Özel güvenlik görevlilerinin kimlik iptali sürecindeki keyfiliği ortadan kaldıran düzenleme yasalaştı ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu önemli değişiklik, uzun süredir kamu kurumlarında görev yapan güvenlik görevlilerinin karşı karşıya kaldığı ciddi mağduriyetlere çözüm getirdi .
Kimlik İptalindeki Keyfiyet Sona Erdi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’da yapılan düzenlemeyle, özellikle Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı nedeniyle kimlik kartları iptal edilen güvenlik görevlilerinin mağduriyetleri giderildi. Daha önce yalnızca soruşturma açılmış olması bile kimlik iptali için yeterli görülürken, yeni kanunla bu süreç daha adil bir zemine oturtuldu .
Yeni düzenlemeye göre:
- Katalog suçlar haricinde, HAGB kararı kaynaklı kimlik iptali yapılmayacak.
- Kimlik iptali için yalnızca soruşturma açılması yeterli olmayacak, kovuşturma şartı aranacak.
- Casusluk, gizli bilgilerin ifşası gibi nitelikli suçlarda ise düzenleme güçlendirilerek, "devletin güvenliğine" ibaresi kanun maddesine eklendi .
5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un Eski ve Yeni Düzenlemesi
Eski Düzenleme
Kanunun eski halinde, özel güvenlik görevlilerinin kimlik kartlarının iptaline ilişkin süreçlerde şu özellikler öne çıkıyordu:
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB): HAGB kararı verilen kişiler herhangi bir katalog suç ayrımı yapılmadan kimlik kartı iptaline uğrayabiliyordu .
Soruşturma Aşaması Yeterli Görülüyordu: Sadece soruşturma açılmış olması kimlik iptali için yeterli sayılıyor ve kovuşturma şartı aranmıyordu .
Katalog Suç Ayrımı Bulunmuyordu: Tüm suçlar aynı düzeyde değerlendirilerek, casusluk veya gizli bilgilerin ifşası gibi nitelikli suçlar ile basit suçlar arasında bir ayrım yapılmıyordu.
Devlet Güvenliğine Yönelik Özel Düzenleme Eksikliği: Devletin güvenliğine ilişkin hassas suçlar hakkında net bir düzenleme bulunmuyordu .
Yeni Düzenleme
Kanunda yapılan değişiklikler ile düzenleme şu şekilde yenilendi:
HAGB Kararı Kaynaklı Kimlik İptali Düzenlendi: Katalog suçlar hariç, HAGB kararı kaynaklı kimlik iptalleri yapılamayacak. HAGB kararları için casusluk, gizli bilgilerin ifşası gibi nitelikli suçlarda farklı değerlendirme yapılacak .
Kovuşturma Şartı Aranacak: Sadece soruşturma açılmış olması artık yeterli olmayacak. Kimlik iptali için kovuşturma aşamasına geçilmiş olması gerekecek .
Katalog Suçların Tanımı Genişletildi: Casusluk, gizli bilgilerin ifşası ve benzeri nitelikli suçlar katalog suçlar olarak düzenlendi. Bu suçlara yönelik kovuşturma bulunmamak şartı eklendi .
Devlet Güvenliğine Özel Vurgu Eklendi: "Devletin güvenliği" ibaresi maddeye eklenerek, hassas suçlarla ilgili düzenleme güçlendirildi .
Sendikaların Mücadelesi Sonuç Verdi
Bu düzenleme, HAK-İŞ Konfederasyonu’na bağlı sendikalar ve özellikle Öz Sağlık-İş Sendikası’nın yoğun çalışmaları sayesinde gerçekleşti. Türkiye genelinde 20 binden fazla dilekçe ile oluşturulan kamuoyu baskısı, İçişleri Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve TBMM’de yapılan görüşmelerle desteklendi .
Sendika tarafından hazırlanan kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı .
Anayasa Mahkemesi'nin Önemli Kararı
Bu yasal düzenleme öncesinde de Anayasa Mahkemesi, önemli bir karara imza atmıştı. 20 Eylül 2023 tarihli ve 2019/3819 başvuru numaralı kararında, özel güvenlik yönetmelikleri gereğince denetim süresi içerisinde yüz kızartıcı suçlardan HAGB'si bulunan kişilere özel güvenlik kimlik kartı verilmemesi uygulamasını hukuka aykırı bulmuştur. Bu karar, 24 Ocak 2024 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıştır .
Genel Başkan Devlet Sert'in Açıklamaları
HAK-İŞ Genel Başkan Yardımcısı ve Öz Sağlık-İş Genel Başkanı Devlet Sert, düzenleme ile ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi:
"Güvenlik görevlilerinin en büyük sorunlarından biri olan kimlik iptallerine ilişkin mücadelemiz, bir gün bile ara verilmeden sürdü. Yoğun kamuoyu baskımızın sonucu, kazanan güvenlik görevlilerimiz oldu. Sendikamızın hazırladığı kanun teklifinin kabul edilmesi, hepimiz için büyük bir başarıdır. Üyelerimizin haklarını savunmaya ve mağduriyetlerini gidermeye devam edeceğiz."
Sert, kimlik iptalleriyle ilgili eski hükümlerin keyfi uygulamalara sebebiyet verdiğini ve mağduriyetlerin bu nedenle arttığını belirterek, raporlar hazırlayıp ilgili mercilere çözüm önerileri sunduklarını vurguladı .
Teknik Düzenleme Detayları
Kanun teklifi kapsamında 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinde yapılan değişiklik şu şekilde gerçekleşti :
- (d) bendinde yer alan "veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş" ibaresi bent metninden çıkarıldı.
- (2) numaralı alt bendine "mahkum olmamak" ibaresinden sonra gelmek üzere "veya bu suçlardan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmemiş olmak" ibaresi eklendi.
- (3) numaralı alt bendinde yer alan "Anayasal düzene" ibaresi "Devletin güvenliğine, anayasal düzene" şeklinde değiştirildi.
- (3) numaralı alt bendinde yer alan "soruşturma veya" ibaresi alt bent metninden çıkarıldı.
Yeni Düzenlemenin Önemi
Yapılan bu değişiklikle, güvenlik görevlilerinin mesleklerinden uzaklaştırılmasına neden olan adaletsiz uygulamalara son verilmesi hedefleniyor. Yeni düzenleme, sadece kimlik iptalleriyle ilgili mağduriyetlerin giderilmesiyle kalmayıp, özel güvenlik sektöründeki iş güvencesini de güçlendirecek bir adım olarak değerlendiriliyor .
Özellikle şu hususlar öne çıkıyor:
- 2 yılın altında ceza alan ve HAGB kararı verilen güvenlik görevlilerinin kimlikleri iptal edilmeyecek .
- Soruşturma aşamasında yapılan iptaller artık ancak kovuşturma aşamasına geçilirse yapılabilecek .
- Katalog suçlar dışındaki HAGB kararları kimlik iptali nedeni olmaktan çıkarıldı .
Bu gelişme, özel güvenlik görevlilerinin mesleki haklarının korunması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi açısından önemli bir kilometre taşıdır. Düzenleme, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, bundan sonraki süreçte uygulamada yaşanacak gelişmeler sektör temsilcileri tarafından yakından takip edilecektir .
Not: Bu bilgiler, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, Anayasa Mahkemesi kararları ve 2026 yılı güncel uygulamalar çerçevesinde hazırlanmıştır. Kimlik iptali süreçlerinde mağduriyet yaşayan özel güvenlik görevlilerinin, yeni düzenleme kapsamında haklarını aramaları ve gerekli hukuki başvuruları yapmaları önerilir.
Özel güvenlik görevlilerinin kimlik iptali sürecindeki keyfiliği ortadan kaldıran düzenleme yasalaştı ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu önemli değişiklik, uzun süredir kamu kurumlarında görev yapan güvenlik görevlilerinin karşı karşıya kaldığı ciddi mağduriyetlere çözüm getirdi .Kimlik İptalindeki Keyfiyet Sona Erdi5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’da yapılan düzenlemeyle, özellikle Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı nedeniyle kimlik kartları iptal edilen güvenlik görevlilerinin mağduriyetleri giderildi. Daha önce yalnızca soruşturma açılmış olması bile kimlik iptali için yeterli görülürken, yeni kanunla bu süreç daha adil bir zemine oturtuldu .Yeni düzenlemeye göre:Katalog suçlar haricinde, HAGB kararı kaynaklı kimlik iptali yapılmayacak.Kimlik iptali için yalnızca soruşturma açılması yeterli olmayacak, kovuşturma şartı aranacak.Casusluk, gizli bilgilerin ifşası gibi nitelikli suçlarda ise düzenleme güçlendirilerek, "devletin güvenliğine" ibaresi kanun maddesine eklendi .5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un Eski ve Yeni DüzenlemesiEski DüzenlemeKanunun eski halinde, özel güvenlik görevlilerinin kimlik kartlarının iptaline ilişkin süreçlerde şu özellikler öne çıkıyordu:Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB): HAGB kararı verilen kişiler herhangi bir katalog suç ayrımı yapılmadan kimlik kartı iptaline uğrayabiliyordu .Soruşturma Aşaması Yeterli Görülüyordu: Sadece soruşturma açılmış olması kimlik iptali için yeterli sayılıyor ve kovuşturma şartı aranmıyordu .Katalog Suç Ayrımı Bulunmuyordu: Tüm suçlar aynı düzeyde değerlendirilerek, casusluk veya gizli bilgilerin ifşası gibi nitelikli suçlar ile basit suçlar arasında bir ayrım yapılmıyordu.Devlet Güvenliğine Yönelik Özel Düzenleme Eksikliği: Devletin güvenliğine ilişkin hassas suçlar hakkında net bir düzenleme bulunmuyordu .Yeni DüzenlemeKanunda yapılan değişiklikler ile düzenleme şu şekilde yenilendi:HAGB Kararı Kaynaklı Kimlik İptali Düzenlendi: Katalog suçlar hariç, HAGB kararı kaynaklı kimlik iptalleri yapılamayacak. HAGB kararları için casusluk, gizli bilgilerin ifşası gibi nitelikli suçlarda farklı değerlendirme yapılacak .Kovuşturma Şartı Aranacak: Sadece soruşturma açılmış olması artık yeterli olmayacak. Kimlik iptali için kovuşturma aşamasına geçilmiş olması gerekecek .Katalog Suçların Tanımı Genişletildi: Casusluk, gizli bilgilerin ifşası ve benzeri nitelikli suçlar katalog suçlar olarak düzenlendi. Bu suçlara yönelik kovuşturma bulunmamak şartı eklendi .Devlet Güvenliğine Özel Vurgu Eklendi: "Devletin güvenliği" ibaresi maddeye eklenerek, hassas suçlarla ilgili düzenleme güçlendirildi .Sendikaların Mücadelesi Sonuç VerdiBu düzenleme, HAK-İŞ Konfederasyonu’na bağlı sendikalar ve özellikle Öz Sağlık-İş Sendikası’nın yoğun çalışmaları sayesinde gerçekleşti. Türkiye genelinde 20 binden fazla dilekçe ile oluşturulan kamuoyu baskısı, İçişleri Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve TBMM’de yapılan görüşmelerle desteklendi .Sendika tarafından hazırlanan kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı .Anayasa Mahkemesi'nin Önemli KararıBu yasal düzenleme öncesinde de Anayasa Mahkemesi, önemli bir karara imza atmıştı. 20 Eylül 2023 tarihli ve 2019/3819 başvuru numaralı kararında, özel güvenlik yönetmelikleri gereğince denetim süresi içerisinde yüz kızartıcı suçlardan HAGB'si bulunan kişilere özel güvenlik kimlik kartı verilmemesi uygulamasını hukuka aykırı bulmuştur. Bu karar, 24 Ocak 2024 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıştır .Genel Başkan Devlet Sert'in AçıklamalarıHAK-İŞ Genel Başkan Yardımcısı ve Öz Sağlık-İş Genel Başkanı Devlet Sert, düzenleme ile ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi:"Güvenlik görevlilerinin en büyük sorunlarından biri olan kimlik iptallerine ilişkin mücadelemiz, bir gün bile ara verilmeden sürdü. Yoğun kamuoyu baskımızın sonucu, kazanan güvenlik görevlilerimiz oldu. Sendikamızın hazırladığı kanun teklifinin kabul edilmesi, hepimiz için büyük bir başarıdır. Üyelerimizin haklarını savunmaya ve mağduriyetlerini gidermeye devam edeceğiz." Sert, kimlik iptalleriyle ilgili eski hükümlerin keyfi uygulamalara sebebiyet verdiğini ve mağduriyetlerin bu nedenle arttığını belirterek, raporlar hazırlayıp ilgili mercilere çözüm önerileri sunduklarını vurguladı .Teknik Düzenleme DetaylarıKanun teklifi kapsamında 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinde yapılan değişiklik şu şekilde gerçekleşti :(d) bendinde yer alan "veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş" ibaresi bent metninden çıkarıldı.(2) numaralı alt bendine "mahkum olmamak" ibaresinden sonra gelmek üzere "veya bu suçlardan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmemiş olmak" ibaresi eklendi.(3) numaralı alt bendinde yer alan "Anayasal düzene" ibaresi "Devletin güvenliğine, anayasal düzene" şeklinde değiştirildi.(3) numaralı alt bendinde yer alan "soruşturma veya" ibaresi alt bent metninden çıkarıldı.Yeni Düzenlemenin ÖnemiYapılan bu değişiklikle, güvenlik görevlilerinin mesleklerinden uzaklaştırılmasına neden olan adaletsiz uygulamalara son verilmesi hedefleniyor. Yeni düzenleme, sadece kimlik iptalleriyle ilgili mağduriyetlerin giderilmesiyle kalmayıp, özel güvenlik sektöründeki iş güvencesini de güçlendirecek bir adım olarak değerlendiriliyor .Özellikle şu hususlar öne çıkıyor:2 yılın altında ceza alan ve HAGB kararı verilen güvenlik görevlilerinin kimlikleri iptal edilmeyecek .Soruşturma aşamasında yapılan iptaller artık ancak kovuşturma aşamasına geçilirse yapılabilecek .Katalog suçlar dışındaki HAGB kararları kimlik iptali nedeni olmaktan çıkarıldı .Bu gelişme, özel güvenlik görevlilerinin mesleki haklarının korunması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi açısından önemli bir kilometre taşıdır. Düzenleme, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, bundan sonraki süreçte uygulamada yaşanacak gelişmeler sektör temsilcileri tarafından yakından takip edilecektir .Not: Bu bilgiler, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, Anayasa Mahkemesi kararları ve 2026 yılı güncel uygulamalar çerçevesinde hazırlanmıştır. Kimlik iptali süreçlerinde mağduriyet yaşayan özel güvenlik görevlilerinin, yeni düzenleme kapsamında haklarını aramaları ve gerekli hukuki başvuruları yapmaları önerilir.
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap