Terörle Mücadele Kanunu kapsamında ataması yapılan personel, mezuniyetine uygun olmayan bir unvana geçiş talebinde bulunabilir mi? Fiilen yürüttüğü görev unvan değişikliği için yeterli midir? İşte güncel mevzuat ve yargı kararları...
Kamu kurumlarında görev yapan personelin, fiilen yürüttükleri görevleri gerekçe göstererek farklı bir unvana atanma talepleri, idare hukukunun en tartışmalı konularından birini oluşturuyor. Özellikle Terörle Mücadele Kanunu kapsamında istihdam edilen personelin, sonradan elde ettikleri farklı bir mezuniyet nedeniyle unvan değişikliği talepleri, idari makamlar ve yargı organları tarafından nasıl değerlendiriliyor? İşte Kamu Denetçiliği Kurumu'nun 2025 tarihli bir kararı ve Danıştay içtihatları ışığında detaylı bir inceleme.
Olayın Özeti: Ebelik Mezunu Sağlık Memuru Hemşire Olmak İstiyor
Kamu Denetçiliği Kurumu'na yapılan bir başvuruda (2025/17856), Bölge Müdürlüğü'nde sağlık memuru olarak görev yapan bir personel, 2014 yılında Dumlupınar Üniversitesi Kütahya Sağlık Yüksekokulu Ebelik bölümünden mezun olduğunu, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesi kapsamında 2015 yılında atamasının yapıldığını, aynı Kanun'un Geçici 15. maddesi gereği sağlık memuru kadrosuna atandığını belirtmiştir.
Başvuran, 4 yıllık Ebelik bölümü mezunu olması nedeniyle hemşire olarak görev yapabileceğini ileri sürerek hemşire unvanlı kadroya atanma talebinde bulunmuş, ancak talebi idare tarafından reddedilmiştir.
3713 Sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun İlgili Hükümleri
Ek Madde 1, Dördüncü Fıkra:
"Bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımaları zorunludur."
Ek Madde 1, Altıncı Fıkra:
"Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığınca yapılır."
Geçici Madde 15:
"Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar."
6283 Sayılı Hemşirelik Kanunu ve Ebelik Mezunlarının Durumu
6283 sayılı Hemşirelik Kanunu'nun 1. maddesine göre, Türkiye'de üniversitelerin hemşirelik ile ilgili lisans eğitimi veren fakülte ve yüksek okullarından mezun olan ve diplomaları Sağlık Bakanlığınca tescil edilenlere Hemşire unvanı verilir .
Kanun'un 4 Temmuz 2012 tarihinde eklenen Geçici 3. maddesi ise şu düzenlemeyi getirmiştir:
"Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, ebelik diplomasına sahip olduğu halde en az üç yıldan beri yataklı tedavi kurumları ile ağız ve diş sağlığı merkezlerinde fiilen hemşirelik görevi yaptığını resmi belge ile belgelendiren ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde talepte bulunanlar, hemşirelik yetkisiyle görevlerine devam eder."
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun Değerlendirmesi
Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından yapılan incelemede şu hususlar tespit edilmiştir:
Başvuran, 3713 sayılı Kanun kapsamında 15 Temmuz 2015 tarihinde ataması yapılan bir personel olup, 2 Haziran 2014 tarihli Dumlupınar Üniversitesi Kütahya Sağlık Yüksekokulu Ebelik bölümünden mezuniyeti gereği öğrenimine uygun olarak sağlık memuru unvanına atanmıştır.
Başvuranın hemşire unvanına atanma talebi değerlendirilirken, 6283 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesindeki düzenleme dikkate alınmıştır. Bu düzenleme, ebelik diplomasına sahip olup en az üç yıldır yataklı tedavi kurumları ile ağız ve diş sağlığı merkezlerinde fiilen hemşirelik görevi yaptığını belgelendirenlere, 4 Temmuz 2012 tarihinden itibaren üç ay içinde talepte bulunmaları halinde hemşirelik yetkisiyle görevlerine devam etme imkanı tanımaktadır.
Ancak başvuranın mezuniyet tarihi (2014) ve yürüttüğü görev itibarıyla söz konusu madde hükmünden faydalanması mümkün görülmemiştir. Zira Geçici 3. madde, 4 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girmiş ve üç aylık başvuru süresi öngörmüştür. Başvuranın mezuniyeti bu tarihten sonra gerçekleştiği gibi, süresinde de başvuru yapmamıştır.
Kurum, ilgili mevzuat hükümleri gereği idarenin başvuranın hemşire unvanına atanma talebini reddetmesinin hukuken yerinde olduğu kanaatine varmıştır.
Danıştay'ın Emsal Kararı: Ebelik ve Hemşirelik Farklı Mesleklerdir
Danıştay 2. Dairesi'nin 31 Mayıs 2021 tarihli ve E:2020/2473, K:2021/1849 sayılı kararında önemli bir emsal oluşturulmuştur. Kararda özetle şu ifadelere yer verilmiştir:
"Hemşirelik ve ebelik mesleklerinin iki ayrı sağlık mesleği olarak adlandırıldığı, mesleğe alınmaları ile görev tanımlarının farklı olduğunun görüldüğü, Karadeniz Teknik Üniversitesi Giresun Sağlık Yüksek Okulu 4 yıllık Ebelik bölümü mezunu olması nedeniyle hemşire kadrosuna atanma şartlarını taşımadığı açık olan davacının, hemşirelik kadrosuna atamasının yapılmamasında hukuka aykırılık bulunmadığı" hükme bağlanmıştır.
Bu karar, ebelik mezunlarının hemşire kadrosuna atanma taleplerinde yargı organlarının nasıl bir yaklaşım sergilediğini açıkça ortaya koymaktadır.
2026 Güncel Gelişmesi: Danıştay İDDK Kararı
27 Şubat 2026 tarihinde yayınlanan habere göre, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK), 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun sağladığı istihdam hakkından yararlanarak ataması yapılanların, aynı Kanun'un Geçici 15. maddesinden faydalanabilmeleri için ilk atama tekliflerinin Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılmış olması gerektiği yönünde karar vermiştir .
Bu karar, mahkemeler arasındaki görüş ayrılığını gidermiş ve önemli bir içtihat oluşturmuştur. Karara göre, ilk atama teklifleri İçişleri Bakanlığı tarafından yapılanlar, Geçici 15. madde kapsamında değerlendirilemeyecektir.
Bilindiği üzere, 16 Kasım 1995 tarihinden itibaren 3713 sayılı Kanun'a eklenen Ek 1. madde uyarınca yapılan atamalarda, hak sahipliğinin tespiti ve atama teklifleri İçişleri Bakanlığı tarafından yapılmış, atamalar ilgililerin öğrenim durumları ve iş gerekleri göz önüne alınarak gerçekleştirilmiştir. 27 Temmuz 2016 tarihinden sonra ise sistem değişmiş, atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığı eliyle yürütülmeye başlanmıştır.
Geçici 15. madde, sadece Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifi yapılan sınırlı bir dönemi kapsadığından, ilk atama teklifleri İçişleri Bakanlığı tarafından yapılanların bu hükümden faydalanmaları mümkün bulunmamaktadır .
Terörle Mücadele Kanunu Kapsamında Atama Usul ve Esasları
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelikte, 3713 sayılı Kanun kapsamında istihdam edileceklerin başvuru usul ve esasları detaylı olarak düzenlenmiştir . Buna göre:
- Başvurular, istihdam hakkından yararlanmak isteyenlerin ikamet ettikleri ildeki aile ve sosyal politikalar il müdürlüğüne yapılır.
- Hak sahipliğinin tespiti ve istihdam edilmek üzere Devlet Personel Başkanlığına bildirim işlemleri yürütülür.
- Atamalar, ilgililerin öğrenim durumları ve iş gerekleri dikkate alınarak yapılır.
Sıkça Sorulan Sorular ve Yanıtları
Soru 1: Ebelik bölümü mezunu bir sağlık memuru, hemşire kadrosuna atanabilir mi?
Hayır, doğrudan atanamaz. 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu'na göre hemşire unvanı alabilmek için hemşirelik lisans eğitimi veren fakülte veya yüksekokullardan mezun olmak gerekir. Ebelik mezunları için ancak 4 Temmuz 2012'deki düzenleme ile üç aylık süre içinde başvuran ve üç yıl fiilen hemşirelik yaptığını belgelendirenler için geçiş imkanı tanınmıştır .
Soru 2: Terörle Mücadele Kanunu kapsamında atanan personel, mezun olduğu farklı bir unvana geçiş yapabilir mi?
Evet, ancak belirli şartlarla. 3713 sayılı Kanun'un Geçici 15. maddesi, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifi yapılan ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvan 190 sayılı KHK eki cetvellerde yer alanların, bu unvanlara sınavsız atanmasına imkan tanımaktadır. Ancak Danıştay İDDK'nın 2026 tarihli kararı, bu hakkın ilk atama teklifi Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılanları kapsadığını hükme bağlamıştır .
Soru 3: Fiilen yürütülen görev, unvan değişikliği için yeterli midir?
Tek başına yeterli değildir. Kamu personel sisteminde unvan değişikliği, ilgili mevzuatta belirlenen öğrenim, deneyim ve sınav şartlarına tabidir. Fiilen bir görevi yürütüyor olmak, o görevin gerektirdiği unvana atanma hakkı vermez. Danıştay kararları da bu yöndedir .
Soru 4: 3713 sayılı Kanun'un Geçici 15. maddesinden kimler yararlanabilir?
Danıştay İDDK'nın 2025/70 Esas, 2025/73 Karar sayılı kararına göre, Geçici 15. maddeden yararlanabilmek için ilk atama teklifinin Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılmış olması gerekmektedir. İlk atama teklifi İçişleri Bakanlığı tarafından yapılanlar bu maddeden faydalanamaz .
Soru 5: Hemşire ve ebe aynı meslek grubu mudur?
Hayır, Danıştay kararlarında da açıkça belirtildiği üzere hemşirelik ve ebelik iki ayrı sağlık mesleğidir. Mesleğe alınma şartları, görev tanımları ve yetkileri farklıdır. Bu nedenle ebelik mezuniyeti, hemşire kadrosuna atanma için yeterli değildir .
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun 2025/17856 sayılı kararı ve Danıştay içtihatları ışığında şu sonuçlara ulaşılmaktadır:
- Terörle Mücadele Kanunu kapsamında sağlanan istihdam hakkı, kişiye istediği her kadroya geçme hakkı vermez; sadece mezuniyetinin tam karşılığı olan kadroya geçme hakkı tanımaktadır.
- Kişilerin atanmak istedikleri kadro unvanı için, atama tarihi itibarıyla unvanın gerektirdiği deneyim ve öğrenim şartını taşımaları zorunludur.
- Hemşirelik ve ebelik, ayrı sağlık meslekleri olup, ebelik mezuniyeti tek başına hemşire kadrosuna atanma için yeterli değildir.
- 6283 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesi, sınırlı bir dönem ve süreli başvuru koşuluyla ebelere hemşirelik yetkisi tanımış olup, bu kapsama girmeyenlerin hemşire unvanı alması mümkün değildir.
- 3713 sayılı Kanun'un Geçici 15. maddesinden yararlanabilmek için ilk atama teklifinin Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılmış olması gerekmektedir.
Bu nedenle, ebelik mezunu olup sağlık memuru kadrosunda görev yapan bir personelin, hemşire unvanına atanma talebinin idarece reddedilmesi hukuka uygun görülmektedir.
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap