Sağlık İşçileri

Puan:8.1K

Hangi Mahkeme Hangi Dava Türüne Bakar?

Bir hukuki sorunla karşılaştığınızda ilk ve en kritik adım, doğru mahkemeye başvurmaktır. Türk yargı sistemi, her uyuşmazlık türü için uzmanlaşmış mahkemelerden oluşan geniş bir yapıya sahiptir. Peki boşanma davası nerede açılır, işçi alacağınızı hangi mahkemede talep edersiniz, bir idari işlemin iptali için nereye başvurmalısınız? İşte 2026 yılı güncel bilgileriyle Türkiye'deki mahkemelerin görev dağılımı ve hangi davanın hangi mahkemede görüleceğine dair kapsamlı rehber...Adli Yargıda Hukuk Mahkemeleri: Özel Hukuk Uyuşmazlıklarının Çözüm MerkeziAdli yargı sistemi içerisinde hukuk mahkemeleri, bireyler arasındaki özel hukuk ilişkilerinden doğan anlaşmazlıkları çözmekle görevlidir . Bu mahkemeler, kendi içlerinde genel görevli ve özel görevli mahkemeler olarak ikiye ayrılır.Asliye Hukuk Mahkemesi: Hukuk Davalarının Genel Yetkili MahkemesiAsliye Hukuk Mahkemesi, hukuk sistemi içerisinde genel görevli mahkeme konumundadır . Kanunlarda aksine bir düzenleme bulunmayan tüm özel hukuk davalarına Asliye Hukuk Mahkemesi bakar. Alacak davaları, tazminat talepleri, tapu iptal ve tescil istemleri, sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davaları gibi pek çok dava türü bu mahkemenin görev alanına girer .Sulh Hukuk Mahkemesi: Daha Az Karmaşık Anlaşmazlıkların MahkemesiSulh Hukuk Mahkemeleri, nispeten daha az karmaşık nitelikteki uyuşmazlıklarla ilgilenir . Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dördüncü maddesinde görevleri sayılan bu mahkemeler, özellikle kira ilişkilerinden doğan tüm uyuşmazlıklara, ortaklığın giderilmesi davalarına, vesayet işlerine ve bazı taşınır taşınmaz uyuşmazlıklarına bakar . Kiralanan taşınmazların tahliyesi, kira tespiti, mirasçılık belgesi çıkarma gibi konular Sulh Hukuk Mahkemelerinin yetki alanındadır.Aile Mahkemesi: Aile Hukukundan Doğan Davalarda Uzman MahkemeAile Mahkemeleri, Türk Medeni Kanunu kapsamında aile hukukundan kaynaklanan tüm dava ve işlere bakar . Boşanma davaları, velayet düzenlemeleri, nafaka talepleri, mal rejiminden kaynaklanan paylaşım davaları, aile içi şiddet nedeniyle alınacak tedbir kararları gibi hassas konular Aile Mahkemelerinin uzmanlık alanına girer. Bu mahkemeler, aile içi sorunların niteliğine uygun özel bir düzenlemeyle kurulmuştur.İş Mahkemesi: İşçi-İşveren Uyuşmazlıklarının Çözüm Yeriİş Mahkemeleri, işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklara bakan uzmanlaşmış mahkemelerdir . Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai alacakları, işe iade davaları, iş kazasından kaynaklanan tazminat talepleri gibi iş hukukundan doğan tüm anlaşmazlıklar İş Mahkemelerinde çözüme kavuşturulur. Bu mahkemeye başvurmadan önce arabulucuya gitmek zorunluluğu bulunmaktadır.Tüketici Mahkemesi: Tüketici Haklarının KoruyucusuTüketici Mahkemeleri, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan uyuşmazlıklara bakar . Ayıplı mal veya hizmetten kaynaklanan anlaşmazlıklar, banka tüketici kredilerinden doğan uyuşmazlıklar, abonelik sözleşmeleri, tüketicinin taraf olduğu her türlü hukuki işlem bu mahkemelerin görev alanına girer. İş Mahkemelerinde olduğu gibi, Tüketici Mahkemelerine başvuru öncesinde de arabuluculuk şartı aranır.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi: Marka, Patent ve Telif Davalarında Uzman MahkemeFikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri, marka, patent, tasarım, telif hakkı gibi fikri mülkiyet hukukundan doğan davalara bakar . Bu alandaki uyuşmazlıklar teknik bilgi ve uzmanlık gerektirdiği için özel olarak bu mahkemeler kurulmuştur.Kadastro Mahkemesi: Taşınmaz Sınır ve Mülkiyet Uyuşmazlıklarında Yetkili MahkemeKadastro Mahkemeleri, taşınmazların sınırlarının belirlenmesi, mülkiyet anlaşmazlıkları ve tapu sicilinin oluşturulması gibi konularda ortaya çıkan kadastro tespitlerine itiraz ve tapu sınır uyuşmazlıklarına bakar .Adli Yargıda Ceza Mahkemeleri: Suç ve Cezada Doğru AdresCeza mahkemeleri, suç teşkil eden eylemlerle ilgili davalara bakar ve faillerin cezalandırılmasına karar verir . Bu mahkemelerde devlet, kamu adına suçluları yargılar.Asliye Ceza Mahkemesi: Temel Ceza Davalarının Görüldüğü MahkemeAsliye Ceza Mahkemeleri, Ağır Ceza Mahkemesinin görevine girmeyen suçlara bakar . Basit yaralama, hakaret, tehdit, basit dolandırıcılık, hırsızlık gibi daha hafif nitelikli suçların yargılaması bu mahkemelerde yapılır.Ağır Ceza Mahkemesi: En Ağır Suçların Yargılandığı MahkemeAğır Ceza Mahkemeleri, adı üzerinde en ağır suçlara bakmakla yetkilidir ve üç hakimden oluşur . Kanunların açıkça görevli kıldığı haller saklı kalmak üzere, Türk Ceza Kanununda yer alan yağma, irtikap, resmi belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık, hileli iflas suçları ile ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarla ilgili dava ve işlere Ağır Ceza Mahkemeleri bakar . Kasten öldürme, uyuşturucu ticareti, cinsel saldırı, terör suçları bu mahkemelerin görev alanındadır.Çocuk Mahkemeleri: Suça Sürüklenen Çocuklar İçin Özel Yargı MerciiÇocuk Mahkemeleri ve Çocuk Ağır Ceza Mahkemeleri, onsekiz yaş altı çocukların işlediği suçlara bakar . Çocuğun suça sürüklenmesi durumunda, adli süreç pedagojik yaklaşımla yürütülür. Suçun niteliğine göre Çocuk Mahkemeleri veya Çocuk Ağır Ceza Mahkemeleri yetkilidir.İcra Hukuku ve İcra Mahkemesi: Takip Hukukundan Doğan Uyuşmazlıklarİcra Mahkemesi, icra ve iflas takiplerine yapılan itirazlar, şikayetler ve icra işlemlerine ilişkin uyuşmazlıkları çözmekle görevlidir. İcra dairelerinin yaptığı işlemlere karşı yapılan şikayetler, ödeme emrine itirazlar, menfi tespit davaları gibi takip hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar bu mahkemede görülür.İdari Yargı Mahkemeleri: Devletle Vatandaş Arasındaki Uyuşmazlıklarİdari yargı, devletin idari işlem ve eylemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklara bakar . Vatandaşların idarenin aldığı kararlara karşı açtığı davalar idari yargı mahkemelerinde görülür.İdare Mahkemesi: İdari İşlemlerin İptali ve Tam Yargı Davalarıİdare Mahkemeleri, idarenin yaptığı eylem veya işlemlerin iptali ve bu işlemlerden doğan zararların tazmini gibi davalara bakar . Bir memurun atama kararının iptali, belediye cezalarına itiraz, kamu ihalelerine ilişkin uyuşmazlıklar, idarenin haksız bir yıkım kararına karşı açılan davalar İdare Mahkemelerinde görülür. İdari davalar, yazılı yargılama usulüne tabi olup, ilk derece mahkemesinde ortalama altı ila onsekiz ay arasında sonuçlanmaktadır .Vergi Mahkemesi: Vergi Uyuşmazlıklarının Çözüm MerciiVergi Mahkemeleri, vergi cezaları, vergi tarhiyatına itiraz, mali yükümlülük davaları gibi vergi hukukundan doğan uyuşmazlıkları çözmekle görevlidir .Parasal Sınırlar ve Kanun Yolları: Hangi Karar Hangi Mahkemede Kesinleşir?Mahkeme kararlarına karşı başvurulacak kanun yolları, davanın açıldığı tarihteki parasal sınırlara göre belirlenir . İstinaf ve temyiz kesinlik sınırları her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir. Manevi tazminat davalarında ise kesinlik sınırı aranmaz, yani miktara bakılmaksızın istinaf ve temyiz yolu açıktır .Dava Açma Süreci: Doğru Mahkemeye Nasıl Başvurulur?Hukuk davalarında, dava açmak isteyen kişi öncelikle uyuşmazlığın konusuna uygun mahkemeyi belirlemeli, ardından usulüne uygun hazırlanan dava dilekçesi ve gerekli harçlarla birlikte mahkemeye başvurmalıdır . Ceza davalarında ise süreç farklı işler; suç işlendiğinde mağdur veya bir başkası savcılığa suç duyurusunda bulunur, savcılık soruşturması sonucunda kamu davası açılır .Türk yargı sistemi, her uyuşmazlık türü için uzmanlaşmış mahkemelerden oluşan karmaşık ama işlevsel bir yapıya sahiptir. Hukuki bir sorunla karşılaştığınızda hangi mahkemeye başvuracağınızı bilmek, süreci doğru yönetmenizi ve hak kaybı yaşamamanızı sağlar. Bir avukattan hukuki destek almak, doğru mahkemede doğru şekilde dava açmanın en güvenli yoludur.Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Türk Ceza Kanunu

Önceki Haber

Adana Büyükşehir Belediyesi 50 İtfaiye Eri Alıyor: Son Başvuru 27 M...

Sonraki Haber

2026 Bordo ve Yeşil Pasaport Ücretleri Belli Oldu! Yeni Yılda Pasap...