Sürekli işçi statüsünde çalışanlar, iş güvencesi kapsamında korunuyor olsalar da, belirli yasal gerekçeler ve usuller çerçevesinde işten çıkarılmaları mümkündür. 4857 sayılı İş Kanunu'nun ilgili maddeleri, hem işverenin fesih hakkını hem de işçinin bu süreçteki haklarını düzenlemektedir. 2026 yılı itibarıyla iş güvencesi şartları, haklı fesih nedenleri ve işe iade davası süreçleri güncelliğini korumaktadır .
İşten Çıkarmanın Yasal Dayanakları
İşverenin iş sözleşmesini feshedebilmesi için üç temel gerekçe grubu bulunmaktadır: haklı nedenle fesih, geçerli nedenle fesih ve iş güvencesi kapsamında olmayan işçiler için ihbar sürelerine uyularak yapılan fesih.
Haklı Nedenle Fesih (4857 Sayılı İş Kanunu Madde 25)
İşveren, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinde belirtilen hallerde, bildirim süresine gerek kalmaksızın iş sözleşmesini derhal feshedebilir . Bu durumda işveren, kıdem ve ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğünden kurtulur .
Sağlık Sebepleri
İşçinin kendi kusurundan kaynaklanan hastalık veya sakatlık nedeniyle devamsızlığının ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi halinde işveren haklı fesih yapabilir .
İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca tespit edilmesi durumunda da işverenin fesih hakkı doğmaktadır .
İşçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işverenin fesih hakkı, işçinin çalışma süresine göre 17. maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 74. maddedeki sürenin bitiminde başlar .
Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Uymayan Haller
İş sözleşmesi yapıldığı sırada, sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek işçinin işvereni yanıltması haklı fesih sebebidir .
İşçinin, işveren veya aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarf etmesi, davranışlarda bulunması veya işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması halinde işveren fesih hakkını kullanabilir .
İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması, işverene veya ailesine ya da başka bir işçiye sataşması haklı fesih nedenidir .
İşçinin işverenin güvenini kötüye kullanması, hırsızlık yapması, işverenin meslek sırlarını ortaya atması gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması .
İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi .
İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi, işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyeri malına otuz günlük ücretiyle ödeyemeyecek derecede hasar vermesi haklı fesih nedenleri arasındadır .
İşçinin işyerinde yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi de haklı fesih sebebidir .
Zorlayıcı Sebepler ve Gözaltı
İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması veya işçinin gözaltına alınması ya da tutuklanması halinde devamsızlığın 17. maddedeki bildirim süresini aşması durumunda işveren haklı fesih yapabilir .
Haklı Fesihte Süre Sınırı
4857 sayılı İş Kanunu'nun 26. maddesine göre, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı hallerde fesih yetkisi, diğer tarafın bu davranışta bulunduğunu öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz. Ancak işçinin olayda maddi çıkar sağlaması halinde bir yıllık süre uygulanmaz .
İş Güvencesi Kapsamı ve İşe İade Davası
Sürekli işçiler, belirli şartları taşımaları halinde iş güvencesi kapsamında olup, işten çıkarılmaları durumunda işe iade davası açma hakkına sahiptir .
İş Güvencesi Şartları (2026)
İşe iade davası açabilmek için şu şartların sağlanması gerekmektedir :
İşçinin 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olması
İşyerinde en az 30 işçi çalışması (aynı işverenin aynı işkolundaki tüm işyerleri hesaba katılır)
İşçinin en az 6 aylık kıdeminin bulunması (yer altı işlerinde bu şart aranmaz)
İş sözleşmesinin belirsiz süreli olması
İşçinin işletmenin bütününü sevk ve idare eden üst düzey yönetici konumunda olmaması
Önemli not: İşyerinde 30'dan az çalışan varsa işe iade davası açılamaz, ancak bu durumda kötüniyet tazminatı talep etme hakkı saklıdır .
İşe İade Davası Süreci
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde zorunlu olarak arabulucuya başvurulmalıdır .
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde İş Mahkemesinde dava açılmalıdır . Bu süreler hak düşürücü olup kaçırıldığında işçi işe iade hakkını kaybeder .
Geçersiz Sayılan Fesih Sebepleri
Aşağıdaki nedenlere dayalı fesihler kesinlikle geçersiz sayılır ve işe iade sebebidir :
- Sendikal faaliyetlere katılmak
- İşyeri temsilciliği yapmak
- Mevzuattan doğan hakları takip etmek için işvereni şikayet etmek
- Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş gibi nedenler
- Kadın işçilerin doğum izni kullanması
İşe İade Davasının Sonuçları
Mahkemenin feshin geçersizliğine karar vermesi halinde süreç şöyle işler :
Kararın kesinleşmesinden itibaren işçi, 10 iş günü içinde işverene başvurarak işe başlatılmasını talep etmelidir. Bu başvuru yapılmazsa fesih geçerli hale gelir ve tazminat hakları yanar .
İşveren, başvuru tarihinden itibaren 1 ay içinde işçiyi işe başlatmak zorundadır .
İşe Başlatma Halinde Ödemeler
İşveren işçiyi işe başlatırsa, işçiye yargılama sürecinde boşta geçirdiği sürenin en çok 4 aylık kısmı kadar ücret ve diğer hakları (ikramiye, yol, yemek vb.) ödenir .
İşe Başlatmama Halinde Ödemeler
İşveren işçiyi işe başlatmazsa, şu ödemeleri yapmak zorundadır :
- 4 aylık boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar
- En az 4, en çok 8 aylık brüt ücret tutarında iş güvencesi tazminatı (işe başlatmama tazminatı)
- Ödenmediyse kıdem ve ihbar tazminatları
Kıdem Tazminatı Hakkı
İşten çıkarılan sürekli işçi, belirli şartlarda kıdem tazminatına hak kazanır .
Kıdem Tazminatı Şartları
İşçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması gerekir . İş sözleşmesinin işveren tarafından haksız feshi, işçinin haklı nedenle feshi (İş Kanunu md.24), emeklilik, evlilik (kadın işçi için 1 yıl içinde), askerlik gibi nedenlerle sona ermesi halinde kıdem tazminatı ödenir .
2026 Yılı Kıdem Tazminatı Tavanı
1 Ocak 2026 itibarıyla işçilere ödenecek kıdem tazminatının yıllık tavan tutarı 64.948,77 TL'dir .
Hesaplama
Kıdem tazminatı, işçinin giydirilmiş brüt ücreti üzerinden her tam yıl için 30 günlük ücret tutarında hesaplanır. Sadece damga vergisi (binde 7,59) kesilir .
İşverenin Fesih Usulüne İlişkin Yükümlülükleri
İş Kanunu'nun 19. maddesine göre, işveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır . İşçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle yapılacak fesihlerde, işçinin savunması alınmadan fesih yapılamaz. Ancak haklı nedenle fesih hallerinde savunma şartı aranmaz .
İşçinin İtiraz ve Dava Hakkı
İşten çıkarılan sürekli işçi, feshin geçersiz olduğunu düşünüyorsa, öncelikle arabulucuya başvurmak, anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açmak suretiyle haklarını arayabilir . Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer işçilik alacakları için de aynı yol izlenir. Bu alacaklar için zamanaşımı süresi 5 yıldır .
Sürekli işçiler, iş güvencesine sahip olsalar da, disiplin ihlalleri, sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışlar veya ekonomik nedenler gibi geçerli sebeplerle işten çıkarılabilirler. Ancak bu süreç, 4857 sayılı İş Kanunu'nda belirlenen yasal çerçeveye uygun olarak yürütülmeli ve işçilerin hakları korunmalıdır.
İş güvencesi kapsamındaki işçiler, haksız fesih durumunda işe iade davası açarak işlerine geri dönebilir veya işe başlatılmama tazminatı alabilirler. İşçilerin haklarını bilmeleri ve gerektiğinde yasal yollara başvurmaları, olası mağduriyetlerin önüne geçilmesinde kritik rol oynamaktadır.
Sürekli işçi statüsünde çalışanlar, iş güvencesi kapsamında korunuyor olsalar da, belirli yasal gerekçeler ve usuller çerçevesinde işten çıkarılmaları mümkündür. 4857 sayılı İş Kanunu'nun ilgili maddeleri, hem işverenin fesih hakkını hem de işçinin bu süreçteki haklarını düzenlemektedir. 2026 yılı itibarıyla iş güvencesi şartları, haklı fesih nedenleri ve işe iade davası süreçleri güncelliğini korumaktadır .İşten Çıkarmanın Yasal Dayanaklarıİşverenin iş sözleşmesini feshedebilmesi için üç temel gerekçe grubu bulunmaktadır: haklı nedenle fesih, geçerli nedenle fesih ve iş güvencesi kapsamında olmayan işçiler için ihbar sürelerine uyularak yapılan fesih.Haklı Nedenle Fesih (4857 Sayılı İş Kanunu Madde 25)İşveren, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinde belirtilen hallerde, bildirim süresine gerek kalmaksızın iş sözleşmesini derhal feshedebilir . Bu durumda işveren, kıdem ve ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğünden kurtulur .Sağlık Sebepleriİşçinin kendi kusurundan kaynaklanan hastalık veya sakatlık nedeniyle devamsızlığının ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi halinde işveren haklı fesih yapabilir .İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca tespit edilmesi durumunda da işverenin fesih hakkı doğmaktadır .İşçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işverenin fesih hakkı, işçinin çalışma süresine göre 17. maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 74. maddedeki sürenin bitiminde başlar .Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Uymayan Hallerİş sözleşmesi yapıldığı sırada, sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek işçinin işvereni yanıltması haklı fesih sebebidir .İşçinin, işveren veya aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarf etmesi, davranışlarda bulunması veya işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması halinde işveren fesih hakkını kullanabilir .İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması, işverene veya ailesine ya da başka bir işçiye sataşması haklı fesih nedenidir .İşçinin işverenin güvenini kötüye kullanması, hırsızlık yapması, işverenin meslek sırlarını ortaya atması gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması .İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi .İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi, işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyeri malına otuz günlük ücretiyle ödeyemeyecek derecede hasar vermesi haklı fesih nedenleri arasındadır .İşçinin işyerinde yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi de haklı fesih sebebidir .Zorlayıcı Sebepler ve Gözaltıİşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması veya işçinin gözaltına alınması ya da tutuklanması halinde devamsızlığın 17. maddedeki bildirim süresini aşması durumunda işveren haklı fesih yapabilir .Haklı Fesihte Süre Sınırı4857 sayılı İş Kanunu'nun 26. maddesine göre, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı hallerde fesih yetkisi, diğer tarafın bu davranışta bulunduğunu öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz. Ancak işçinin olayda maddi çıkar sağlaması halinde bir yıllık süre uygulanmaz .İş Güvencesi Kapsamı ve İşe İade DavasıSürekli işçiler, belirli şartları taşımaları halinde iş güvencesi kapsamında olup, işten çıkarılmaları durumunda işe iade davası açma hakkına sahiptir .İş Güvencesi Şartları (2026)İşe iade davası açabilmek için şu şartların sağlanması gerekmektedir :İşçinin 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olmasıİşyerinde en az 30 işçi çalışması (aynı işverenin aynı işkolundaki tüm işyerleri hesaba katılır)İşçinin en az 6 aylık kıdeminin bulunması (yer altı işlerinde bu şart aranmaz)İş sözleşmesinin belirsiz süreli olmasıİşçinin işletmenin bütününü sevk ve idare eden üst düzey yönetici konumunda olmamasıÖnemli not: İşyerinde 30'dan az çalışan varsa işe iade davası açılamaz, ancak bu durumda kötüniyet tazminatı talep etme hakkı saklıdır .İşe İade Davası SüreciFesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde zorunlu olarak arabulucuya başvurulmalıdır .Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde İş Mahkemesinde dava açılmalıdır . Bu süreler hak düşürücü olup kaçırıldığında işçi işe iade hakkını kaybeder .Geçersiz Sayılan Fesih SebepleriAşağıdaki nedenlere dayalı fesihler kesinlikle geçersiz sayılır ve işe iade sebebidir :Sendikal faaliyetlere katılmakİşyeri temsilciliği yapmakMevzuattan doğan hakları takip etmek için işvereni şikayet etmekIrk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş gibi nedenlerKadın işçilerin doğum izni kullanmasıİşe İade Davasının SonuçlarıMahkemenin feshin geçersizliğine karar vermesi halinde süreç şöyle işler :Kararın kesinleşmesinden itibaren işçi, 10 iş günü içinde işverene başvurarak işe başlatılmasını talep etmelidir. Bu başvuru yapılmazsa fesih geçerli hale gelir ve tazminat hakları yanar .İşveren, başvuru tarihinden itibaren 1 ay içinde işçiyi işe başlatmak zorundadır .İşe Başlatma Halinde Ödemelerİşveren işçiyi işe başlatırsa, işçiye yargılama sürecinde boşta geçirdiği sürenin en çok 4 aylık kısmı kadar ücret ve diğer hakları (ikramiye, yol, yemek vb.) ödenir .İşe Başlatmama Halinde Ödemelerİşveren işçiyi işe başlatmazsa, şu ödemeleri yapmak zorundadır :4 aylık boşta geçen süre ücreti ve diğer haklarEn az 4, en çok 8 aylık brüt ücret tutarında iş güvencesi tazminatı (işe başlatmama tazminatı)Ödenmediyse kıdem ve ihbar tazminatlarıKıdem Tazminatı Hakkıİşten çıkarılan sürekli işçi, belirli şartlarda kıdem tazminatına hak kazanır .Kıdem Tazminatı Şartlarıİşçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması gerekir . İş sözleşmesinin işveren tarafından haksız feshi, işçinin haklı nedenle feshi (İş Kanunu md.24), emeklilik, evlilik (kadın işçi için 1 yıl içinde), askerlik gibi nedenlerle sona ermesi halinde kıdem tazminatı ödenir .2026 Yılı Kıdem Tazminatı Tavanı1 Ocak 2026 itibarıyla işçilere ödenecek kıdem tazminatının yıllık tavan tutarı 64.948,77 TL'dir .HesaplamaKıdem tazminatı, işçinin giydirilmiş brüt ücreti üzerinden her tam yıl için 30 günlük ücret tutarında hesaplanır. Sadece damga vergisi (binde 7,59) kesilir .İşverenin Fesih Usulüne İlişkin Yükümlülükleriİş Kanunu'nun 19. maddesine göre, işveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır . İşçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle yapılacak fesihlerde, işçinin savunması alınmadan fesih yapılamaz. Ancak haklı nedenle fesih hallerinde savunma şartı aranmaz .İşçinin İtiraz ve Dava Hakkıİşten çıkarılan sürekli işçi, feshin geçersiz olduğunu düşünüyorsa, öncelikle arabulucuya başvurmak, anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açmak suretiyle haklarını arayabilir . Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer işçilik alacakları için de aynı yol izlenir. Bu alacaklar için zamanaşımı süresi 5 yıldır .Sürekli işçiler, iş güvencesine sahip olsalar da, disiplin ihlalleri, sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışlar veya ekonomik nedenler gibi geçerli sebeplerle işten çıkarılabilirler. Ancak bu süreç, 4857 sayılı İş Kanunu'nda belirlenen yasal çerçeveye uygun olarak yürütülmeli ve işçilerin hakları korunmalıdır.İş güvencesi kapsamındaki işçiler, haksız fesih durumunda işe iade davası açarak işlerine geri dönebilir veya işe başlatılmama tazminatı alabilirler. İşçilerin haklarını bilmeleri ve gerektiğinde yasal yollara başvurmaları, olası mağduriyetlerin önüne geçilmesinde kritik rol oynamaktadır.
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap