4D sürekli işçi kadrosunda çalışanları yakından ilgilendiren yol ve yemek ücreti uygulamasında, ödemelerin fiilen çalışılan günler esas alınarak yapılması gerekiyor. Yargıtay kararları ve toplu iş sözleşmeleri kapsamında, işçinin izinli olduğu veya işe gelmediği günlerde yol ve yemek parası ödenmiyor .
📋 Yasal Dayanak: Fiilen Çalışma Esası
Yol ve yemek ücretleri, işçinin işyerinde fiilen çalıştığı günler için hak kazandığı sosyal haklar arasında yer almaktadır. Bu ücretlerin hesaplanmasında temel kriter, işçinin işe gelip gelmediği, yani fiilen çalışma durumudur.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 18 Ocak 2023 tarihli ve 2022/18837 Esas, 2023/861 Karar sayılı ilamında bu husus açıkça belirtilmiştir: "Dava konusu yol ve yemek ücreti alacaklarının hesabında, davacının fiilen çalıştığı günlerin dikkate alınması gerektiği gözetilmeden aylık otuz gün üzerinden (izin, rapor günleri ve hafta tatilleri dışlanmaksızın) yapılan hesaplamaya itibar edilerek hüküm kurulması da hatalı olduğundan bozmayı gerektirmiştir" .
Bu Yargıtay kararı, yol ve yemek ücretlerinin sadece işçinin fiilen çalıştığı günler için ödenmesi gerektiğini, izinli, raporlu veya hafta tatili gibi çalışılmayan günlerin hesaplama dışında bırakılması gerektiğini hükme bağlamaktadır.
🏛️ Toplu İş Sözleşmelerindeki Düzenleme
4D sürekli işçilerin yetkili sendikası ile işveren arasında imzalanan toplu iş sözleşmelerinde de genellikle fiilen çalışma esası benimsenmektedir. Çalışma Genel Müdürlüğü'nün 26 Haziran 2019 tarihli görüş yazısında, toplu iş sözleşmelerinde yemek yardımına ilişkin olarak "İşçilere fiilen çalışılan günler için bir öğün yemek verilir" şeklinde düzenleme yapıldığı belirtilmiştir .
Bu nedenle, toplu iş sözleşmesinde aksine bir düzenleme bulunmadığı takdirde, işçinin izinli olduğu, raporlu bulunduğu veya herhangi bir nedenle fiilen işe gelmediği günlerde yol ve yemek ücreti ödenmemektedir.
📝 Hangi Durumlarda Kesinti Yapılır?
İşçinin işe gelmediği günlerde yol ve yemek ücreti kesintisi şu hallerde uygulanır:
Yıllık izin kullanılan günlerde fiili çalışma olmadığı için yol ve yemek ücreti ödenmez .
Raporlu olunan günlerde sağlık nedeniyle işe gelinmediğinden yol ve yemek ücreti kesilir .
Mazeretsiz devamsızlık yapılan günlerde hem günlük ücret hem de yol ve yemek ücreti kesilir .
Hafta tatili günlerinde fiili çalışma olmadığı için yol ve yemek ücreti ödenmez .
Resmi ve dini bayram tatillerinde çalışma olmadığı takdirde yol ve yemek ücreti kesilir .
🔄 İstisnai Durumlar ve Yeni Düzenleme İmkanı
Toplu iş sözleşmesinde aksine bir düzenleme yapılması halinde, işçinin izinli olduğu veya işe gelmediği günlerde de yol ve yemek ücreti ödenmesi mümkün olabilmektedir. Yeni yapılacak toplu iş sözleşmelerinde, işçi lehine düzenleme yapılarak bu ücretlerin belirli izin türlerinde ödenmesi kararlaştırılabilir .
Ancak mevcut uygulamada ve genel hukuk kuralları çerçevesinde, fiilen çalışılmayan günlerde yol ve yemek ücreti ödenmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.
⚖️ Yol ve Yemek Ücreti Ödenmemesinin Sonuçları
Yol ve yemek ücreti, işçinin ücretinin bir parçası olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, hak edildiği halde ödenmemesi veya geç ödenmesi durumunda işçi bazı yasal haklara sahip olmaktadır .
Yasal faiz talebi: Gecikmeli ödenen yol ve yemek ücretleri için işçi yasal faiz talep edebilir .
Haklı fesih hakkı: İşverenin yol ve yemek ücretlerini düzenli olarak ödememesi veya eksik ödemesi, işçi için haklı fesih sebebi sayılabilir. İşçi, bu durumda iş akdini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilir .
Yargıtay kararlarında da yol ve yemek ücretinin ödenmemesi, işçiye haklı fesih imkanı tanıyan durumlar arasında sayılmaktadır .
📊 İşe Gelmeme ve Ücret Kesintisi Tablosu
İşçinin işe gelmediği durumlarda hangi ödemelerin kesileceği şu şekilde özetlenebilir:
Yıllık izin: Günlük ücret ödenir (izin ücreti), yol ve yemek ücreti kesilir
Ücretli izin (evlilik, ölüm): Günlük ücret ödenir, yol ve yemek ücreti kesilir
Raporlu günler: SGK tarafından rapor parası ödenir (şartlara bağlı), yol ve yemek ücreti kesilir
Mazeretsiz devamsızlık: Günlük ücret kesilir, yol ve yemek ücreti kesilir
Hafta tatili: Çalışılmadığı için ücret ödenmez, yol ve yemek ücreti kesilir
Resmi tatil: Çalışılmadığı için ücret ödenmez, yol ve yemek ücreti kesilir
🔍 Önemli Uyarılar
4D sürekli işçi statüsünde çalışanların yol ve yemek ücreti uygulamalarında dikkat etmesi gereken hususlar şunlardır:
Toplu iş sözleşmesini inceleyin Kendi toplu iş sözleşmenizde yol ve yemek ücretine ilişkin özel bir düzenleme olup olmadığını kontrol edin .
Sendikanızla iletişime geçin Yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde, fiilen çalışılmayan günlerde yol ve yemek ücreti ödenmesine yönelik taleplerinizi sendikanıza iletebilirsiniz .
Hak kaybına uğramayın Yol ve yemek ücretlerinizin düzenli ve tam olarak ödenip ödenmediğini takip edin. Eksik ödeme durumunda yasal haklarınızı kullanın .
4D sürekli işçiler için yol ve yemek ücreti, fiilen çalışılan günler esas alınarak ödenmektedir. İşçinin izinli olduğu, raporlu bulunduğu veya herhangi bir nedenle işe gelmediği günlerde, toplu iş sözleşmesinde aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece yol ve yemek ücreti ödenmez .
Yargıtay kararları ve Çalışma Genel Müdürlüğü görüşleri de bu yönde olup, fiilen çalışılmayan günlerin hesaplama dışında bırakılması gerektiğini hükme bağlamaktadır. Yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde işçi lehine düzenleme yapılarak bu durumun değiştirilmesi mümkün olabilir .
4D sürekli işçi kadrosunda çalışanları yakından ilgilendiren yol ve yemek ücreti uygulamasında, ödemelerin fiilen çalışılan günler esas alınarak yapılması gerekiyor. Yargıtay kararları ve toplu iş sözleşmeleri kapsamında, işçinin izinli olduğu veya işe gelmediği günlerde yol ve yemek parası ödenmiyor .📋 Yasal Dayanak: Fiilen Çalışma EsasıYol ve yemek ücretleri, işçinin işyerinde fiilen çalıştığı günler için hak kazandığı sosyal haklar arasında yer almaktadır. Bu ücretlerin hesaplanmasında temel kriter, işçinin işe gelip gelmediği, yani fiilen çalışma durumudur.Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 18 Ocak 2023 tarihli ve 2022/18837 Esas, 2023/861 Karar sayılı ilamında bu husus açıkça belirtilmiştir: "Dava konusu yol ve yemek ücreti alacaklarının hesabında, davacının fiilen çalıştığı günlerin dikkate alınması gerektiği gözetilmeden aylık otuz gün üzerinden (izin, rapor günleri ve hafta tatilleri dışlanmaksızın) yapılan hesaplamaya itibar edilerek hüküm kurulması da hatalı olduğundan bozmayı gerektirmiştir" .Bu Yargıtay kararı, yol ve yemek ücretlerinin sadece işçinin fiilen çalıştığı günler için ödenmesi gerektiğini, izinli, raporlu veya hafta tatili gibi çalışılmayan günlerin hesaplama dışında bırakılması gerektiğini hükme bağlamaktadır.🏛️ Toplu İş Sözleşmelerindeki Düzenleme4D sürekli işçilerin yetkili sendikası ile işveren arasında imzalanan toplu iş sözleşmelerinde de genellikle fiilen çalışma esası benimsenmektedir. Çalışma Genel Müdürlüğü'nün 26 Haziran 2019 tarihli görüş yazısında, toplu iş sözleşmelerinde yemek yardımına ilişkin olarak "İşçilere fiilen çalışılan günler için bir öğün yemek verilir" şeklinde düzenleme yapıldığı belirtilmiştir .Bu nedenle, toplu iş sözleşmesinde aksine bir düzenleme bulunmadığı takdirde, işçinin izinli olduğu, raporlu bulunduğu veya herhangi bir nedenle fiilen işe gelmediği günlerde yol ve yemek ücreti ödenmemektedir.📝 Hangi Durumlarda Kesinti Yapılır?İşçinin işe gelmediği günlerde yol ve yemek ücreti kesintisi şu hallerde uygulanır:Yıllık izin kullanılan günlerde fiili çalışma olmadığı için yol ve yemek ücreti ödenmez .Raporlu olunan günlerde sağlık nedeniyle işe gelinmediğinden yol ve yemek ücreti kesilir .Mazeretsiz devamsızlık yapılan günlerde hem günlük ücret hem de yol ve yemek ücreti kesilir .Hafta tatili günlerinde fiili çalışma olmadığı için yol ve yemek ücreti ödenmez .Resmi ve dini bayram tatillerinde çalışma olmadığı takdirde yol ve yemek ücreti kesilir .🔄 İstisnai Durumlar ve Yeni Düzenleme İmkanıToplu iş sözleşmesinde aksine bir düzenleme yapılması halinde, işçinin izinli olduğu veya işe gelmediği günlerde de yol ve yemek ücreti ödenmesi mümkün olabilmektedir. Yeni yapılacak toplu iş sözleşmelerinde, işçi lehine düzenleme yapılarak bu ücretlerin belirli izin türlerinde ödenmesi kararlaştırılabilir .Ancak mevcut uygulamada ve genel hukuk kuralları çerçevesinde, fiilen çalışılmayan günlerde yol ve yemek ücreti ödenmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.⚖️ Yol ve Yemek Ücreti Ödenmemesinin SonuçlarıYol ve yemek ücreti, işçinin ücretinin bir parçası olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, hak edildiği halde ödenmemesi veya geç ödenmesi durumunda işçi bazı yasal haklara sahip olmaktadır .Yasal faiz talebi: Gecikmeli ödenen yol ve yemek ücretleri için işçi yasal faiz talep edebilir .Haklı fesih hakkı: İşverenin yol ve yemek ücretlerini düzenli olarak ödememesi veya eksik ödemesi, işçi için haklı fesih sebebi sayılabilir. İşçi, bu durumda iş akdini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilir .Yargıtay kararlarında da yol ve yemek ücretinin ödenmemesi, işçiye haklı fesih imkanı tanıyan durumlar arasında sayılmaktadır .📊 İşe Gelmeme ve Ücret Kesintisi Tablosuİşçinin işe gelmediği durumlarda hangi ödemelerin kesileceği şu şekilde özetlenebilir:Yıllık izin: Günlük ücret ödenir (izin ücreti), yol ve yemek ücreti kesilirÜcretli izin (evlilik, ölüm): Günlük ücret ödenir, yol ve yemek ücreti kesilirRaporlu günler: SGK tarafından rapor parası ödenir (şartlara bağlı), yol ve yemek ücreti kesilirMazeretsiz devamsızlık: Günlük ücret kesilir, yol ve yemek ücreti kesilirHafta tatili: Çalışılmadığı için ücret ödenmez, yol ve yemek ücreti kesilirResmi tatil: Çalışılmadığı için ücret ödenmez, yol ve yemek ücreti kesilir🔍 Önemli Uyarılar4D sürekli işçi statüsünde çalışanların yol ve yemek ücreti uygulamalarında dikkat etmesi gereken hususlar şunlardır:Toplu iş sözleşmesini inceleyin Kendi toplu iş sözleşmenizde yol ve yemek ücretine ilişkin özel bir düzenleme olup olmadığını kontrol edin .Sendikanızla iletişime geçin Yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde, fiilen çalışılmayan günlerde yol ve yemek ücreti ödenmesine yönelik taleplerinizi sendikanıza iletebilirsiniz .Hak kaybına uğramayın Yol ve yemek ücretlerinizin düzenli ve tam olarak ödenip ödenmediğini takip edin. Eksik ödeme durumunda yasal haklarınızı kullanın .4D sürekli işçiler için yol ve yemek ücreti, fiilen çalışılan günler esas alınarak ödenmektedir. İşçinin izinli olduğu, raporlu bulunduğu veya herhangi bir nedenle işe gelmediği günlerde, toplu iş sözleşmesinde aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece yol ve yemek ücreti ödenmez .Yargıtay kararları ve Çalışma Genel Müdürlüğü görüşleri de bu yönde olup, fiilen çalışılmayan günlerin hesaplama dışında bırakılması gerektiğini hükme bağlamaktadır. Yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde işçi lehine düzenleme yapılarak bu durumun değiştirilmesi mümkün olabilir .
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap