Sağlık İşçileri

Puan:8.1K

Havalimanı Özel Güvenlik Çalışma Saatleri, Vardiya Sistemi ve Dinlenme Süreleri

Havalimanı özel güvenlik görevlileri, 24 saat kesintisiz hizmet esasına göre, ağırlıklı olarak 12 saatlik iki vardiya veya 8 saatlik üç vardiya sistemleriyle çalışmaktadır. Çalışma saatleri, havalimanının büyüklüğü, uçuş trafiği ve görev yapılan birime göre değişiklik göstermekle birlikte, 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde düzenlenmektedir .Havalimanı Güvenliğinin Önemi ve Çalışma DüzeniHavalimanları, uluslararası sivil havacılığın en kritik noktalarından biri olup, güvenlik hizmetleri 7 gün 24 saat kesintisiz olarak yürütülmektedir . Havalimanı özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, Sivil Havacılık Güvenliği Talimatı ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında görev yapmaktadır .Havalimanı özel güvenlik görevlileri, yolcu ve bagaj kontrollerinden tesis güvenliğine, apron alanı kontrollerinden şüpheli durumlara müdahaleye kadar geniş bir yelpazede hizmet sunmaktadır . Bu görevlerin her an dikkat ve yüksek konsantrasyon gerektirmesi, personelin iş yükünü ve üzerindeki baskıyı artırmaktadır.Havalimanı Özel Güvenlik Vardiya SistemleriHavalimanlarında uygulanan vardiya sistemleri genel olarak dönüşümlü vardiya sistemi şeklinde düzenlenmektedir . Dönüşümlü vardiya sisteminde ekipler, belirli bir zaman programı içerisinde gündüz, öğleden sonra ve gece vardiyalarında dönüşümlü olarak çalışır. Bu sistem, tüm çalışanların günün farklı saatlerindeki çalışmada yer almasını sağlayarak adil bir düzen oluşturmayı hedefler.İkili Vardiya Sistemi (12 Saatlik Vardiyalar)Havalimanlarında en yaygın uygulanan sistemlerden biri, 12 saatlik ikili vardiya sistemidir . Bu sistemde:Gündüz vardiyası: 08:00 – 20:00 veya 07:00 – 19:00 saatleri arasındaGece vardiyası: 20:00 – 08:00 veya 19:00 – 07:00 saatleri arasında uygulanmaktadırİkili vardiya sisteminde genellikle 2 gün sabah, 2 gün gece ve ardından 2 gün izin şeklinde bir döngü uygulanmaktadır .Üçlü Vardiya Sistemi (8 Saatlik Vardiyalar)Bazı havalimanlarında ve birimlerde 8 saatlik üçlü vardiya sistemi uygulanmaktadır :Sabah vardiyası: 07:00 – 15:00Akşam vardiyası: 15:00 – 23:00Gece vardiyası: 23:00 – 07:00Bu sistemde, 2 gün sabah, 2 gün akşam, 2 gün gece ve ardından 2 gün izin şeklinde döngüsel bir çalışma düzeni uygulanabilmektedir . Örneğin Sabiha Gökçen Havalimanı'nda vardiya saatleri 07:00-16:00, 16:00-00:00 ve 23:00-07:00 olarak düzenlenmiştir .Diğer Vardiya ModelleriHavalimanlarında sabit vardiya sistemi de uygulanabilmektedir. Bu sistemde, bir hafta gündüz, bir hafta gece şeklinde çalışma düzeni görülmektedir (örn. 08:00-20:00 gündüz, 20:00-08:00 gece) .Yasal Çalışma Süreleri ve SınırlamalarHavalimanı özel güvenlik görevlileri, yer hizmetleri kapsamında değerlendirildiği için 4857 sayılı İş Kanunu'na tabidir . Uçucu personel (pilot, kabin memuru) farklı bir statüde olup Borçlar Kanunu'na tabi iken, güvenlik görevlileri dahil yer hizmetleri personeli İş Kanunu kapsamında değerlendirilmektedir.Haftalık çalışma süresi: 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesi uyarınca, haftalık çalışma süresi en fazla 45 saattir. Bu süre, haftanın çalışılan günlerine eşit olarak bölünerek uygulanır .Günlük çalışma süresi: Kanunda açık bir günlük sınırlama olmamakla birlikte, günlük çalışma süresi 11 saati aşamaz. Bu süre, ara dinlenmeleri hariç fiili çalışma süresini ifade eder.Fazla mesai: 45 saatin üzerindeki çalışmalar fazla mesai kapsamına girer ve saatlik ücretin %50 fazlasıyla ödenmesi gerekir . Bazı dönemlerde (tatil yoğunluğu, bayramlar, yaz sezonu gibi) personelin çalışma süreleri geçici olarak artırılabilmektedir.Ara Dinlenme Süreleri4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesine göre, çalışma sürelerine bağlı olarak ara dinlenme süreleri şu şekilde belirlenmiştir:4 saat veya daha kısa süreli işlerde: 15 dakika4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar işlerde: 30 dakika7,5 saatten fazla süreli işlerde: 1 saat ara dinlenmesiHavalimanı özel güvenlik görevlilerinde, özellikle 12 saatlik vardiyalarda ara dinlenme süreleri, işin yoğunluğuna ve nöbet noktasına göre planlanmaktadır. Gece vardiyalarında da dinlenme araları iş programına göre ayarlanmaktadır .Gece Çalışmaları4857 sayılı İş Kanunu'nun 69. maddesine göre, gece dönemi en geç 20.00'de başlayarak en erken 06.00'ya kadar geçen süredir. Gece çalışmaları 7,5 saati geçemez. Ancak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 69. maddesinin 3. fıkrasında önemli bir istisna düzenlenmiştir: "Turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti yürütülen işlerde işçinin yazılı onayının alınması şartıyla yedi buçuk saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir".Havalimanları gece de aktif olduğu için özel güvenlik görevlileri gece vardiyasında görev yapmaktadır . Gece vardiyalarında:Gün içi vardiyalarla dönüşümlü çalışma uygulanırUzun süreli gece çalışması yapan personele ek izin veya vardiya dengesi sağlanırGece çalışmaları için ayrı bir ücret ve riskli görevler için risk primi ödenmesi gerekmektedir Uygulamada, DHMİ'de çalışan bazı özel güvenlik görevlileri gece mesaisi ve risk primlerinin tam olarak ödenmediği yönünde sorunlar yaşadıklarını dile getirmektedir .Resmi Tatillerde ÇalışmaHavalimanlarında güvenlik hizmeti kesintiye uğramadığı için :Resmi tatillerdeDini bayramlardaHafta sonlarındaözel güvenlik görevlileri görev yapmaya devam eder. Bu günlerde yapılan çalışmalar, genellikle ek ücret veya izin ile karşılanmaktadır.Havalimanı Özel Güvenlik Görevlilerinin Yaşadığı SorunlarDHMİ'de görev yapan özel güvenlik görevlileri, çalışma koşullarıyla ilgili bazı sorunlar yaşadıklarını dile getirmektedir :Uzun ve Riskli Çalışma KoşullarıGüvenlik görevlileri, 24 saat kesintisiz operasyon yapılan havalimanlarında vardiyalar halinde çalışmaktadır. Uzun çalışma saatleri, sürekli ayakta kalmayı ve yüksek konsantrasyon gerektiren görevleri içermektedir. Özellikle yoğun yolcu trafiğinde ve kritik alanlarda görev yaparken yüksek risk altında oldukları ifade edilmektedir .Gece Mesaisi ve Risk Primi SorunlarıGece çalışmaları için ayrı bir ücret ve riskli görevler için ödenmesi gereken risk primlerinin verilmemesi, çalışanlar arasında ciddi rahatsızlık yaratmaktadır .İş Güvencesi ve Psikolojik BaskılarTaşeron sisteminde çalışan bazı güvenlik görevlileri, iş güvencesi konusunda belirsizlik yaşamaktadır. Görev yerlerinin sık değiştirilmesi, sözleşme yenileme süreçleri ve belirsizlikler, çalışanları huzursuz etmektedir. Ayrıca, yolcuların hakaret ve şiddetine maruz kalmak, psikolojik olarak da çalışanları yıpratmaktadır .Taşeron Sistemi ve İstihdam ModeliDHMİ gibi kamu kurumları, güvenlik hizmetlerini 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında özel firmalardan hizmet alımı yoluyla temin etmektedir . Bu model, DHMİ'nin binlerce kişilik özel güvenlik ihtiyacını esnek bir şekilde karşılamasına olanak tanımakla birlikte, çalışanlar için bazı sorunlar yaratmaktadır:Aynı işi yapan kadrolu personel ile taşeron güvenlik görevlileri arasında ücret ve özlük hakları farkı bulunmaktadırHer ihale dönemi sonunda güvenlik şirketlerinin değişebilmesi, personelin kıdem tazminatı gibi temel özlük haklarının akıbetini belirsizleştirmektedirİş güvencesizliği, sendikal örgütlenmeyi zayıflatmakta ve hakların etkin bir şekilde talep edilmesini engellemektedir 2026 Yılı Güncel Uygulamalar2026 yılı itibarıyla havalimanı özel güvenlik sektöründe bazı gelişmeler yaşanmaktadır. Havalimanı özel güvenlik görevlileri için toplu iş sözleşmesi kapsamında ücretler belirlenmekte ve yılda 4 kez ikramiye verilmektedir . Ayrıca, yabancı dil bilgisini belgelendiren personele lisan tazminatı ödenmektedir .Havalimanı özel güvenlik görevlileri, 24 saat kesintisiz hizmet veren havalimanlarında ağırlıklı olarak 12 saatlik vardiyalarla çalışmaktadır. 8 saatlik üçlü vardiya sistemi de bazı havalimanlarında uygulanmaktadır. Çalışma saatleri 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde düzenlenmekte olup, haftalık 45 saat olan yasal çalışma süresinin aşılması durumunda fazla mesai ücreti ödenmesi gerekmektedir.Gece çalışmaları özel güvenlik sektöründe 7,5 saatin üzerine çıkabilmekte, ancak bunun için işçinin yazılı onayı alınması zorunludur. Ara dinlenme süreleri, 7,5 saatin üzerindeki çalışmalarda en az 1 saat olarak uygulanmaktadır.Havalimanı özel güvenlik görevlilerinin en önemli özelliği, yüksek dikkat ve konsantrasyonla çalışmaları, her an her türlü güvenlik tehdidine karşı hazırlıklı olmaları ve uluslararası standartlara uygun hareket etmeleridir. Bu nedenle havalimanı güvenlik görevlileri, özel güvenlik sektörünün en donanımlı ve en çok eğitim almış personeli arasında yer almaktadır.Not: Bu bilgiler, 4857 sayılı İş Kanunu, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, ilgili yönetmelikler ve 2026 yılı güncel uygulamalar çerçevesinde hazırlanmıştır. Havalimanı güvenlik prosedürleri ve çalışma düzenleri, havalimanına ve görev yapılan birime göre küçük farklılıklar gösterebileceğinden, kesin bilgi için bağlı bulunulan kurumun insan kaynakları biriminden bilgi alınması önerilir.

Önceki Haber

Özel Güvenlik Kursuna Gitmeden Sınava Girebilir Miyiz?

Sonraki Haber

Havalimanı Özel Güvenlik Görevlisi Ne İş Yapar?