Evet, özel güvenlik görevlileri belirli şartlar ve sınırlar çerçevesinde çanta araması yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 7. maddesinde ve Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin 21. maddesinde açıkça tanımlanmıştır . Ancak bu yetkinin kapsamı, sınırları ve son zamanlarda kamuoyunda tartışmalara neden olan Yargıtay kararıyla birlikte yeniden değerlendirilmesi gereken önemli bir konudur.
Yasal Dayanak: 5188 Sayılı Kanun'un 7. Maddesi
Özel güvenlik görevlilerinin çanta araması dahil arama yetkileri, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri" başlıklı 7. maddesinde düzenlenmiştir . Bu maddeye göre özel güvenlik görevlileri şu yetkilere sahiptir:
a) Koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyalarını X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme .
b) Toplantı, konser, spor müsabakası, sahne gösterileri ve benzeri etkinlikler ile cenaze ve düğün törenlerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyalarını X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme .
c) Hava meydanı, liman, gar, istasyon ve terminal gibi toplu ulaşım tesislerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyalarını X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme .
d) Görev alanında, haklarında yakalama emri veya mahkûmiyet kararı bulunan kişileri yakalama ve arama .
e) Aramalar sırasında suç teşkil eden veya delil olabilecek ya da suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabilecek eşyayı emanete alma ve derhal genel kolluk kuvvetlerine bildirme .
Teknik Cihaz Kullanma Zorunluluğu
Özel güvenlik görevlilerinin çanta araması yaparken uyması gereken en önemli kural, arama işleminin mutlaka teknik araç ve cihazlarla yapılması zorunluluğudur .
X-ray cihazı kullanımı: Çantalar, X-ray cihazından geçirilerek içerikleri tespit edilir. Bu yöntem, kişinin özel hayatına en az müdahaleyi içeren ve en güvenli arama yöntemidir .
Dedektör kullanımı: X-ray cihazının bulunmadığı durumlarda veya X-ray'dan geçmeyen eşyalar için dedektörle arama yapılabilir .
Elle arama yasağı: Özel güvenlik görevlilerinin, suçüstü hali veya yakalama emri bulunan kişilerin yakalanması gibi istisnai durumlar dışında, elle arama yapması yasaktır . Normal şartlarda bir özel güvenlik görevlisi, bir vatandaşın çantasını elle açarak içini karıştıramaz; bunu ancak X-ray cihazı veya dedektörle yapabilir.
Rızaya Dayalı Olması
Özel güvenlik görevlilerinin arama yetkisi rızaya dayalıdır . Bu, çok önemli bir sınırlamadır:
Kişi arama işlemine itiraz ediyorsa, özel güvenlik görevlisi ısrar edemez. Bu durumda özel güvenlik görevlisinin yapabileceği tek işlem, kişinin görev alanına girişini engellemektir .
Yani bir vatandaş, AVM'ye girerken çantasını X-ray cihazından geçirmeyi kabul etmezse, özel güvenlik görevlisi onu zorla X-ray'dan geçiremez; sadece AVM'ye girişine izin vermez. Ancak X-ray cihazından geçmemek için makul sebebi bulunan kişilere (örneğin kalp pili kullananlar) bu konuda ısrar edilmemesi ve alternatif yöntemlerle arama yapılması gerekmektedir .
Görev Alanı ile Sınırlı Olması
Özel güvenlik görevlileri, yetkilerini yalnızca görev alanları içerisinde ve görev süreleri boyunca kullanabilirler . Görev alanı, özel güvenlik görevlisinin çalıştığı ve öncesinde Valilik makamından izin alındığı yerle sınırlıdır .
Ancak bunun istisnai halleri bulunmaktadır:
- Suçüstü halinde şüpheli kaçıyorsa, şüpheliyi yakalamak için görev alanı dışına çıkılabilir
- Para-değerli eşya/kişi koruma, cenaze törenleri bir güzergah üzerinden yapıldığı için bu güzergahlar da görev alanı sayılmaktadır
- Korunan alana herhangi bir saldırı olması halinde tedbir amaçlı olarak dışarıda bulunulan haller görev alanından sayılmaktadır .
Yargıtay Kararı ve Kamuoyunda Oluşan Yanlış Anlaşılma
Son dönemde bazı basın yayın organlarında "Yargıtay'dan emsal karar: Özel güvenlik görevlileri üst araması yapamayacak" başlığı ile yer alan haberler kamuoyunda yanlış anlaşılmaya neden olmuştur .
Yargıtay Kararının Detayları
Yargıtay 10. Ceza Dairesi, şehirlerarası otobüs terminali girişinde görev yapan özel güvenlik görevlilerinin bir kişinin üstünü araması sonucu uyuşturucu madde ele geçirilen bir olayda, adli arama yapma görev ve yetkisi bulunmayan özel güvenlik görevlisince yapılan aramanın hukuka aykırı olduğuna hükmetmiştir .
Kararda şu ifadelere yer verilmiştir:
"Adli arama yapma görev ve yetkisi bulunmayan özel güvenlik görevlisince yapılan arama hukuka aykırı olduğundan ve bu arama işleminden elde edilen maddi deliller hükme esas alınamayacağından; hakkında mahkûmiyetine yeterli başkaca delil bulunmayan sanığın beraatı yerine, yazılı gerekçeyle mahkûmiyetine karar verilmesi yasaya aykırıdır."
Emniyet Genel Müdürlüğü'nün Açıklaması
Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM), 16 Mayıs 2022 tarihinde yaptığı yazılı açıklamada, bu haberlerin "özel güvenlik görevlilerinin önleyici arama yapamayacağı" şeklinde yanlış anlaşıldığını belirtmiştir .
EGM açıklamasında şu hususlar vurgulanmıştır:
Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri: Koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyalarını X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme yetkileri bulunmaktadır .
Adli arama yetkisi: Adli aramalar, hakim kararı veya Cumhuriyet savcısı emri ile yapılabilecek aramalar olup sadece adli kolluk birimlerince yapılabilmektedir. Özel güvenlik görevlilerinin genel kolluk gibi adli arama yetkisi bulunmamaktadır .
Önleyici arama yetkisi: Özel güvenlik görevlileri, genel kolluğun olmadığı yerlerde görev yaparken güvenlik sistemi ve cihazları ile önleyici amaçlı kontroller yapabilir .
Adli Arama ve Önleyici Arama Arasındaki Fark
Konunun daha iyi anlaşılması için adli arama ile önleyici arama arasındaki farkı bilmek gerekir :
Önleyici Arama (Özel Güvenliğin Yapabildiği)
Amaç: Suç işlenmeden önce, güvenlik amacıyla yapılan aramadır .
Hukuki Dayanak: 5188 sayılı Kanun'un 7. maddesi .
Yetkili Kişiler: Özel güvenlik görevlileri, özel kolluk .
Kapsam: Görev alanına girişlerde teknik cihazlarla (X-ray, dedektör, duyarlı kapı) yapılan kontroller .
Rıza: Rızaya dayalıdır, kişi kabul etmezse giriş engellenir .
Adli Arama (Özel Güvenliğin Yapamadığı)
Amaç: Suç işlendikten sonra, delil toplamak ve faili yakalamak için yapılan aramadır .
Hukuki Dayanak: Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) .
Yetkili Kişiler: Hakim kararı veya Cumhuriyet savcısı emriyle adli kolluk (polis, jandarma) .
Kapsam: Konut, işyeri, araç ve üst araması .
Rıza: İcrai niteliktedir, zor kullanmayı gerektirebilir .
Özel Güvenlik Görevlisinin Çanta Araması Sırasında Uyması Gereken Kurallar
Özel güvenlik görevlileri, çanta araması yaparken aşağıdaki kurallara titizlikle uymak zorundadır:
Kimlik kartı takma zorunluluğu: Özel güvenlik görevlisi, görev alanı ve görev süresi içerisinde, kimlik kartını yakasında herkes tarafından görülebilecek şekilde takmak zorundadır. Bu üç şartın (görev alanı, görev süresi, kimlik kartı) aynı anda birlikte olması gerekmektedir .
Teknik cihaz kullanma: Arama işlemi mutlaka X-ray cihazı, dedektör veya duyarlı kapı gibi teknik araçlarla yapılmalıdır .
Rıza göstermeyenleri bilgilendirme: Arama yapılmasını kabul etmeyen kişiye, görev alanına giremeyeceği nazik bir dille anlatılmalıdır .
Suç unsuru bulunması halinde yapılacak işlem: Aramalar sırasında suç teşkil eden veya delil olabilecek ya da suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabilecek eşya bulunması halinde, özel güvenlik görevlileri bu eşyayı emanete almak ve derhal genel kolluk kuvvetlerine bildirmek zorundadır .
Kadın-erkek ayrımı: Kadınların çanta araması kadın özel güvenlik görevlileri tarafından yapılmalıdır.
İstisnai Durumlar: Elle Arama Yapılabilecek Haller
Her ne kadar özel güvenlik görevlilerinin elle arama yapması genel kural olarak yasak olsa da, bazı istisnai durumlar bulunmaktadır :
Suçüstü hali: Suçüstü halinde kişinin üzerindeki suç aletinin alınması için elle arama yapılabilir . Suçüstü hali, işlenmekte olan suçu veya henüz işlenmiş olan fiil veya fiilin işlenmesinden hemen sonra kolluk kuvveti veya suçtan zarar görmüş kişi veya başkaları tarafından izlenerek yakalanan kişinin durumudur .
Yakalama emri veya mahkûmiyet kararı: Haklarında yakalama emri veya mahkûmiyet kararı bulunan kişilerin yakalanması halinde üst araması yapılabilir .
Bu istisnai durumlar dışında özel güvenlik görevlilerinin elle arama yapması yasal değildir.
Özel Güvenlik Görevlilerinin Arama Sonrası Yükümlülükleri
Özel güvenlik görevlileri, arama sonrasında bazı yükümlülüklere sahiptir:
İhbar yükümlülüğü: Görev alanları, görev süreleri içerisinde görevleriyle bağlantılı olarak bir suç işlendiğini öğrendikleri andan itibaren vakit kaybetmeksizin genel kolluğa bilgi vermeleri gerekmektedir. Aksi durumda 5188 sayılı Kanun'un 21. maddesinde belirtilen idari suçlardan olan bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeme suçunu işler ve 1 yıl boyunca özel güvenlik alanında çalışamaz .
Olay yerini koruma yükümlülüğü: Görev alanlarında meydana gelen suçtan sonra adli yetkilerini kullanmaya başlarlar ve olay yeri ile delillerin bozulmasını veya kaybolmasını engelleyici tedbirleri almakla yükümlüdürler .
Özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Kanun'un kendilerine verdiği yetki çerçevesinde, görev alanlarına girişlerde teknik cihazlarla (X-ray, dedektör, duyarlı kapı) çanta araması yapabilirler. Bu yetki rızaya dayalıdır, görev alanı ile sınırlıdır ve teknik cihaz kullanma zorunluluğu vardır .
Elle arama yapmaları genel kural olarak yasaktır, sadece suçüstü hali ve yakalama emri bulunan kişilerin yakalanması gibi istisnai durumlarda ve belirli şartlarda mümkündür .
Adli arama yetkileri yoktur. Hakim kararı veya Cumhuriyet savcısı emri gerektiren adli aramalar, sadece adli kolluk birimlerince yapılabilir .
Yargıtay kararı, özel güvenlik görevlilerinin önleyici arama yetkisini değil, adli arama yetkisini düzenlemektedir. Bu nedenle özel güvenlik görevlileri, AVM, havalimanı, okul, hastane gibi yerlerde X-ray cihazı ile çanta araması yapmaya devam edebilirler .
Özel güvenlik görevlileri bu yetkilerini kullanırken insan haklarına saygılı, orantılı ve hukuka uygun davranmak zorundadır. Vatandaşlar da haklarını bilmeli, ancak güvenlik tedbirlerine de anlayışla yaklaşmalıdır.
Evet, özel güvenlik görevlileri belirli şartlar ve sınırlar çerçevesinde çanta araması yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 7. maddesinde ve Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin 21. maddesinde açıkça tanımlanmıştır . Ancak bu yetkinin kapsamı, sınırları ve son zamanlarda kamuoyunda tartışmalara neden olan Yargıtay kararıyla birlikte yeniden değerlendirilmesi gereken önemli bir konudur.Yasal Dayanak: 5188 Sayılı Kanun'un 7. MaddesiÖzel güvenlik görevlilerinin çanta araması dahil arama yetkileri, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri" başlıklı 7. maddesinde düzenlenmiştir . Bu maddeye göre özel güvenlik görevlileri şu yetkilere sahiptir:a) Koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyalarını X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme .b) Toplantı, konser, spor müsabakası, sahne gösterileri ve benzeri etkinlikler ile cenaze ve düğün törenlerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyalarını X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme .c) Hava meydanı, liman, gar, istasyon ve terminal gibi toplu ulaşım tesislerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyalarını X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme .d) Görev alanında, haklarında yakalama emri veya mahkûmiyet kararı bulunan kişileri yakalama ve arama .e) Aramalar sırasında suç teşkil eden veya delil olabilecek ya da suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabilecek eşyayı emanete alma ve derhal genel kolluk kuvvetlerine bildirme .Teknik Cihaz Kullanma ZorunluluğuÖzel güvenlik görevlilerinin çanta araması yaparken uyması gereken en önemli kural, arama işleminin mutlaka teknik araç ve cihazlarla yapılması zorunluluğudur .X-ray cihazı kullanımı: Çantalar, X-ray cihazından geçirilerek içerikleri tespit edilir. Bu yöntem, kişinin özel hayatına en az müdahaleyi içeren ve en güvenli arama yöntemidir .Dedektör kullanımı: X-ray cihazının bulunmadığı durumlarda veya X-ray'dan geçmeyen eşyalar için dedektörle arama yapılabilir .Elle arama yasağı: Özel güvenlik görevlilerinin, suçüstü hali veya yakalama emri bulunan kişilerin yakalanması gibi istisnai durumlar dışında, elle arama yapması yasaktır . Normal şartlarda bir özel güvenlik görevlisi, bir vatandaşın çantasını elle açarak içini karıştıramaz; bunu ancak X-ray cihazı veya dedektörle yapabilir.Rızaya Dayalı OlmasıÖzel güvenlik görevlilerinin arama yetkisi rızaya dayalıdır . Bu, çok önemli bir sınırlamadır:Kişi arama işlemine itiraz ediyorsa, özel güvenlik görevlisi ısrar edemez. Bu durumda özel güvenlik görevlisinin yapabileceği tek işlem, kişinin görev alanına girişini engellemektir .Yani bir vatandaş, AVM'ye girerken çantasını X-ray cihazından geçirmeyi kabul etmezse, özel güvenlik görevlisi onu zorla X-ray'dan geçiremez; sadece AVM'ye girişine izin vermez. Ancak X-ray cihazından geçmemek için makul sebebi bulunan kişilere (örneğin kalp pili kullananlar) bu konuda ısrar edilmemesi ve alternatif yöntemlerle arama yapılması gerekmektedir .Görev Alanı ile Sınırlı OlmasıÖzel güvenlik görevlileri, yetkilerini yalnızca görev alanları içerisinde ve görev süreleri boyunca kullanabilirler . Görev alanı, özel güvenlik görevlisinin çalıştığı ve öncesinde Valilik makamından izin alındığı yerle sınırlıdır .Ancak bunun istisnai halleri bulunmaktadır:Suçüstü halinde şüpheli kaçıyorsa, şüpheliyi yakalamak için görev alanı dışına çıkılabilirPara-değerli eşya/kişi koruma, cenaze törenleri bir güzergah üzerinden yapıldığı için bu güzergahlar da görev alanı sayılmaktadırKorunan alana herhangi bir saldırı olması halinde tedbir amaçlı olarak dışarıda bulunulan haller görev alanından sayılmaktadır .Yargıtay Kararı ve Kamuoyunda Oluşan Yanlış AnlaşılmaSon dönemde bazı basın yayın organlarında "Yargıtay'dan emsal karar: Özel güvenlik görevlileri üst araması yapamayacak" başlığı ile yer alan haberler kamuoyunda yanlış anlaşılmaya neden olmuştur .Yargıtay Kararının DetaylarıYargıtay 10. Ceza Dairesi, şehirlerarası otobüs terminali girişinde görev yapan özel güvenlik görevlilerinin bir kişinin üstünü araması sonucu uyuşturucu madde ele geçirilen bir olayda, adli arama yapma görev ve yetkisi bulunmayan özel güvenlik görevlisince yapılan aramanın hukuka aykırı olduğuna hükmetmiştir .Kararda şu ifadelere yer verilmiştir:"Adli arama yapma görev ve yetkisi bulunmayan özel güvenlik görevlisince yapılan arama hukuka aykırı olduğundan ve bu arama işleminden elde edilen maddi deliller hükme esas alınamayacağından; hakkında mahkûmiyetine yeterli başkaca delil bulunmayan sanığın beraatı yerine, yazılı gerekçeyle mahkûmiyetine karar verilmesi yasaya aykırıdır." Emniyet Genel Müdürlüğü'nün AçıklamasıEmniyet Genel Müdürlüğü (EGM), 16 Mayıs 2022 tarihinde yaptığı yazılı açıklamada, bu haberlerin "özel güvenlik görevlilerinin önleyici arama yapamayacağı" şeklinde yanlış anlaşıldığını belirtmiştir .EGM açıklamasında şu hususlar vurgulanmıştır:Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri: Koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyalarını X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme yetkileri bulunmaktadır .Adli arama yetkisi: Adli aramalar, hakim kararı veya Cumhuriyet savcısı emri ile yapılabilecek aramalar olup sadece adli kolluk birimlerince yapılabilmektedir. Özel güvenlik görevlilerinin genel kolluk gibi adli arama yetkisi bulunmamaktadır .Önleyici arama yetkisi: Özel güvenlik görevlileri, genel kolluğun olmadığı yerlerde görev yaparken güvenlik sistemi ve cihazları ile önleyici amaçlı kontroller yapabilir .Adli Arama ve Önleyici Arama Arasındaki FarkKonunun daha iyi anlaşılması için adli arama ile önleyici arama arasındaki farkı bilmek gerekir :Önleyici Arama (Özel Güvenliğin Yapabildiği)Amaç: Suç işlenmeden önce, güvenlik amacıyla yapılan aramadır .Hukuki Dayanak: 5188 sayılı Kanun'un 7. maddesi .Yetkili Kişiler: Özel güvenlik görevlileri, özel kolluk .Kapsam: Görev alanına girişlerde teknik cihazlarla (X-ray, dedektör, duyarlı kapı) yapılan kontroller .Rıza: Rızaya dayalıdır, kişi kabul etmezse giriş engellenir .Adli Arama (Özel Güvenliğin Yapamadığı)Amaç: Suç işlendikten sonra, delil toplamak ve faili yakalamak için yapılan aramadır .Hukuki Dayanak: Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) .Yetkili Kişiler: Hakim kararı veya Cumhuriyet savcısı emriyle adli kolluk (polis, jandarma) .Kapsam: Konut, işyeri, araç ve üst araması .Rıza: İcrai niteliktedir, zor kullanmayı gerektirebilir .Özel Güvenlik Görevlisinin Çanta Araması Sırasında Uyması Gereken KurallarÖzel güvenlik görevlileri, çanta araması yaparken aşağıdaki kurallara titizlikle uymak zorundadır:Kimlik kartı takma zorunluluğu: Özel güvenlik görevlisi, görev alanı ve görev süresi içerisinde, kimlik kartını yakasında herkes tarafından görülebilecek şekilde takmak zorundadır. Bu üç şartın (görev alanı, görev süresi, kimlik kartı) aynı anda birlikte olması gerekmektedir .Teknik cihaz kullanma: Arama işlemi mutlaka X-ray cihazı, dedektör veya duyarlı kapı gibi teknik araçlarla yapılmalıdır .Rıza göstermeyenleri bilgilendirme: Arama yapılmasını kabul etmeyen kişiye, görev alanına giremeyeceği nazik bir dille anlatılmalıdır .Suç unsuru bulunması halinde yapılacak işlem: Aramalar sırasında suç teşkil eden veya delil olabilecek ya da suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabilecek eşya bulunması halinde, özel güvenlik görevlileri bu eşyayı emanete almak ve derhal genel kolluk kuvvetlerine bildirmek zorundadır .Kadın-erkek ayrımı: Kadınların çanta araması kadın özel güvenlik görevlileri tarafından yapılmalıdır.İstisnai Durumlar: Elle Arama Yapılabilecek HallerHer ne kadar özel güvenlik görevlilerinin elle arama yapması genel kural olarak yasak olsa da, bazı istisnai durumlar bulunmaktadır :Suçüstü hali: Suçüstü halinde kişinin üzerindeki suç aletinin alınması için elle arama yapılabilir . Suçüstü hali, işlenmekte olan suçu veya henüz işlenmiş olan fiil veya fiilin işlenmesinden hemen sonra kolluk kuvveti veya suçtan zarar görmüş kişi veya başkaları tarafından izlenerek yakalanan kişinin durumudur .Yakalama emri veya mahkûmiyet kararı: Haklarında yakalama emri veya mahkûmiyet kararı bulunan kişilerin yakalanması halinde üst araması yapılabilir .Bu istisnai durumlar dışında özel güvenlik görevlilerinin elle arama yapması yasal değildir.Özel Güvenlik Görevlilerinin Arama Sonrası YükümlülükleriÖzel güvenlik görevlileri, arama sonrasında bazı yükümlülüklere sahiptir:İhbar yükümlülüğü: Görev alanları, görev süreleri içerisinde görevleriyle bağlantılı olarak bir suç işlendiğini öğrendikleri andan itibaren vakit kaybetmeksizin genel kolluğa bilgi vermeleri gerekmektedir. Aksi durumda 5188 sayılı Kanun'un 21. maddesinde belirtilen idari suçlardan olan bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeme suçunu işler ve 1 yıl boyunca özel güvenlik alanında çalışamaz .Olay yerini koruma yükümlülüğü: Görev alanlarında meydana gelen suçtan sonra adli yetkilerini kullanmaya başlarlar ve olay yeri ile delillerin bozulmasını veya kaybolmasını engelleyici tedbirleri almakla yükümlüdürler .Özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Kanun'un kendilerine verdiği yetki çerçevesinde, görev alanlarına girişlerde teknik cihazlarla (X-ray, dedektör, duyarlı kapı) çanta araması yapabilirler. Bu yetki rızaya dayalıdır, görev alanı ile sınırlıdır ve teknik cihaz kullanma zorunluluğu vardır .Elle arama yapmaları genel kural olarak yasaktır, sadece suçüstü hali ve yakalama emri bulunan kişilerin yakalanması gibi istisnai durumlarda ve belirli şartlarda mümkündür .Adli arama yetkileri yoktur. Hakim kararı veya Cumhuriyet savcısı emri gerektiren adli aramalar, sadece adli kolluk birimlerince yapılabilir .Yargıtay kararı, özel güvenlik görevlilerinin önleyici arama yetkisini değil, adli arama yetkisini düzenlemektedir. Bu nedenle özel güvenlik görevlileri, AVM, havalimanı, okul, hastane gibi yerlerde X-ray cihazı ile çanta araması yapmaya devam edebilirler .Özel güvenlik görevlileri bu yetkilerini kullanırken insan haklarına saygılı, orantılı ve hukuka uygun davranmak zorundadır. Vatandaşlar da haklarını bilmeli, ancak güvenlik tedbirlerine de anlayışla yaklaşmalıdır.
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap