Son dönemde emlak piyasasında en çok şikayet edilen konuların başında, ilanlarda belirtilen net metrekare ölçüleri ile resmi belgeler arasındaki büyük farklılıklar geliyor. Uzmanlar, vatandaşların kötü sürprizlerle karşılaşmaması için son ana kadar ücret ödememesi ve tüm bilgileri resmi kanallardan doğrulaması konusunda uyarıyor .
ANKARA - Emlak piyasasında geçmişte farklı fotoğrafların kullanılması, cephe ya da kat bilgilerinin yanlış belirtilmesi, yüksek aidatın kasten saklanması gibi durumlarla sıkça karşılaşılıyordu. Yetkili kurumların attığı adımlarla bu tür kötü niyetli ilanlar giderek azalırken, son dönemde özellikle sosyal medyada net metrekare konusundaki şikayetler artmaya başladı .
Net metrekare nedir, brüt metrekareden farkı ne?
Net metrekare, bir taşınmazın duvarların iç kısmında kalan, kullanabileceğiniz toplam alanı ifade ediyor. Brüt metrekare ise ortak alanlar (merdiven boşluğu, asansör, otopark) dahil toplam inşaat alanını kapsıyor. Sorun da tam bu noktada başlıyor: Bazı satıcılar brüt metrekareyi net metrekare olarak göstererek alıcıları yanıltabiliyor .
İstanbul Emlak Odası Başkanı Nizamettin Aşa, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, "Bunun tek yolu, vatandaş alacağı evi gidip ölçecek. Sadece beyana bakmayacak." uyarısında bulundu .
Mağduriyet süreci nasıl işliyor?
İddialara göre mağduriyete neden olan süreç şöyle işliyor :
1. İlan bulma aşaması
Müşteri, kendi istediği özelliklere sahip bir emlak buluyor. Satın alınmak istenen taşınmaz ev ise özellikle net metrekare karar aşamasında önemli bir yer tutuyor.
2. Kaparo ödemesi
İlandaki metrekarenin kendisi için yeterli olduğuna inanan alıcı, emlakçıyla iletişime geçiyor. Yapılan görüşmelerde orta yol bulunursa, emlakçıların çoğunluğu kaparo talep ediyor. İlandaki bilgilerin doğru olduğunu düşünen kişi bu parayı gönderiyor .
3. Ölçüm yapılmadan güven devam ediyor
Taşınmazı gidip bizzat görse de alıcıların büyük bir kısmı söz konusu yeri hassas bir şekilde ölçmüyor. Bu noktada ilanda yazılan rakamlara güven halen ön planda oluyor .
4. Tapu aşamasında gerçek ortaya çıkıyor
Satış süreci ciddileşip denkleme tapu ve diğer resmi belgeler girince işin rengi değişiyor. Resmi belgelerde yer alan net metrekare ile emlakçının ilanda belirttiği metrekare arasında ciddi bir fark olduğu görülüyor .
Daha net bir ifadeyle; alıcı bir anda aslında oturacağı yerin merdiven boşluğuna, asansör şaftına ya da otopark payına ciddi para ödemiş oluyor .
Örneğin ilanda net 100 metrekare olarak gösterilen bir daire, ekspertiz yapıldığında 75 metrekare olarak ölçülebiliyor .
Hukuki durum: Sözleşmeden dönme hakkınız var
Uzmanlar, ilanla tapu arasında bu kadar ciddi bir fark olması durumunda yapılması gerekenin sözleşmeden dönme hakkının kullanılması olduğunu belirtiyor .
İstanbul Emlak Odası Başkanı Nizamettin Aşa, vatandaşın cayma hakkı, kaporasının iade hakkı hatta tazminat hakkının bile doğabileceğine işaret ederek, "Ayıplı mal, ayıplı hizmet statüsüne giriyor." diye konuştu .
Emlakta şeffaflık için atılan adımlar: EİDS devrede
Elbette bazen gözden kaçan kimi zaman da art niyetle yapılan hataları emlak sektörünün tamamına mal etmek doğru değil. Hem sektör yetkilileri hem de kamu tarafı herkesin memnun olacağı bir süreç için yoğun mesai harcıyor .
Bu kapsamda Türkiye'de son dönemlerde emlak piyasasıyla ilgili çok sayıda yeni düzenleme hayata geçirildi. Bunlardan biri de EİDS olarak bilinen Elektronik İlan Doğrulama Sistemi .
EİDS nedir, nasıl çalışır?
Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), Ticaret Bakanlığı tarafından oluşturulan ve elektronik ilan platformlarındaki taşınmaz ilanlarının doğruluğunu ve güvenilirliğini artırmayı amaçlayan bir doğrulama sistemidir .
Sistem sayesinde ilanları sadece mülk sahibi veya ona yetki veren yetkili kişiler verebiliyor. Satılık ve kiralık ilanlar e-Devlet üzerinden doğrulama gerektiriyor. Yetkisiz veya sahte ilanların yayınlanması zorlaştırılıyor .
EİDS ile :
- İlan sitelerindeki aldatıcı ve sahte ilanların önüne geçilecek
- İlan kirliliği ortadan kalkacak
- Tüketici mağduriyetleri azalacak
- Yetki belgesiz ve kayıt dışı emlakçılık faaliyetleri önlenecek
2026 itibarıyla son durum
1 Ocak 2025'te kiralık taşınmaz ilanları için zorunlu hale gelen EİDS, 1 Şubat 2026 itibarıyla satılık konut ilanları dahil tüm satılık taşınmaz ilanlarında yetki doğrulaması zorunlu hale getirildi .
2026 yılında :
- Yetki belgesiz emlakçıların ilan girmesi fiilen mümkün değil
- Aynı taşınmaz için birden fazla yetkisiz ilan engelleniyor
- Platformlar, doğrulama olmadan ilan yayına almıyor
- Denetimler artırıldı ve idari para cezaları uygulanmaya başlandı
Doğrulama yaptıktan sonra ilanlara "EİDS doğrulaması yapıldı" gibi ibareler geliyor .
Uzmanlardan kritik uyarılar
Tüm bu düzenlemelere rağmen uzmanlar, özellikle taşınmazın gerçekten net kaç metrekare olduğu gibi cebinizden çıkacak parayı doğrudan ilgilendiren durumlar için mevcut tüm bilgi kanallarının doğru şekilde kullanılmasının son derece önemli olduğunun altını çiziyor .
Nelere dikkat etmelisiniz?
- Tapu Kayıt Bilgi Sistemi'ni kullanın: Bu gibi durumlar için Tapu Kayıt Bilgi Sistemi başta olmak üzere çok farklı seçenekler üzerinden söz konusu taşınmazla ilgili en doğru bilgilere kolayca erişilebiliyor .
- Taşınmaz numarasını sorgulayın: e-Devlet'te yer alan "Tapu Bilgileri Sorgulama" hizmetini kullanarak taşınmaz numarasına ulaşabilirsiniz. Yeni tip tapu senetlerinin üzerinde de taşınmaz numarası bilgisi yer alıyor .
- Bizzat ölçüm yapın: Mümkünse taşınmazı gidip görün ve hassas bir şekilde ölçün. Sadece beyana güvenmeyin .
- Kaparo ödemelerine dikkat: Son ana kadar ücret ödememeye özen gösterin .
- Yetki belgesi kontrolü: Emlakçıyla çalışıyorsanız, Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi'ni mutlaka kontrol edin .
- E-Devlet yetkilendirmesini doğrulayın: Emlakçıya yetki verdiyseniz, bu yetkinin e-Devlet üzerinden yapıldığından emin olun .
Kaparo dolandırıcılığına karşı da dikkatli olun
Uzmanlar, metrekare oyununun yanı sıra kaparo dolandırıcılığı konusunda da vatandaşları uyarıyor. Bu yöntem genel olarak olması gerekenden daha düşük bedel gösterilen sahte satılık veya kiralık taşınmazlarda uygulanıyor. Alıcılar çok ucuz bulduğu taşınmazı kaçırmamak için kaparo gönderiyor ve daha sonra kaparo alan kişilere ulaşamıyor .
Bu dolandırıcılık yönteminden korunmanın yolu; işlemlerin yüz yüze ve yazılı sözleşmeler ile yapılması. Tapu sahibi kimliği ve mülk tapusu doğrulanmalı, eğer vekil varsa vekalet içeriği ve geçerliliği kontrol edilmelidir .
Sonuç: Bilgiye güvenin, ölçüm yapın, resmi kanalları kullanın
Emlak piyasasında şeffaflık ve güvenilirliği sağlamak amacıyla hayata geçirilen EİDS gibi düzenlemeler, sahte ve yanıltıcı ilanların önüne geçmeyi hedefliyor. Ancak uzmanlar, alıcıların kendi haklarını korumak için de aktif rol alması gerektiğini vurguluyor.
Özetle:
- İlanlardaki metrekare bilgisine körü körüne güvenmeyin
- Tapu ve resmi belgeleri mutlaka kontrol edin
- Mümkünse taşınmazı bizzat ölçün
- Kaparo ödemelerinde temkinli olun
- EİDS doğrulaması yapılmış ilanları tercih edin
Unutmayın, ev almak hayatınızın en büyük yatırımlarından biri. Küçük bir dikkatsizlik, büyük maddi kayıplara yol açabilir.
Son dönemde emlak piyasasında en çok şikayet edilen konuların başında, ilanlarda belirtilen net metrekare ölçüleri ile resmi belgeler arasındaki büyük farklılıklar geliyor. Uzmanlar, vatandaşların kötü sürprizlerle karşılaşmaması için son ana kadar ücret ödememesi ve tüm bilgileri resmi kanallardan doğrulaması konusunda uyarıyor .ANKARA - Emlak piyasasında geçmişte farklı fotoğrafların kullanılması, cephe ya da kat bilgilerinin yanlış belirtilmesi, yüksek aidatın kasten saklanması gibi durumlarla sıkça karşılaşılıyordu. Yetkili kurumların attığı adımlarla bu tür kötü niyetli ilanlar giderek azalırken, son dönemde özellikle sosyal medyada net metrekare konusundaki şikayetler artmaya başladı .Net metrekare nedir, brüt metrekareden farkı ne?Net metrekare, bir taşınmazın duvarların iç kısmında kalan, kullanabileceğiniz toplam alanı ifade ediyor. Brüt metrekare ise ortak alanlar (merdiven boşluğu, asansör, otopark) dahil toplam inşaat alanını kapsıyor. Sorun da tam bu noktada başlıyor: Bazı satıcılar brüt metrekareyi net metrekare olarak göstererek alıcıları yanıltabiliyor .İstanbul Emlak Odası Başkanı Nizamettin Aşa, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, "Bunun tek yolu, vatandaş alacağı evi gidip ölçecek. Sadece beyana bakmayacak." uyarısında bulundu .Mağduriyet süreci nasıl işliyor?İddialara göre mağduriyete neden olan süreç şöyle işliyor :1. İlan bulma aşamasıMüşteri, kendi istediği özelliklere sahip bir emlak buluyor. Satın alınmak istenen taşınmaz ev ise özellikle net metrekare karar aşamasında önemli bir yer tutuyor.2. Kaparo ödemesiİlandaki metrekarenin kendisi için yeterli olduğuna inanan alıcı, emlakçıyla iletişime geçiyor. Yapılan görüşmelerde orta yol bulunursa, emlakçıların çoğunluğu kaparo talep ediyor. İlandaki bilgilerin doğru olduğunu düşünen kişi bu parayı gönderiyor .3. Ölçüm yapılmadan güven devam ediyorTaşınmazı gidip bizzat görse de alıcıların büyük bir kısmı söz konusu yeri hassas bir şekilde ölçmüyor. Bu noktada ilanda yazılan rakamlara güven halen ön planda oluyor .4. Tapu aşamasında gerçek ortaya çıkıyorSatış süreci ciddileşip denkleme tapu ve diğer resmi belgeler girince işin rengi değişiyor. Resmi belgelerde yer alan net metrekare ile emlakçının ilanda belirttiği metrekare arasında ciddi bir fark olduğu görülüyor .Daha net bir ifadeyle; alıcı bir anda aslında oturacağı yerin merdiven boşluğuna, asansör şaftına ya da otopark payına ciddi para ödemiş oluyor .Örneğin ilanda net 100 metrekare olarak gösterilen bir daire, ekspertiz yapıldığında 75 metrekare olarak ölçülebiliyor .Hukuki durum: Sözleşmeden dönme hakkınız varUzmanlar, ilanla tapu arasında bu kadar ciddi bir fark olması durumunda yapılması gerekenin sözleşmeden dönme hakkının kullanılması olduğunu belirtiyor .İstanbul Emlak Odası Başkanı Nizamettin Aşa, vatandaşın cayma hakkı, kaporasının iade hakkı hatta tazminat hakkının bile doğabileceğine işaret ederek, "Ayıplı mal, ayıplı hizmet statüsüne giriyor." diye konuştu .Emlakta şeffaflık için atılan adımlar: EİDS devredeElbette bazen gözden kaçan kimi zaman da art niyetle yapılan hataları emlak sektörünün tamamına mal etmek doğru değil. Hem sektör yetkilileri hem de kamu tarafı herkesin memnun olacağı bir süreç için yoğun mesai harcıyor .Bu kapsamda Türkiye'de son dönemlerde emlak piyasasıyla ilgili çok sayıda yeni düzenleme hayata geçirildi. Bunlardan biri de EİDS olarak bilinen Elektronik İlan Doğrulama Sistemi .EİDS nedir, nasıl çalışır?Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), Ticaret Bakanlığı tarafından oluşturulan ve elektronik ilan platformlarındaki taşınmaz ilanlarının doğruluğunu ve güvenilirliğini artırmayı amaçlayan bir doğrulama sistemidir .Sistem sayesinde ilanları sadece mülk sahibi veya ona yetki veren yetkili kişiler verebiliyor. Satılık ve kiralık ilanlar e-Devlet üzerinden doğrulama gerektiriyor. Yetkisiz veya sahte ilanların yayınlanması zorlaştırılıyor .EİDS ile :İlan sitelerindeki aldatıcı ve sahte ilanların önüne geçilecekİlan kirliliği ortadan kalkacakTüketici mağduriyetleri azalacakYetki belgesiz ve kayıt dışı emlakçılık faaliyetleri önlenecek2026 itibarıyla son durum1 Ocak 2025'te kiralık taşınmaz ilanları için zorunlu hale gelen EİDS, 1 Şubat 2026 itibarıyla satılık konut ilanları dahil tüm satılık taşınmaz ilanlarında yetki doğrulaması zorunlu hale getirildi .2026 yılında :Yetki belgesiz emlakçıların ilan girmesi fiilen mümkün değilAynı taşınmaz için birden fazla yetkisiz ilan engelleniyorPlatformlar, doğrulama olmadan ilan yayına almıyorDenetimler artırıldı ve idari para cezaları uygulanmaya başlandıDoğrulama yaptıktan sonra ilanlara "EİDS doğrulaması yapıldı" gibi ibareler geliyor .Uzmanlardan kritik uyarılarTüm bu düzenlemelere rağmen uzmanlar, özellikle taşınmazın gerçekten net kaç metrekare olduğu gibi cebinizden çıkacak parayı doğrudan ilgilendiren durumlar için mevcut tüm bilgi kanallarının doğru şekilde kullanılmasının son derece önemli olduğunun altını çiziyor .Nelere dikkat etmelisiniz?Tapu Kayıt Bilgi Sistemi'ni kullanın: Bu gibi durumlar için Tapu Kayıt Bilgi Sistemi başta olmak üzere çok farklı seçenekler üzerinden söz konusu taşınmazla ilgili en doğru bilgilere kolayca erişilebiliyor .Taşınmaz numarasını sorgulayın: e-Devlet'te yer alan "Tapu Bilgileri Sorgulama" hizmetini kullanarak taşınmaz numarasına ulaşabilirsiniz. Yeni tip tapu senetlerinin üzerinde de taşınmaz numarası bilgisi yer alıyor .Bizzat ölçüm yapın: Mümkünse taşınmazı gidip görün ve hassas bir şekilde ölçün. Sadece beyana güvenmeyin .Kaparo ödemelerine dikkat: Son ana kadar ücret ödememeye özen gösterin .Yetki belgesi kontrolü: Emlakçıyla çalışıyorsanız, Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi'ni mutlaka kontrol edin .E-Devlet yetkilendirmesini doğrulayın: Emlakçıya yetki verdiyseniz, bu yetkinin e-Devlet üzerinden yapıldığından emin olun .Kaparo dolandırıcılığına karşı da dikkatli olunUzmanlar, metrekare oyununun yanı sıra kaparo dolandırıcılığı konusunda da vatandaşları uyarıyor. Bu yöntem genel olarak olması gerekenden daha düşük bedel gösterilen sahte satılık veya kiralık taşınmazlarda uygulanıyor. Alıcılar çok ucuz bulduğu taşınmazı kaçırmamak için kaparo gönderiyor ve daha sonra kaparo alan kişilere ulaşamıyor .Bu dolandırıcılık yönteminden korunmanın yolu; işlemlerin yüz yüze ve yazılı sözleşmeler ile yapılması. Tapu sahibi kimliği ve mülk tapusu doğrulanmalı, eğer vekil varsa vekalet içeriği ve geçerliliği kontrol edilmelidir .Sonuç: Bilgiye güvenin, ölçüm yapın, resmi kanalları kullanınEmlak piyasasında şeffaflık ve güvenilirliği sağlamak amacıyla hayata geçirilen EİDS gibi düzenlemeler, sahte ve yanıltıcı ilanların önüne geçmeyi hedefliyor. Ancak uzmanlar, alıcıların kendi haklarını korumak için de aktif rol alması gerektiğini vurguluyor.Özetle:İlanlardaki metrekare bilgisine körü körüne güvenmeyinTapu ve resmi belgeleri mutlaka kontrol edinMümkünse taşınmazı bizzat ölçünKaparo ödemelerinde temkinli olunEİDS doğrulaması yapılmış ilanları tercih edinUnutmayın, ev almak hayatınızın en büyük yatırımlarından biri. Küçük bir dikkatsizlik, büyük maddi kayıplara yol açabilir.
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap