesiz seyahat edilebilir .

Ayrıca yeşil pasaport, harçtan muaftır. Başvuru sırasında sadece pasaport defter bedeli ödenir. 2026 yılı itibarıyla bu bedel 1.351 TL olarak belirlenmiştir .

YEŞİL PASAPORT KİMLERE VERİLİR?

5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14/A maddesine göre, yeşil pasaport almaya hak kazanan kişiler şunlardır :

1. Devlet Memurları ve Kamu Görevlileri

Birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan devlet memurları yeşil pasaport almaya hak kazanır . Memuriyette en yüksek derece 1, en düşük derece ise 13'tür. Lisans mezunları mesleğe genellikle 9. derece 1. kademeden başlar ve belirli sürelerde derece yükselmesi yaşar .

Derece yükselmesi şu şekilde işler:

  • Her yıl 1 kademe ilerlemesi
  • Her 3 yılda bir (sicili olumlu ise) 1 derece yükselmesi

Bu hesaba göre, lisans mezunu bir memurun 1., 2. veya 3. dereceye ulaşması belirli bir kıdem gerektirmektedir.

2. Sözleşmeli Personel

Kadro karşılığı olarak veya kadro karşılığı olmaksızın 1., 2. ve 3. derecelerde çalışan sözleşmeli devlet memurları da, emekli kesenekleri Emekli Sandığına yatırılmak koşuluyla yeşil pasaport alabilir .

3. Emekliler

1., 2. veya 3. derece kadrolarda çalışırken emekli olan devlet memurları, emeklilik sonrasında da yeşil pasaport haklarını korurlar .

4. Diğer Hak Sahipleri

  • TBMM eski üyeleri ve eski bakanlar
  • Görevleri süresince il ve ilçe belediye başkanları
  1. derece kadro ile emekli olan belediye başkanları
  • Devlet sporcusu unvanını taşıyan atletler
  • Özelleştirme öncesinde yeşil pasaport hakkı elde etmiş bazı kamu bankası ve Türk Telekom çalışanları
  • Son 3 takvim yılında yıllık ortalama ihracatı 1 milyon doların üzerinde olan firma temsilcileri 

SÜREKLİ İŞÇİLER YEŞİL PASAPORT ALABİLİR Mİ?

Sürekli işçi statüsünde çalışan personel, 4857 sayılı İş Kanunu'na tabidir ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında değerlendirilmez. Yeşil pasaport hakkı, 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nda açıkça memur ve kamu görevlisi statüsündeki kişilere tanınmıştır .

Pasaport Kanunu'nun 14/A maddesinde sayılan hak sahipleri arasında "işçi" veya "sürekli işçi" statüsü bulunmamaktadır . Bu nedenle:

Sürekli işçiler, kendi statüleri gereği doğrudan yeşil pasaport alamazlar.

İŞÇİLER HANGİ PASAPORTU ALABİLİR?

Sürekli işçi statüsündeki personel, umuma mahsus pasaport (bordo pasaport) alabilir. Bordo pasaport, her Türk vatandaşının alabileceği standart pasaport türüdür.

Bordo Pasaport ile Yeşil Pasaport Arasındaki Farklar

Vizesiz seyahat imkanı: Bordo pasaport yaklaşık 102 ülkeye vizesiz giriş imkanı sunarken, yeşil pasaport 160 ülkeye vizesiz giriş sağlar .

Harç ücreti: Bordo pasaportta pasaport defter bedelinin yanı sıra harç ücreti de ödenir. Yeşil pasaport ise harçtan muaftır .

Geçerlilik süresi: Her iki pasaport türü de 10 yıl süreyle verilmektedir .

2026 Yılı Pasaport Ücretleri

Pasaport türüne göre 2026 yılında ödenecek bedeller şu şekildedir :

Yeşil pasaport: Sadece defter bedeli (2026: 1.351 TL)

Bordo pasaport: Harç bedeli + defter bedeli

İŞÇİLERİN YEŞİL PASAPORT ALABİLECEĞİ DURUMLAR

Sürekli işçi statüsünde çalışan bir kişi, aşağıdaki durumlarda yeşil pasaport alabilir:

1. Eş veya Çocuk Olarak

Yeşil pasaport almaya hak kazanmış bir kişinin (örneğin memur eş) bazı aile bireyleri de yeşil pasaport hakkından yararlanabilir :

  • Eş: Hak sahibi kişinin eşi yeşil pasaport alabilir.
  • Reşit olmayan çocuklar: 18 yaş altı çocuklar.
  • 25 yaş altı çocuklar: Evli olmayan, iş sahibi olmayan ve öğrenimine devam eden çocuklar 25 yaşına kadar yeşil pasaport alabilir.
  • Engelli çocuklar: Yaşı ne olursa olsun, bakıma muhtaç engelli çocuklar yeşil pasaport alabilir.

Bu durumda, sürekli işçi olan kişi, kendi statüsü nedeniyle değil, eşinin veya ebeveyninin hakkı nedeniyle yeşil pasaport sahibi olabilir.

2. Emeklilik Durumu

Daha önce memur statüsünde çalışıp daha sonra işçi statüsüne geçen kişiler, memuriyet dönemlerinde kazandıkları yeşil pasaport hakkını koruyabilir. 1., 2. veya 3. derece kadrolarda çalışırken emekli olanlar, emeklilik sonrasında yeşil pasaport haklarını korurlar .

GÜNCEL GELİŞMELER: YENİ MESLEK GRUPLARINA YEŞİL PASAPORT

11 Mart 2026 tarihinde TBMM'ye sunulan yeni bir kanun teklifi ile, savunma ve havacılık sanayiinde görev yapan nitelikli personele yeşil pasaport verilmesi öngörülmektedir .

Bu düzenleme ile:

  • Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı'na bağlı şirketler
  • Millî Savunma Bakanlığı iştirakleri (MKE, ASFAT vb.)
  • Devlet adına yürütülen stratejik savunma projelerinde görev alan şirketler

bünyesinde en az 15 yıl kıdeme sahip mühendis, uzman ve üst düzey yöneticiler yeşil pasaport alabilecektir .

Bu gelişme, belirli şartları taşıyan özel sektör çalışanlarına yeşil pasaport yolunun açıldığını göstermektedir. Ancak bu düzenleme henüz kanunlaşmamış olup, sürekli işçileri kapsayan genel bir düzenleme bulunmamaktadır.

BAŞVURU SÜRECİ VE GEREKLİ BELGELER

Yeşil pasaport başvurusu için şu adımlar izlenir :

Gerekli Belgeler

  • Hususi Damgalı Pasaport Talep Formu: Çalışılan kurumdan alınır ve imza yetkisi bulunan amir tarafından onaylanır.
  • T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı aslı
  • Son 6 ay içinde çekilmiş 2 adet biyometrik fotoğraf (5x6 cm boyutunda, beyaz fonlu)
  • Emekliler için: Emeklilik durumunu gösteren resmi yazı
  • Pasaport defter bedeli ödeme dekontu

Başvuru Adımları

  1. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü web sitesinden online randevu alınır.
  2. Pasaport defter bedeli banka veya e-Devlet üzerinden ödenir.
  3. Randevu günü belgelerle birlikte il nüfus müdürlüğüne başvurulur.
  4. Pasaport, 7-10 iş günü içinde PTT kargo ile adrese teslim edilir.

DEĞERLENDİRME

Sürekli işçi statüsünde çalışan personel, kendi statüleri gereği doğrudan yeşil pasaport alamaz. Yeşil pasaport hakkı, 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nda açıkça memur ve belirli kamu görevlilerine tanınmış bir haktır.

Ancak sürekli işçiler aşağıdaki durumlarda yeşil pasaport sahibi olabilir:

  • Eş veya çocuk olarak: Yeşil pasaport hakkı bulunan bir kişinin eşi veya çocuğu ise
  • Emeklilik durumu: Daha önce memur statüsünde çalışıp yeşil pasaport hakkı kazanmış ve bu hakkını koruyor ise

Sürekli işçiler, umuma mahsus pasaport (bordo pasaport) alarak yurt dışı seyahatlerini gerçekleştirebilir. Bordo pasaport, her Türk vatandaşının alabileceği standart pasaport türüdür.

Son dönemde savunma sanayii çalışanlarına yönelik getirilen düzenleme, belirli şartları taşıyan özel sektör çalışanlarına yeşil pasaport yolunu açmıştır. İlerleyen dönemde benzer düzenlemelerin diğer meslek grupları için de gündeme gelmesi mümkündür.

Yorum Yap

Kullanıcı Yorumları

Henüz yorum yapılmamış

İlk yorumu sen yaparak tartışmayı başlatabilirsin!