Acil tahliye durumlarında özel güvenlik görevlileri, önceden hazırlanmış acil durum eylem planı çerçevesinde, can ve mal güvenliğini sağlamak, tahliye işlemlerini koordine etmek ve gerektiğinde ilgili birimlere haber vermekle yükümlüdür. Bu görevler, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, Sivil Savunma Kanunu ve ilgili yönetmelikler kapsamında tanımlanmış olup, görevlilerin acil durumlarda nasıl hareket edeceği önceden belirlenmiş planlara dayanmalıdır.
Acil Durum Eylem Planının Önemi
Özel güvenlik hizmeti alınan yerlerde günlük rutin işleyişin yanında acil durumlar karşısında yapılacaklar önceden belirlenmelidir . Acil durumlar ortaya çıkmadan bu planların yapılması birçok felaketi önleyecek, mal ve can kaybının önüne geçecek ve insanların hayatını kurtaracaktır .
Özel güvenlik hizmetleri içindeki acil durum eylem planlarının hazırlanması, oluşabilecek acil durumları öngörebilecek bir ekip ile sağlanabilir . Bu planlar, özel güvenlik hizmeti alan her yere özel olarak hazırlanmalıdır . Tecrübeli bir özel güvenlik şirketi ile çalışmak bu hususta çok önemlidir.
Acil Tahliye Durumlarında Özel Güvenlik Görevlisinin Görev ve Sorumlulukları
Acil tahliye gerektiren bir durumda (yangın, deprem, sel, bomba ihbarı, kimyasal sızıntı vb.) özel güvenlik görevlileri aşağıdaki adımları sırasıyla uygulamalıdır:
1. Durum Tespiti ve Değerlendirme
Acil durumu fark eden özel güvenlik görevlisi, öncelikle olayın mahiyetini ve boyutunu doğru şekilde tespit etmelidir:
- Yangın durumunda yangının yeri, büyüklüğü ve yayılma hızı
- Deprem durumunda hasar tespiti ve artçı sarsıntı riski
- Bomba ihbarı durumunda şüpheli paket veya nesnenin yeri
- Kimyasal sızıntı durumunda sızıntının türü ve yayılma alanı
2. Haber Verme ve İhbar Yükümlülüğü
Acil durum tespit edildiğinde, özel güvenlik görevlisi derhal ilgili birimlere haber vermek zorundadır . Bu kapsamda:
- Yangın durumunda itfaiye birimlerine haber verilmesi
- Sağlık acil durumlarında 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirim
- Güvenlik risklerinde genel kolluk kuvvetlerine (polis/jandarma) ihbar
- Tesis yönetimine ve amirlerine bilgi verilmesi
3. Önleyici Tedbirlerin Alınması
Acil durumun türüne göre, görevli aşağıdaki önleyici tedbirleri almalıdır :
Yangın durumunda:
- Gerekli yerlerde gaz vanalarının kapatılması
- Elektrik aksamlarına müdahale edilmesi
- Yangın söndürme sistemlerinin devreye sokulması
Kimyasal sızıntı veya gaz kaçağı durumunda:
- Havalandırma sistemlerinin kapatılması
- Gaz vanalarının kapatılması
- Tehlikeli bölgenin boşaltılması
4. Tahliye İşlemlerinin Koordinasyonu
Tahliye sırasında özel güvenlik görevlisinin temel sorumlulukları şunlardır:
Yönlendirme: İnsanların acil çıkış yollarına yönlendirilmesi, paniğin önlenmesi ve düzenli tahliyenin sağlanması.
Öncelikli tahliye: Engelliler, yaşlılar, çocuklar ve hareket kabiliyeti kısıtlı kişilerin öncelikli olarak tahliye edilmesi.
Toplanma alanları: Önceden belirlenmiş güvenli toplanma alanlarına yönlendirme ve sayım yapılması.
Güvenlik koridoru: Tahliye yollarının açık ve güvenli olmasının sağlanması.
5. Mal ve Eşyaların Korunması
Acil durumlarda özel güvenlik görevlileri, can güvenliğini önceliklendirmekle birlikte, imkan dahilinde önemli eşyaların korumaya alınması ve tahliye edilmesi görevini de üstlenir . Ancak bu görev, asla can güvenliğinden önce gelmemelidir.
6. Olay Yeri ve Delillerin Korunması
Eğer acil durum bir suçtan kaynaklanıyorsa (örneğin kundaklama, sabotaj), özel güvenlik görevlisi:
- Olay yerini ve delilleri koruma altına alır
- Delillerin bozulmasını veya kaybolmasını engeller
- Genel kolluk kuvvetlerine bilgi verir
Tatbikat ve Eğitimlerin Önemi
Özel güvenlik görevlileri ve gerekirse diğer kişiler ile birlikte belirli zaman aralıklarında tatbikatlar yapılması gereklidir . Tatbikatlar sayesinde:
- Acil durum planlarının işlerliği test edilir
- Görevliler sorumluluklarını pekiştirir
- Eksiklikler ve aksayan yönler tespit edilir
- Tahliye süreleri ölçülür ve iyileştirilir
Mevzuat ve Yasal Dayanaklar
Acil tahliye ve acil durum yönetimi konusunda özel güvenlik görevlilerini bağlayan temel mevzuat şunlardır :
- 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
- 7126 sayılı Sivil Savunma Kanunu
- Sivil Savunma İle İlgili Teşkil ve Tedbirler Tüzüğü
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
- İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
Bu mevzuat, özel güvenlik görevlilerinin acil durumlardaki sorumluluklarını ve yapması gereken işlemleri düzenlemektedir.
Acil Durumlarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Öncelik Can Güvenliği
Acil tahliye durumlarında her zaman öncelik can güvenliğidir. Mal ve eşyaların korunması ikinci plandadır.
Paniği Önleme
Tahliye sırasında sakin ve kontrollü davranmak, insanların paniğe kapılmasını engeller. Görevli, sakin ve kararlı bir ses tonuyla yönlendirme yapmalıdır.
Engelli ve Dezavantajlı Gruplar
Engelliler, yaşlılar, çocuklar ve hareket kabiliyeti kısıtlı kişilerin tahliyesine özel önem verilmelidir.
Tahliye Yollarının Açık Tutulması
Acil çıkış yolları ve kapıları her zaman açık ve engelsiz olmalıdır. Tahliye anında bu yolların kullanılabilir olduğu kontrol edilmelidir.
Asansör Kullanımı
Yangın, deprem gibi durumlarda asansörlerin kullanılmaması gerektiği konusunda insanlar uyarılmalıdır.
Acil tahliye durumlarında özel güvenlik görevlileri, önceden hazırlanmış planlar çerçevesinde, soğukkanlı ve profesyonel bir şekilde hareket etmeli, can güvenliğini önceliklendirmeli, tahliyeyi koordine etmeli ve ilgili birimlere zamanında haber vermelidir.
Özel güvenlik görevlilerinin acil durumlardaki performansı, hayat kurtarma ile felaket arasındaki farkı belirleyebilir. Bu nedenle:
- Acil durum planları her tesise özel olarak hazırlanmalı
- Düzenli tatbikatlar yapılmalı
- Görevliler periyodik olarak eğitilmeli
- Ekipmanlar düzenli kontrol edilmeli ve bakımları yapılmalı
- İtfaiye, AFAD, 112 gibi birimlerle koordinasyon sağlanmalı
Unutulmamalıdır ki, acil durumlar ortaya çıkmadan bu planların yapılması birçok felaketi önleyecek, mal ve can kaybının önüne geçecek ve insanların hayatını kurtaracaktır . Özel güvenlik görevlileri, bu sürecin en kritik aktörlerinden biridir ve sorumluluklarının bilincinde olarak hareket etmelidir.
Not: Bu bilgiler, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, 7126 sayılı Sivil Savunma Kanunu, ilgili yönetmelikler ve 2026 yılı güncel uygulamalar çerçevesinde hazırlanmıştır. Her tesisin kendine özgü riskleri ve dinamikleri olduğundan, görev yapılan yerin özel acil durum planının dikkatle incelenmesi ve bu plana uygun hareket edilmesi hayati önem taşımaktadır.
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap