Yargı Kararları ve KDK Tavsiyesi: Emekliye ayrılan memurlara 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca ödenmesi gereken emeklilik yolluk tazminatının zamanında ödenmemesi durumunda, bu tutarın yasal faiziyle birlikte talep edilip edilemeyeceği merak konusu. Isparta İdare Mahkemesi kararları ve Kamu Denetçiliği Kurumu'nun tavsiye kararları, memurun emekliye ayrıldığı tarihte hak kazandığı tazminatın aynı tarihte ödenmeyip geciktirilmesi halinde, yasal faiz uygulanması gerektiğini ortaya koyuyor. İşte 2026 yılı güncel bilgileriyle emeklilik yolluk tazminatı ve faiz hakkına dair tüm detaylar...
Emeklilik Yolluk Tazminatı Nedir, Kimlere Ödenir?
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1'inci maddesine göre, emeklilik yolluk tazminatı belirli kamu personeline ödenen bir tutardır . Bu kapsama, aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununa göre almakta olan personel girmektedir .
Maddenin devamında, emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunanlara, haklarında toptan ödeme hükümleri uygulananlara, emekli iken yeniden hizmete alındıktan sonra cezaen olmamak üzere görevlerine son verilenlere, kendi kusurları olmaksızın sözleşmesi feshedilen veya hizmet sürelerinin bitiminde ayrılan sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler ile terhis olan yedek subaylara ve bunlardan görevde iken ölenlerin kanuni mirasçılarına damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaksızın tazminat ödeneceği hükme bağlanmıştır .
2026 yılı Ocak-Temmuz dönemi için belirlenen emeklilik yolluğu tutarları, gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunmaktadır. Buna göre, kadrolu ve sözleşmeli personel için gösterge rakamı 13.558 olup net ödenecek tutar 18.673,94 TL'dir. Kamu işçileri için ise gösterge rakamı 12.105 olup net ödenecek tutar 16.672,67 TL'dir .
Yargı Kararları: Geciken Tazminata Faiz İşletilmeli
Isparta İdare Mahkemesi'nin 15 Aralık 2020 ve 5 Şubat 2021 tarihli kararlarında, polis memuru olarak görev yapmakta iken kamu görevinden ihraç edildikten sonra emekli olanların tazminat talepleri reddedilmesi üzerine açtıkları davalarda önemli bir ilke belirlenmiştir . Mahkeme, davacıların talep ettikleri tazminatın talep tarihi itibarıyla işletilecek faiziyle birlikte ödenmesi yönünde karar vermiştir .
Bu karar, emeklilik yolluk tazminatının zamanında ödenmemesi durumunda faiz uygulanması gerektiğine işaret etmektedir. Kıdem tazminatında olduğu gibi, tazminatın ödenmediği her gün için gecikme faizi uygulanır ve bu faiz oranı güncel yasal düzenlemelere göre belirlenir .
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun Tavsiye Kararları
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun 2021/9161 ve 2021/3215 sayılı tavsiye kararlarında, faiz kavramının hukuki niteliği üzerinde önemli değerlendirmeler yapılmıştır . Kararlarda, faizin konusu para olan borçlarda, alacaklının bu paradan mahrum kaldığı sürelerde uğrayacağı kayıpların, başka bir anlatımla bu paranın kullanılamamasından dolayı yoksun kalınan kazancın karşılığı olduğu vurgulanmıştır .
Kamu Denetçiliği Kurumu, bu kaybın veya yoksun kalınan kazancın idareden istenebilmesi için idarenin doğrudan veya dolaylı bir kusurunun bulunmasının kural olarak gerekmediğini belirtmiştir . Ayrıca söz konusu kaybın veya yoksun kalınan kazancın faiz ya da başka bir ad altında ödenecek tazminatla karşılanabilmesi için açık yasa hükmü aranmasının gerekmediği ifade edilmiştir .
Kurum, memurun emekliye ayrıldığı tarihte hak kazandığı tazminatın aynı tarihte ödenmeyip başvuruda bulunduğu tarihte yasal faizi olmaksızın ödenmesini hukuka ve hakkaniyet ilkesine uygun bulmamış, başvurana tazminata hak kazandığı tarih itibarıyla hesaplanacak yasal faizinin ödenmesi gerektiğini vurgulamıştır .
Anayasal Dayanak: Anayasa'nın 125. Maddesi
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun kararlarında, söz konusu kaybın veya yoksun kalınan kazancın idarece tazmin edilmesinin Anayasa'nın 125'inci maddesi ve hukuk devleti ilkesi gereği olduğu açıkça belirtilmiştir . Anayasa'nın 125. maddesi, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğunu hükme bağlamaktadır.
KDK'nin Benzer Bir Kararı: Ek İkramiye Ödemesinde Yasal Faiz
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun 2 Mayıs 2022 tarihli bir başka kararında da benzer bir ilke benimsenmiştir . TCDD'de şef olarak görev yapan bir başvurucuya, emekli ikramiyesinin bir yıl işlem yapılmadığı gerekçesiyle SGK'ye iade edildiği ve 5 yıl sonra talep üzerine aynı miktar olarak geri ödendiği bir olayda, KDK başvurucuya yasal faiz ödenmesi yönünde tavsiye kararı vermiştir .
Kararda, ek ikramiye tutarının banka hesabına yatırılmasıyla başvurucunun mülkü haline geldiğine işaret edilerek, bu paranın başvurucunun bilgisi dışında kuruma iade edildiği vurgulanmıştır . Makul sayılamayacak bir süre olan 5 yıl sonra paranın iade edildiği tespitine yer verilen kararda, aradan geçen süreçte başvurucunun söz konusu tutar üzerindeki tasarruf yetkisinin bertaraf edildiği, aşırı ve olağan dışı bir külfete maruz bırakıldığı kaydedilmiştir .
Anayasa Mahkemesi'nin Yaklaşımı
Anayasa Mahkemesi'nin 25 Şubat 2025 tarihli 2019/41241 başvuru numaralı kararında, emekli ikramiyesi ödenmemesi nedeniyle mülkiyet hakkı (Anayasa madde 35) ve eşitlik ilkesinin (Anayasa madde 10) ihlal edildiğine hükmedilmiştir . Mahkeme, ödemelerin kararın tebliğinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması halinde ise yasal faiz uygulanmasına karar vermiştir .
Faiz Hesaplaması ve Temerrüt Tarihi
Kıdem tazminatı gecikme faizi hesaplamasında, tazminatın ödenmediği her gün için gecikme faizi uygulanır. Bu faiz oranı, güncel yasal düzenlemelere ve ekonomik şartlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir . Hesaplama formülü genel hatlarıyla şöyledir:
Tazminat miktarı x Geçen gün sayısı x Yıllık gecikme faizi oranı / 365
Faizin başlangıcı, işverenin temerrüde düştüğü andır. Emeklilik yolluk tazminatında temerrüt tarihi, memurun emekliye ayrıldığı ve tazminata hak kazandığı tarihtir .
Sonuç olarak, 375 sayılı KHK, mahkeme kararları ve Kamu Denetçiliği Kurumu kararları birlikte ele alındığında, memura ödenmeyen emeklilik yolluk tazminatının yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği açıkça ortaya çıkmaktadır. Memurun emekliye ayrıldığı tarihte hak kazandığı tazminatın aynı tarihte ödenmeyip geciktirilmesi, Anayasa'nın 125. maddesi ve hukuk devleti ilkesi gereği tazmin edilmesi gereken bir kayıp oluşturmaktadır. Bu nedenle, emeklilik yolluk tazminatı zamanında ödenmeyen memurlar, tazminata hak kazandıkları tarihteki gösterge ve katsayı üzerinden hesaplanacak tutarın yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etme hakkına sahiptir.
Kaynak: 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, Isparta İdare Mahkemesi Kararları, Kamu Denetçiliği Kurumu Tavsiye Kararları, Anayasa Mahkemesi Kararı
Yargı Kararları ve KDK Tavsiyesi: Emekliye ayrılan memurlara 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca ödenmesi gereken emeklilik yolluk tazminatının zamanında ödenmemesi durumunda, bu tutarın yasal faiziyle birlikte talep edilip edilemeyeceği merak konusu. Isparta İdare Mahkemesi kararları ve Kamu Denetçiliği Kurumu'nun tavsiye kararları, memurun emekliye ayrıldığı tarihte hak kazandığı tazminatın aynı tarihte ödenmeyip geciktirilmesi halinde, yasal faiz uygulanması gerektiğini ortaya koyuyor. İşte 2026 yılı güncel bilgileriyle emeklilik yolluk tazminatı ve faiz hakkına dair tüm detaylar...Emeklilik Yolluk Tazminatı Nedir, Kimlere Ödenir?375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1'inci maddesine göre, emeklilik yolluk tazminatı belirli kamu personeline ödenen bir tutardır . Bu kapsama, aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununa göre almakta olan personel girmektedir .Maddenin devamında, emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunanlara, haklarında toptan ödeme hükümleri uygulananlara, emekli iken yeniden hizmete alındıktan sonra cezaen olmamak üzere görevlerine son verilenlere, kendi kusurları olmaksızın sözleşmesi feshedilen veya hizmet sürelerinin bitiminde ayrılan sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler ile terhis olan yedek subaylara ve bunlardan görevde iken ölenlerin kanuni mirasçılarına damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaksızın tazminat ödeneceği hükme bağlanmıştır .2026 yılı Ocak-Temmuz dönemi için belirlenen emeklilik yolluğu tutarları, gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunmaktadır. Buna göre, kadrolu ve sözleşmeli personel için gösterge rakamı 13.558 olup net ödenecek tutar 18.673,94 TL'dir. Kamu işçileri için ise gösterge rakamı 12.105 olup net ödenecek tutar 16.672,67 TL'dir .Yargı Kararları: Geciken Tazminata Faiz İşletilmeliIsparta İdare Mahkemesi'nin 15 Aralık 2020 ve 5 Şubat 2021 tarihli kararlarında, polis memuru olarak görev yapmakta iken kamu görevinden ihraç edildikten sonra emekli olanların tazminat talepleri reddedilmesi üzerine açtıkları davalarda önemli bir ilke belirlenmiştir . Mahkeme, davacıların talep ettikleri tazminatın talep tarihi itibarıyla işletilecek faiziyle birlikte ödenmesi yönünde karar vermiştir .Bu karar, emeklilik yolluk tazminatının zamanında ödenmemesi durumunda faiz uygulanması gerektiğine işaret etmektedir. Kıdem tazminatında olduğu gibi, tazminatın ödenmediği her gün için gecikme faizi uygulanır ve bu faiz oranı güncel yasal düzenlemelere göre belirlenir .Kamu Denetçiliği Kurumu'nun Tavsiye KararlarıKamu Denetçiliği Kurumu'nun 2021/9161 ve 2021/3215 sayılı tavsiye kararlarında, faiz kavramının hukuki niteliği üzerinde önemli değerlendirmeler yapılmıştır . Kararlarda, faizin konusu para olan borçlarda, alacaklının bu paradan mahrum kaldığı sürelerde uğrayacağı kayıpların, başka bir anlatımla bu paranın kullanılamamasından dolayı yoksun kalınan kazancın karşılığı olduğu vurgulanmıştır .Kamu Denetçiliği Kurumu, bu kaybın veya yoksun kalınan kazancın idareden istenebilmesi için idarenin doğrudan veya dolaylı bir kusurunun bulunmasının kural olarak gerekmediğini belirtmiştir . Ayrıca söz konusu kaybın veya yoksun kalınan kazancın faiz ya da başka bir ad altında ödenecek tazminatla karşılanabilmesi için açık yasa hükmü aranmasının gerekmediği ifade edilmiştir .Kurum, memurun emekliye ayrıldığı tarihte hak kazandığı tazminatın aynı tarihte ödenmeyip başvuruda bulunduğu tarihte yasal faizi olmaksızın ödenmesini hukuka ve hakkaniyet ilkesine uygun bulmamış, başvurana tazminata hak kazandığı tarih itibarıyla hesaplanacak yasal faizinin ödenmesi gerektiğini vurgulamıştır .Anayasal Dayanak: Anayasa'nın 125. MaddesiKamu Denetçiliği Kurumu'nun kararlarında, söz konusu kaybın veya yoksun kalınan kazancın idarece tazmin edilmesinin Anayasa'nın 125'inci maddesi ve hukuk devleti ilkesi gereği olduğu açıkça belirtilmiştir . Anayasa'nın 125. maddesi, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğunu hükme bağlamaktadır.KDK'nin Benzer Bir Kararı: Ek İkramiye Ödemesinde Yasal FaizKamu Denetçiliği Kurumu'nun 2 Mayıs 2022 tarihli bir başka kararında da benzer bir ilke benimsenmiştir . TCDD'de şef olarak görev yapan bir başvurucuya, emekli ikramiyesinin bir yıl işlem yapılmadığı gerekçesiyle SGK'ye iade edildiği ve 5 yıl sonra talep üzerine aynı miktar olarak geri ödendiği bir olayda, KDK başvurucuya yasal faiz ödenmesi yönünde tavsiye kararı vermiştir .Kararda, ek ikramiye tutarının banka hesabına yatırılmasıyla başvurucunun mülkü haline geldiğine işaret edilerek, bu paranın başvurucunun bilgisi dışında kuruma iade edildiği vurgulanmıştır . Makul sayılamayacak bir süre olan 5 yıl sonra paranın iade edildiği tespitine yer verilen kararda, aradan geçen süreçte başvurucunun söz konusu tutar üzerindeki tasarruf yetkisinin bertaraf edildiği, aşırı ve olağan dışı bir külfete maruz bırakıldığı kaydedilmiştir .Anayasa Mahkemesi'nin YaklaşımıAnayasa Mahkemesi'nin 25 Şubat 2025 tarihli 2019/41241 başvuru numaralı kararında, emekli ikramiyesi ödenmemesi nedeniyle mülkiyet hakkı (Anayasa madde 35) ve eşitlik ilkesinin (Anayasa madde 10) ihlal edildiğine hükmedilmiştir . Mahkeme, ödemelerin kararın tebliğinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması halinde ise yasal faiz uygulanmasına karar vermiştir .Faiz Hesaplaması ve Temerrüt TarihiKıdem tazminatı gecikme faizi hesaplamasında, tazminatın ödenmediği her gün için gecikme faizi uygulanır. Bu faiz oranı, güncel yasal düzenlemelere ve ekonomik şartlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir . Hesaplama formülü genel hatlarıyla şöyledir:Tazminat miktarı x Geçen gün sayısı x Yıllık gecikme faizi oranı / 365 Faizin başlangıcı, işverenin temerrüde düştüğü andır. Emeklilik yolluk tazminatında temerrüt tarihi, memurun emekliye ayrıldığı ve tazminata hak kazandığı tarihtir .Sonuç olarak, 375 sayılı KHK, mahkeme kararları ve Kamu Denetçiliği Kurumu kararları birlikte ele alındığında, memura ödenmeyen emeklilik yolluk tazminatının yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği açıkça ortaya çıkmaktadır. Memurun emekliye ayrıldığı tarihte hak kazandığı tazminatın aynı tarihte ödenmeyip geciktirilmesi, Anayasa'nın 125. maddesi ve hukuk devleti ilkesi gereği tazmin edilmesi gereken bir kayıp oluşturmaktadır. Bu nedenle, emeklilik yolluk tazminatı zamanında ödenmeyen memurlar, tazminata hak kazandıkları tarihteki gösterge ve katsayı üzerinden hesaplanacak tutarın yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etme hakkına sahiptir.Kaynak: 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, Isparta İdare Mahkemesi Kararları, Kamu Denetçiliği Kurumu Tavsiye Kararları, Anayasa Mahkemesi Kararı
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap