Evet, özel güvenlik görevlilerinin görev saati dışında ve görev alanı dışında üniforma ile dolaşması yasaktır. Bu yasak, hem kamu düzenini korumak hem de vatandaşların yanlış yönlendirilmesini önlemek amacıyla getirilmiştir. Ancak konuyla ilgili mevzuatta farklı yorumlara yol açan bazı detaylar bulunmaktadır.
5188 Sayılı Kanun'un Kıyafet Düzenlemesi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Kıyafet" başlıklı 13. maddesi şu hükmü içermektedir:
"Özel güvenlik görevlileri görev alanı içinde ve süresince üniforma giyerler. Görevin ve işyerinin özelliği nedeniyle gerekli görülen hallerde sivil kıyafetle görev yapılmasına komisyon izin verebilir."
Bu madde, özel güvenlik görevlilerinin üniforma giyme zorunluluğunu açıkça görev alanı ve görev süresi ile sınırlandırmıştır. Kanun lafzından hareketle, görev alanı dışında ve görev süresi dışında üniforma giyilmesinin yasal dayanağı bulunmamaktadır .
Görev Alanı Dışında Üniforma Giyme Yasağı
Özel güvenlik görevlilerinin görev saati dışında üniforma ile dışarıda dolaşması yasaktır. Bu yasağın başlıca nedenleri şunlardır:
Kamu düzenini koruma: Özel güvenlik kıyafetiyle sokakta dolaşmak, kişiyi yetkili gibi gösterebilir ve bu durum kötüye kullanılabilir. Vatandaşlar, üniformalı birini gördüğünde onun görev başında olduğunu ve yetkili olduğunu düşünür .
Yanlış anlaşılmaları önleme: Toplu taşıma araçlarında, alışveriş merkezlerinde veya kamusal alanlarda üniforma ile bulunmak, vatandaşların yanlış beklentilere girmesine neden olabilir. Görev dışındaki bir görevlinin bir olaya müdahale etmesi durumunda yetki aşımı söz konusu olabilir .
Sorumluluk ve yetki karmaşasını engelleme: Görev dışında üniforma giyen kişi, hâlâ yetkiliymiş gibi algılanabilir ve bu durum hukuki sorunlara yol açabilir .
Eski Yönetmelik ile Yeni Durum Arasındaki Fark
Mülga edilen "Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik" in 7/4 maddesinde konuyla ilgili açık bir düzenleme bulunmaktaydı:
"Özel Güvenlik Teşkilatı personeli, bu Yönetmelikle tespit edilen özel kıyafetlerini ve teçhizatını görev alanları içinde giyebilir, taşıyabilir. Ancak; grup nakillerinde, nakil görevinin bitimine kadar, kuruluşların toplu para nakil zorunluluğu hallerinde, bu iş bitinceye kadar, genel zabıtanın emrine verilmesi veya sıkıyönetim komutanının emrine girmesi halinde görev yaptığı sırada, resmi kıyafet ve teçhizatı görev alanları dışında da giyebilir ve taşıyabilir."
Bu maddeye göre özel güvenlik görevlileri, istisnai haller hariç olmak üzere görev alanı dışında üniformalarını giyemeyeceklerdi. Yürürlükte bulunan yeni kanun ve yönetmelikte ise bu kadar açık bir hüküm bulunmamaktadır .
Ancak 5188 sayılı Kanun'un 13. maddesinde yer alan "Özel güvenlik görevlileri görev alanı içinde ve süresince üniforma giyerler" ifadesi, dolaylı olarak görev alanı dışında üniforma giyilemeyeceği anlamını taşımaktadır .
Yasağın İhlalinin Sonuçları
Görev saati dışında özel güvenlik kıyafetiyle dolaşmanın çeşitli yaptırımları bulunmaktadır:
Disiplin cezaları: İşveren, bu kuralı ihlal eden personele disiplin cezası verebilir, hatta tekrarlayan ihlallerde iş akdini feshedebilir .
İdari para cezaları: İlgili kamu kurumları tarafından idari para cezası uygulanabilir. Bu cezalar genellikle tekrarlayan ihlallerde daha ağır hale gelir .
Hukuki sorumluluk: Görev dışında kıyafetle yapılan eylemler suç teşkil edebilir. Örneğin, özel güvenlik kıyafetiyle bir olaya müdahale eden kişi, yetkisini aşmış sayılabilir ve hukuki sorumluluk altına girebilir .
Uygulamada Karşılaşılan Durumlar
Sosyal medyada konuyla ilgili yapılan yorumlarda, uygulamada bazı esneklikler olabileceği belirtilmektedir:
"Yasak olduğu 5188'de var. Ancak iş yerlerindeki soyunma yerleri, kıyafet dolapları ve o bölgenin ısınma problemlerinin maliyeti yüzünden hiçbir iş yerine veya şirkete, özel güvenlik şube denetim birimleri cezai işlem uygulamamaktadır."
Bu yorum, teoride yasak olmasına rağmen pratikte bazı fiili durumların (soyunma odası imkânlarının yetersizliği gibi) denetim birimlerince dikkate alındığını göstermektedir.
Özel Güvenlik Görevlilerinin Uyması Gereken Kurallar
Özel güvenlik görevlileri, üniforma kullanımında aşağıdaki kurallara riayet etmelidir:
Görev saatleri içinde giyilebilir ve bu süre boyunca görevli olduğunu gösterir .
Görev yapılan alanlarda giyilerek güvenlik personelinin varlığı kolayca fark edilir .
Görevli kişi, mesaisi bittikten sonra kıyafeti çıkarmakla yükümlüdür; bu hem yasal hem etik bir gerekliliktir .
Yetkili olduğu alanın dışına çıktığında kıyafeti giymemelidir, aksi halde görev yetkisi varmış gibi algılanabilir .
Örneğin bir alışveriş merkezinde çalışan özel güvenlik görevlisi, vardiyası bitince kıyafetini soyunma odasında çıkararak sivil kıyafetine geçmelidir. Bu kural, hem güvenlik görevlisinin yasal sorumluluklarını korur hem de sivil hayatında yanlış anlaşılmaların önüne geçer .
Üniforma Standartları ve Onay Süreci
Özel güvenlik üniformalarının belirli standartlara uygun olması ve İçişleri Bakanlığı tarafından onaylanması zorunludur .
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Özel Güvenlik Görevlilerine Ait Üniformalara İlişkin Yönerge 15.08.2020 tarihinde yürürlüğe girmiştir .
Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 25/06/2007 tarihli genelgesine göre üniformalarda uyulması gereken kurallar şunlardır :
Renkler: Özel güvenlik görevlilerinin üniforma renkleri Türk Silahlı Kuvvetleri ve Genel Kolluk tarafından kullanılan üniforma renginde veya benzeyen renkte olamaz. (Haki yeşil, lacivert, mavi, bej, kamuflaj ve benzeri renkler yasaktır. Ancak 2495 sayılı Kanun'dan gelen müktesep hak sahipleri için siyah renk kullanılabilecektir.)
Başlık: Özel güvenlik görevlileri şapka olarak sadece "kep" giyebilirler. Köşeli şapka, askeri kep ya da Türk Silahlı Kuvvetleri ve Genel Kollukta ihtisaslaşmayı ifade eden bere giymelerine izin verilmez.
Arka yazı: Kışlık üniformada mont, kaban veya yağmurluğun arkasında şirket ya da birim adı yazmaksızın sadece "ÖZEL GÜVENLİK" ibaresi florasan gümüş renkli olarak yazılacaktır.
Dil: Üniformaların tamamında Türkçe dışında başka bir dilde yazılıma izin verilmez. (Havalimanları ve Deniz limanları için "PRIVATE SECURITY" ibaresine izin verilebilmektedir.)
Özel güvenlik kıyafeti ile gezmek yasaktır. 5188 sayılı Kanun'un 13. maddesi, özel güvenlik görevlilerinin sadece görev alanı içinde ve görev süresince üniforma giyebileceğini hükme bağlamıştır. Bu nedenle:
- Görev saati bittiğinde üniforma çıkarılmalıdır
- Görev alanı dışında üniforma giyilmemelidir
- İşverenler, çalışanlarına soyunma odası ve kıyafet dolabı imkânı sağlamalıdır
- Kural ihlali disiplin cezası ve idari para cezasına yol açabilir
Özel güvenlik görevlilerinin, hem kendi hukuki güvenlikleri hem de kamu düzeninin korunması açısından bu kurala titizlikle uymaları büyük önem taşımaktadır.
Evet, özel güvenlik görevlilerinin görev saati dışında ve görev alanı dışında üniforma ile dolaşması yasaktır. Bu yasak, hem kamu düzenini korumak hem de vatandaşların yanlış yönlendirilmesini önlemek amacıyla getirilmiştir. Ancak konuyla ilgili mevzuatta farklı yorumlara yol açan bazı detaylar bulunmaktadır.5188 Sayılı Kanun'un Kıyafet Düzenlemesi5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Kıyafet" başlıklı 13. maddesi şu hükmü içermektedir:"Özel güvenlik görevlileri görev alanı içinde ve süresince üniforma giyerler. Görevin ve işyerinin özelliği nedeniyle gerekli görülen hallerde sivil kıyafetle görev yapılmasına komisyon izin verebilir." Bu madde, özel güvenlik görevlilerinin üniforma giyme zorunluluğunu açıkça görev alanı ve görev süresi ile sınırlandırmıştır. Kanun lafzından hareketle, görev alanı dışında ve görev süresi dışında üniforma giyilmesinin yasal dayanağı bulunmamaktadır .Görev Alanı Dışında Üniforma Giyme YasağıÖzel güvenlik görevlilerinin görev saati dışında üniforma ile dışarıda dolaşması yasaktır. Bu yasağın başlıca nedenleri şunlardır:Kamu düzenini koruma: Özel güvenlik kıyafetiyle sokakta dolaşmak, kişiyi yetkili gibi gösterebilir ve bu durum kötüye kullanılabilir. Vatandaşlar, üniformalı birini gördüğünde onun görev başında olduğunu ve yetkili olduğunu düşünür .Yanlış anlaşılmaları önleme: Toplu taşıma araçlarında, alışveriş merkezlerinde veya kamusal alanlarda üniforma ile bulunmak, vatandaşların yanlış beklentilere girmesine neden olabilir. Görev dışındaki bir görevlinin bir olaya müdahale etmesi durumunda yetki aşımı söz konusu olabilir .Sorumluluk ve yetki karmaşasını engelleme: Görev dışında üniforma giyen kişi, hâlâ yetkiliymiş gibi algılanabilir ve bu durum hukuki sorunlara yol açabilir .Eski Yönetmelik ile Yeni Durum Arasındaki FarkMülga edilen "Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik" in 7/4 maddesinde konuyla ilgili açık bir düzenleme bulunmaktaydı:"Özel Güvenlik Teşkilatı personeli, bu Yönetmelikle tespit edilen özel kıyafetlerini ve teçhizatını görev alanları içinde giyebilir, taşıyabilir. Ancak; grup nakillerinde, nakil görevinin bitimine kadar, kuruluşların toplu para nakil zorunluluğu hallerinde, bu iş bitinceye kadar, genel zabıtanın emrine verilmesi veya sıkıyönetim komutanının emrine girmesi halinde görev yaptığı sırada, resmi kıyafet ve teçhizatı görev alanları dışında da giyebilir ve taşıyabilir." Bu maddeye göre özel güvenlik görevlileri, istisnai haller hariç olmak üzere görev alanı dışında üniformalarını giyemeyeceklerdi. Yürürlükte bulunan yeni kanun ve yönetmelikte ise bu kadar açık bir hüküm bulunmamaktadır .Ancak 5188 sayılı Kanun'un 13. maddesinde yer alan "Özel güvenlik görevlileri görev alanı içinde ve süresince üniforma giyerler" ifadesi, dolaylı olarak görev alanı dışında üniforma giyilemeyeceği anlamını taşımaktadır .Yasağın İhlalinin SonuçlarıGörev saati dışında özel güvenlik kıyafetiyle dolaşmanın çeşitli yaptırımları bulunmaktadır:Disiplin cezaları: İşveren, bu kuralı ihlal eden personele disiplin cezası verebilir, hatta tekrarlayan ihlallerde iş akdini feshedebilir .İdari para cezaları: İlgili kamu kurumları tarafından idari para cezası uygulanabilir. Bu cezalar genellikle tekrarlayan ihlallerde daha ağır hale gelir .Hukuki sorumluluk: Görev dışında kıyafetle yapılan eylemler suç teşkil edebilir. Örneğin, özel güvenlik kıyafetiyle bir olaya müdahale eden kişi, yetkisini aşmış sayılabilir ve hukuki sorumluluk altına girebilir .Uygulamada Karşılaşılan DurumlarSosyal medyada konuyla ilgili yapılan yorumlarda, uygulamada bazı esneklikler olabileceği belirtilmektedir:"Yasak olduğu 5188'de var. Ancak iş yerlerindeki soyunma yerleri, kıyafet dolapları ve o bölgenin ısınma problemlerinin maliyeti yüzünden hiçbir iş yerine veya şirkete, özel güvenlik şube denetim birimleri cezai işlem uygulamamaktadır." Bu yorum, teoride yasak olmasına rağmen pratikte bazı fiili durumların (soyunma odası imkânlarının yetersizliği gibi) denetim birimlerince dikkate alındığını göstermektedir.Özel Güvenlik Görevlilerinin Uyması Gereken KurallarÖzel güvenlik görevlileri, üniforma kullanımında aşağıdaki kurallara riayet etmelidir:Görev saatleri içinde giyilebilir ve bu süre boyunca görevli olduğunu gösterir .Görev yapılan alanlarda giyilerek güvenlik personelinin varlığı kolayca fark edilir .Görevli kişi, mesaisi bittikten sonra kıyafeti çıkarmakla yükümlüdür; bu hem yasal hem etik bir gerekliliktir .Yetkili olduğu alanın dışına çıktığında kıyafeti giymemelidir, aksi halde görev yetkisi varmış gibi algılanabilir .Örneğin bir alışveriş merkezinde çalışan özel güvenlik görevlisi, vardiyası bitince kıyafetini soyunma odasında çıkararak sivil kıyafetine geçmelidir. Bu kural, hem güvenlik görevlisinin yasal sorumluluklarını korur hem de sivil hayatında yanlış anlaşılmaların önüne geçer .Üniforma Standartları ve Onay SüreciÖzel güvenlik üniformalarının belirli standartlara uygun olması ve İçişleri Bakanlığı tarafından onaylanması zorunludur .Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Özel Güvenlik Görevlilerine Ait Üniformalara İlişkin Yönerge 15.08.2020 tarihinde yürürlüğe girmiştir .Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 25/06/2007 tarihli genelgesine göre üniformalarda uyulması gereken kurallar şunlardır :Renkler: Özel güvenlik görevlilerinin üniforma renkleri Türk Silahlı Kuvvetleri ve Genel Kolluk tarafından kullanılan üniforma renginde veya benzeyen renkte olamaz. (Haki yeşil, lacivert, mavi, bej, kamuflaj ve benzeri renkler yasaktır. Ancak 2495 sayılı Kanun'dan gelen müktesep hak sahipleri için siyah renk kullanılabilecektir.)Başlık: Özel güvenlik görevlileri şapka olarak sadece "kep" giyebilirler. Köşeli şapka, askeri kep ya da Türk Silahlı Kuvvetleri ve Genel Kollukta ihtisaslaşmayı ifade eden bere giymelerine izin verilmez.Arka yazı: Kışlık üniformada mont, kaban veya yağmurluğun arkasında şirket ya da birim adı yazmaksızın sadece "ÖZEL GÜVENLİK" ibaresi florasan gümüş renkli olarak yazılacaktır.Dil: Üniformaların tamamında Türkçe dışında başka bir dilde yazılıma izin verilmez. (Havalimanları ve Deniz limanları için "PRIVATE SECURITY" ibaresine izin verilebilmektedir.)Özel güvenlik kıyafeti ile gezmek yasaktır. 5188 sayılı Kanun'un 13. maddesi, özel güvenlik görevlilerinin sadece görev alanı içinde ve görev süresince üniforma giyebileceğini hükme bağlamıştır. Bu nedenle:Görev saati bittiğinde üniforma çıkarılmalıdırGörev alanı dışında üniforma giyilmemelidirİşverenler, çalışanlarına soyunma odası ve kıyafet dolabı imkânı sağlamalıdırKural ihlali disiplin cezası ve idari para cezasına yol açabilirÖzel güvenlik görevlilerinin, hem kendi hukuki güvenlikleri hem de kamu düzeninin korunması açısından bu kurala titizlikle uymaları büyük önem taşımaktadır.
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap