Sağlık Bakanlığı'nda görev yapan işçilerin iş kazası geçirmeleri halinde tayin hakları, Toplu İş Sözleşmesi'nin 19. maddesinin 20. fıkrasında düzenlenmiştir.
İş Kazası Sonrası Tayin Hakkının Yasal Dayanağı
Madde 19/20 düzenlemesine göre, iş kazası veya hastalık nedeniyle işyeri değişikliği ihtiyacı doğan işçiler için özel bir düzenleme bulunmaktadır:
"Hastalığı veya iş kazası dolayısıyla işyerinin değiştirilmesi zorunluluğu sağlık kurulu raporuyla sabit olanların, raporda belirtilen esaslara göre işyeri mezkûr Yönergede belirtilen standardın uygunluğu ve boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla değiştirilebilir."
Bu düzenleme, iş kazası geçiren işçilere, belirli şartlar altında tayin hakkı tanımaktadır.
İş Kazası Tayininde Temel Şartlar
Madde 19/20 uyarınca, iş kazası sonrası tayin hakkından yararlanabilmek için şu şartların sağlanması gerekmektedir:
Sağlık kurulu raporu: İş kazası nedeniyle işyerinin değiştirilmesi zorunluluğunun sağlık kurulu raporuyla sabit olması gerekmektedir. Tek hekim raporu yeterli değildir.
İşyeri değişikliği zorunluluğu: Raporda, işçinin mevcut işyerinde çalışmasının sağlığı açısından uygun olmadığı ve işyerinin değiştirilmesi gerektiği açıkça belirtilmelidir.
Raporda belirtilen esaslar: Tayin işlemi, raporda belirtilen esaslara göre yapılır. Örneğin, rapor "tozlu ortamda çalışamaz" diyorsa, tozsuz bir ortama tayin yapılır.
Standart uygunluğu: Tayin edilecek yerin, Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönergesi'nde belirtilen standarda uygun olması gerekmektedir.
Boş sürekli işçi kadrosu: Tayin edilecek yerde, işçinin unvanına uygun boş sürekli işçi kadrosu bulunmalıdır.
Raporun Niteliği ve İçeriği
İş kazası sonrası tayin için alınacak sağlık kurulu raporunun taşıması gereken özellikler:
Yetkili hastaneler: Raporun, Üniversite Hastaneleri veya Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastaneleri tarafından düzenlenmiş olması gerekmektedir.
Sağlık kurulu raporu: Rapor, ilgili branşlardan hekimlerin katılımıyla oluşturulan sağlık kurulu tarafından düzenlenmelidir.
Raporda bulunması gereken hususlar:
- İş kazasının tanımı ve oluş şekli
- Kazaya bağlı olarak ortaya çıkan sağlık sorunları
- İşçinin mevcut işyerinde çalışmasının sakıncaları
- İşyeri değişikliği zorunluluğu
- İşçinin çalışabileceği iş ve ortam koşulları
- Varsa önerilen yeni görev veya birim
İş Kazası Tayininde Aranmayan Şartlar
Madde 19/20 kapsamında, iş kazası sonrası tayinlerde normal tayinler için geçerli olan bazı şartlar aranmamaktadır:
Dönem şartı aranmaz: İş kazası sonrası tayinler için Mayıs ayında başvuru, Haziran ayında atama takvimi geçerli değildir. Yılın herhangi bir zamanında başvuru yapılabilir.
Süre şartı aranmaz: Bulunulan ilde 2 yıl çalışma şartı aranmaz. İşçi, daha kısa süredir çalışıyor olsa dahi iş kazası sonrası tayin talebinde bulunabilir.
Başvuru Süreci ve Yetkili Birim
İş kazası sonrası tayin başvuru süreci şu aşamalardan oluşmaktadır:
Sağlık kurulu raporu alınması: İşçi, iş kazası geçirdikten sonra tedavi süreci tamamlandığında, işyeri değişikliği zorunluluğunu belirten sağlık kurulu raporu alır.
Dilekçe hazırlığı: İşçi, sağlık kurulu raporuna dayanarak tayin talebini içeren bir dilekçe hazırlar. Dilekçede hangi ile veya birime tayin talep edildiği belirtilir.
İl Sağlık Müdürlüğüne başvuru: Hazırlanan dosya (dilekçe ve sağlık kurulu raporu), çalışılan ilin sağlık müdürlüğüne teslim edilir.
İl Sağlık Müdürlüğü değerlendirmesi: İl Sağlık Müdürlüğü, talebi ve raporu inceler, standart uygunluğu ve kadro durumu açısından değerlendirme yapar.
Bakanlığa iletilme: Uygun görülen talepler, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğüne iletilir.
Bakanlık onayı: Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, gelen talebi değerlendirir ve onay sürecini başlatır.
Atama işlemi: Tüm şartlar sağlandığında, işçinin uygun görülen ile veya birime ataması yapılır.
Raporun Geçerlilik Süresi
Madde 19'da iş kazası raporunun geçerlilik süresiyle ilgili açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak genel uygulamada:
Sürekli raporlar: İş kazası sonucu kalıcı bir sağlık sorunu oluşmuşsa, verilen rapor süresiz olabilir.
Süreli raporlar: Geçici sağlık sorunları için verilen raporlar belirli bir süre için geçerlidir. Süre bitiminde raporun yenilenmesi gerekebilir.
Madde 19/23 uyarınca, sağlık mazeretiyle tayin olan işçiler, mazeretlerinin devam ettiğine dair belgeyi her yıl Ocak ayında vermek zorundadır. Ancak iş kazası sonrası tayinlerde bu durumun nasıl uygulanacağı, raporun niteliğine göre değişebilir.
İş Kazası Tayini ile Sağlık Mazereti Tayini Farkı
Madde 19/6 (sağlık mazereti tayini) ile Madde 19/20 (iş kazası tayini) arasındaki farklar:
Sağlık mazereti tayini: İşçinin kendisi, eşi veya bakmakla yükümlü olduğu yakınlarının hastalığı nedeniyle yapılan tayin. Hastalığın görev yapılan ilde tedavisinin mümkün olmaması gerekir.
İş kazası tayini: İşçinin iş kazası geçirmesi nedeniyle, mevcut işyerinde çalışmasının sağlığı açısından uygun olmaması durumunda yapılan tayin. Tedavinin mümkün olduğu ile gitme şartı yoktur, işçinin sağlık durumuna uygun iş ortamına tayin esastır.
İş Kazası Sonrası Tayinde Dikkat Edilecek Hususlar
İş kazası sonrası tayin başvurusu yaparken dikkat edilmesi gereken bazı önemli hususlar:
Raporun içeriği: Raporda işyeri değişikliği zorunluluğunun açıkça belirtilmesi gerekmektedir. "İş kazası geçirmiştir" gibi genel ifadeler yeterli değildir.
Unvan uyumu: Tayin edilecek yerde işçinin unvanına uygun boş kadro bulunması gerekmektedir. İşçi, unvan değişikliği talep edemez.
İş ortamı uygunluğu: Tayin edilecek yeni işyerinin, raporda belirtilen esaslara (tozsuz ortam, az hareket gerektiren iş, vb.) uygun olması gerekmektedir.
Kurum içi tayin: İş kazası sonrası tayin, genellikle aynı il içinde veya farklı illerde olabilir. İşçi, sağlık durumuna uygun herhangi bir yeri talep edebilir.
İş Kazası Tayininde Yol İzni
Madde 19/15 uyarınca, iller arası iş kazası tayini yapılan işçilere, yeni görev yerlerine gitmek üzere 5 güne kadar yol izni verilmektedir.
İl içi tayinlerde ise belediye hudutları dışına yapılan yer değişikliklerinde 2 gün yol izni kullandırılmaktadır.
Büyükşehir Belediyelerinde ise 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 3 üncü maddesi (g) fıkrası hükmüne göre uygulama yapılmaktadır.
İş Kazası Sonrası Tayin ve Engelli Hakları
İş kazası sonucu sürekli iş göremezlik veya engellilik durumu ortaya çıkarsa, işçi aynı zamanda Madde 19/7 kapsamındaki engelli işçi tayin hakkından da yararlanabilir:
%40 ve üzeri engel oranı: İş kazası sonucu en az %40 engelli olduğunu belgeleyen işçi, engelli tayini hakkını kullanabilir.
Engelli kontenjanı: Engelli tayinlerinde işverenin %4 engelli kontenjanı göz önünde bulundurulur.
Bu durumda işçi, hem iş kazası tayini hem de engelli tayini haklarından uygun olanı tercih edebilir.
Gerçeğe Aykırı Beyanın Yaptırımı
Madde 19/17 düzenlemesi, iş kazası tayinleri için de geçerlidir:
Herhangi bir sebeple iller arası işyeri değişikliği yapılan işçinin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu, sahte bilgi ve belge düzenlediği tespit edilmesi halinde:
- İşyeri değişikliği iptal edilir
- Kişiler hakkında yasal işlem başlatılır
Bu nedenle, iş kazası raporunun gerçek durumu yansıtması ve usulüne uygun olarak alınması büyük önem taşımaktadır.
İş Kazası Tayininde Örnek Durumlar
Örnek 1: Bir işçi, görevi sırasında kimyasal maddeye maruz kalır ve solunum yolu hastalığı gelişir. Sağlık kurulu raporunda "kimyasal madde bulunan ortamda çalışamaz" ibaresi yer alır. Bu işçi, kimyasal madde bulunmayan başka bir birime tayin talep edebilir.
Örnek 2: Bir işçi, ağır kaldırma sırasında bel fıtığı geçirir. Raporda "ağır kaldırma gerektiren işlerde çalışamaz" ibaresi yer alır. Bu işçi, daha hafif işlerin olduğu bir birime tayin talep edebilir.
Örnek 3: Bir işçi, iş kazası sonucu yürüme zorluğu çeker. Raporda "merdiven inip çıkmasını gerektirmeyen, düz zeminde çalışabileceği bir işte görevlendirilmelidir" ibaresi yer alır. Bu işçi, fiziksel koşulları uygun bir birime tayin talep edebilir.
İş Kazası Tayini ve Diğer Haklar
İş kazası geçiren işçi, tayin hakkının yanı sıra diğer yasal haklara da sahiptir:
Geçici iş göremezlik ödeneği: İyileşme sürecinde raporlu olduğu sürece geçici iş göremezlik ödeneği alır.
Sürekli iş göremezlik geliri: İş kazası sonucu sürekli iş göremezlik durumu oluşursa, SGK tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilir.
Maddi ve manevi tazminat: İş kazasında işverenin kusuru varsa, işçi maddi ve manevi tazminat davası açabilir.
Tedavi giderleri: İş kazasına bağlı tüm tedavi giderleri SGK tarafından karşılanır.
Evet, iş kazası geçiren işçinin tayin hakkı vardır.
Madde 19/20 uyarınca, iş kazası dolayısıyla işyerinin değiştirilmesi zorunluluğu sağlık kurulu raporuyla sabit olan işçiler, dönem ve süre şartı aranmaksızın tayin talebinde bulunabilir.
Tayin işleminin gerçekleşebilmesi için:
- İş kazası nedeniyle işyeri değişikliği zorunluluğunu belirten sağlık kurulu raporu
- Tayin edilecek yerde boş sürekli işçi kadrosu
- Standart uygunluğu
- Raporda belirtilen esaslara uygun iş ortamı
şartlarının sağlanması gerekmektedir.
İş kazası sonrası tayin, işçinin sağlık durumuna uygun bir iş ortamında çalışmasını sağlamak amacıyla getirilmiş önemli bir haktır.
Sağlık Bakanlığı'nda görev yapan işçilerin iş kazası geçirmeleri halinde tayin hakları, Toplu İş Sözleşmesi'nin 19. maddesinin 20. fıkrasında düzenlenmiştir. İş Kazası Sonrası Tayin Hakkının Yasal DayanağıMadde 19/20 düzenlemesine göre, iş kazası veya hastalık nedeniyle işyeri değişikliği ihtiyacı doğan işçiler için özel bir düzenleme bulunmaktadır:"Hastalığı veya iş kazası dolayısıyla işyerinin değiştirilmesi zorunluluğu sağlık kurulu raporuyla sabit olanların, raporda belirtilen esaslara göre işyeri mezkûr Yönergede belirtilen standardın uygunluğu ve boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla değiştirilebilir."Bu düzenleme, iş kazası geçiren işçilere, belirli şartlar altında tayin hakkı tanımaktadır.İş Kazası Tayininde Temel ŞartlarMadde 19/20 uyarınca, iş kazası sonrası tayin hakkından yararlanabilmek için şu şartların sağlanması gerekmektedir:Sağlık kurulu raporu: İş kazası nedeniyle işyerinin değiştirilmesi zorunluluğunun sağlık kurulu raporuyla sabit olması gerekmektedir. Tek hekim raporu yeterli değildir.İşyeri değişikliği zorunluluğu: Raporda, işçinin mevcut işyerinde çalışmasının sağlığı açısından uygun olmadığı ve işyerinin değiştirilmesi gerektiği açıkça belirtilmelidir.Raporda belirtilen esaslar: Tayin işlemi, raporda belirtilen esaslara göre yapılır. Örneğin, rapor "tozlu ortamda çalışamaz" diyorsa, tozsuz bir ortama tayin yapılır.Standart uygunluğu: Tayin edilecek yerin, Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönergesi'nde belirtilen standarda uygun olması gerekmektedir.Boş sürekli işçi kadrosu: Tayin edilecek yerde, işçinin unvanına uygun boş sürekli işçi kadrosu bulunmalıdır.Raporun Niteliği ve İçeriğiİş kazası sonrası tayin için alınacak sağlık kurulu raporunun taşıması gereken özellikler:Yetkili hastaneler: Raporun, Üniversite Hastaneleri veya Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastaneleri tarafından düzenlenmiş olması gerekmektedir.Sağlık kurulu raporu: Rapor, ilgili branşlardan hekimlerin katılımıyla oluşturulan sağlık kurulu tarafından düzenlenmelidir.Raporda bulunması gereken hususlar:İş kazasının tanımı ve oluş şekliKazaya bağlı olarak ortaya çıkan sağlık sorunlarıİşçinin mevcut işyerinde çalışmasının sakıncalarıİşyeri değişikliği zorunluluğuİşçinin çalışabileceği iş ve ortam koşullarıVarsa önerilen yeni görev veya birimİş Kazası Tayininde Aranmayan ŞartlarMadde 19/20 kapsamında, iş kazası sonrası tayinlerde normal tayinler için geçerli olan bazı şartlar aranmamaktadır:Dönem şartı aranmaz: İş kazası sonrası tayinler için Mayıs ayında başvuru, Haziran ayında atama takvimi geçerli değildir. Yılın herhangi bir zamanında başvuru yapılabilir.Süre şartı aranmaz: Bulunulan ilde 2 yıl çalışma şartı aranmaz. İşçi, daha kısa süredir çalışıyor olsa dahi iş kazası sonrası tayin talebinde bulunabilir.Başvuru Süreci ve Yetkili Birimİş kazası sonrası tayin başvuru süreci şu aşamalardan oluşmaktadır:Sağlık kurulu raporu alınması: İşçi, iş kazası geçirdikten sonra tedavi süreci tamamlandığında, işyeri değişikliği zorunluluğunu belirten sağlık kurulu raporu alır.Dilekçe hazırlığı: İşçi, sağlık kurulu raporuna dayanarak tayin talebini içeren bir dilekçe hazırlar. Dilekçede hangi ile veya birime tayin talep edildiği belirtilir.İl Sağlık Müdürlüğüne başvuru: Hazırlanan dosya (dilekçe ve sağlık kurulu raporu), çalışılan ilin sağlık müdürlüğüne teslim edilir.İl Sağlık Müdürlüğü değerlendirmesi: İl Sağlık Müdürlüğü, talebi ve raporu inceler, standart uygunluğu ve kadro durumu açısından değerlendirme yapar.Bakanlığa iletilme: Uygun görülen talepler, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğüne iletilir.Bakanlık onayı: Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, gelen talebi değerlendirir ve onay sürecini başlatır.Atama işlemi: Tüm şartlar sağlandığında, işçinin uygun görülen ile veya birime ataması yapılır.Raporun Geçerlilik SüresiMadde 19'da iş kazası raporunun geçerlilik süresiyle ilgili açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak genel uygulamada:Sürekli raporlar: İş kazası sonucu kalıcı bir sağlık sorunu oluşmuşsa, verilen rapor süresiz olabilir.Süreli raporlar: Geçici sağlık sorunları için verilen raporlar belirli bir süre için geçerlidir. Süre bitiminde raporun yenilenmesi gerekebilir.Madde 19/23 uyarınca, sağlık mazeretiyle tayin olan işçiler, mazeretlerinin devam ettiğine dair belgeyi her yıl Ocak ayında vermek zorundadır. Ancak iş kazası sonrası tayinlerde bu durumun nasıl uygulanacağı, raporun niteliğine göre değişebilir.İş Kazası Tayini ile Sağlık Mazereti Tayini FarkıMadde 19/6 (sağlık mazereti tayini) ile Madde 19/20 (iş kazası tayini) arasındaki farklar:Sağlık mazereti tayini: İşçinin kendisi, eşi veya bakmakla yükümlü olduğu yakınlarının hastalığı nedeniyle yapılan tayin. Hastalığın görev yapılan ilde tedavisinin mümkün olmaması gerekir.İş kazası tayini: İşçinin iş kazası geçirmesi nedeniyle, mevcut işyerinde çalışmasının sağlığı açısından uygun olmaması durumunda yapılan tayin. Tedavinin mümkün olduğu ile gitme şartı yoktur, işçinin sağlık durumuna uygun iş ortamına tayin esastır.İş Kazası Sonrası Tayinde Dikkat Edilecek Hususlarİş kazası sonrası tayin başvurusu yaparken dikkat edilmesi gereken bazı önemli hususlar:Raporun içeriği: Raporda işyeri değişikliği zorunluluğunun açıkça belirtilmesi gerekmektedir. "İş kazası geçirmiştir" gibi genel ifadeler yeterli değildir.Unvan uyumu: Tayin edilecek yerde işçinin unvanına uygun boş kadro bulunması gerekmektedir. İşçi, unvan değişikliği talep edemez.İş ortamı uygunluğu: Tayin edilecek yeni işyerinin, raporda belirtilen esaslara (tozsuz ortam, az hareket gerektiren iş, vb.) uygun olması gerekmektedir.Kurum içi tayin: İş kazası sonrası tayin, genellikle aynı il içinde veya farklı illerde olabilir. İşçi, sağlık durumuna uygun herhangi bir yeri talep edebilir.İş Kazası Tayininde Yol İzniMadde 19/15 uyarınca, iller arası iş kazası tayini yapılan işçilere, yeni görev yerlerine gitmek üzere 5 güne kadar yol izni verilmektedir.İl içi tayinlerde ise belediye hudutları dışına yapılan yer değişikliklerinde 2 gün yol izni kullandırılmaktadır.Büyükşehir Belediyelerinde ise 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 3 üncü maddesi (g) fıkrası hükmüne göre uygulama yapılmaktadır.İş Kazası Sonrası Tayin ve Engelli Haklarıİş kazası sonucu sürekli iş göremezlik veya engellilik durumu ortaya çıkarsa, işçi aynı zamanda Madde 19/7 kapsamındaki engelli işçi tayin hakkından da yararlanabilir:%40 ve üzeri engel oranı: İş kazası sonucu en az %40 engelli olduğunu belgeleyen işçi, engelli tayini hakkını kullanabilir.Engelli kontenjanı: Engelli tayinlerinde işverenin %4 engelli kontenjanı göz önünde bulundurulur.Bu durumda işçi, hem iş kazası tayini hem de engelli tayini haklarından uygun olanı tercih edebilir.Gerçeğe Aykırı Beyanın YaptırımıMadde 19/17 düzenlemesi, iş kazası tayinleri için de geçerlidir:Herhangi bir sebeple iller arası işyeri değişikliği yapılan işçinin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu, sahte bilgi ve belge düzenlediği tespit edilmesi halinde:İşyeri değişikliği iptal edilirKişiler hakkında yasal işlem başlatılırBu nedenle, iş kazası raporunun gerçek durumu yansıtması ve usulüne uygun olarak alınması büyük önem taşımaktadır.İş Kazası Tayininde Örnek DurumlarÖrnek 1: Bir işçi, görevi sırasında kimyasal maddeye maruz kalır ve solunum yolu hastalığı gelişir. Sağlık kurulu raporunda "kimyasal madde bulunan ortamda çalışamaz" ibaresi yer alır. Bu işçi, kimyasal madde bulunmayan başka bir birime tayin talep edebilir.Örnek 2: Bir işçi, ağır kaldırma sırasında bel fıtığı geçirir. Raporda "ağır kaldırma gerektiren işlerde çalışamaz" ibaresi yer alır. Bu işçi, daha hafif işlerin olduğu bir birime tayin talep edebilir.Örnek 3: Bir işçi, iş kazası sonucu yürüme zorluğu çeker. Raporda "merdiven inip çıkmasını gerektirmeyen, düz zeminde çalışabileceği bir işte görevlendirilmelidir" ibaresi yer alır. Bu işçi, fiziksel koşulları uygun bir birime tayin talep edebilir.İş Kazası Tayini ve Diğer Haklarİş kazası geçiren işçi, tayin hakkının yanı sıra diğer yasal haklara da sahiptir:Geçici iş göremezlik ödeneği: İyileşme sürecinde raporlu olduğu sürece geçici iş göremezlik ödeneği alır.Sürekli iş göremezlik geliri: İş kazası sonucu sürekli iş göremezlik durumu oluşursa, SGK tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilir.Maddi ve manevi tazminat: İş kazasında işverenin kusuru varsa, işçi maddi ve manevi tazminat davası açabilir.Tedavi giderleri: İş kazasına bağlı tüm tedavi giderleri SGK tarafından karşılanır.Evet, iş kazası geçiren işçinin tayin hakkı vardır.Madde 19/20 uyarınca, iş kazası dolayısıyla işyerinin değiştirilmesi zorunluluğu sağlık kurulu raporuyla sabit olan işçiler, dönem ve süre şartı aranmaksızın tayin talebinde bulunabilir.Tayin işleminin gerçekleşebilmesi için:İş kazası nedeniyle işyeri değişikliği zorunluluğunu belirten sağlık kurulu raporuTayin edilecek yerde boş sürekli işçi kadrosuStandart uygunluğuRaporda belirtilen esaslara uygun iş ortamışartlarının sağlanması gerekmektedir.İş kazası sonrası tayin, işçinin sağlık durumuna uygun bir iş ortamında çalışmasını sağlamak amacıyla getirilmiş önemli bir haktır.
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap