.webp)
Son günlerde kamuoyunda merakla takip edilen toplu iş sözleşmeleri, özellikle gece çalışması başlığında dikkat çekici düzenlemeler içeriyor. Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Ondokuz Mayıs Üniversitesi bünyesindeki işçileri ilgilendiren üç ayrı sözleşme, gece çalışmasının başlangıç saati konusunda görüş birliğine varırken, zam oranlarında farklı yollara gidildi.
Gece çalışmasının başlangıcı 20.00 olarak belirlendi
Her üç sözleşme metninde de gece çalışmasının başlangıç saati konusunda tereddüt bulunmuyor. Sözleşmelere göre, akşam saat 20.00'den sabah 06.00'ya kadar olan zaman dilimi "gece dönemi" olarak kabul ediliyor. Bu ortak tanım, çalışanlar için net bir çerçeve çizerken, uygulamada yaşanabilecek ihtilafların da önüne geçiyor.
Sağlık Bakanlığı çalışanlarına yüzde 35
Sağlık Bakanlığı bünyesinde görev yapan ve Öz Sağlık-İş Sendikası'na üye işçileri kapsayan sözleşmede gece çalışması zammı yüzde 35 olarak belirlendi. Bu oran, üç sözleşme arasında en yüksek değer olarak öne çıkıyor. Sözleşmede ayrıca, işçilerin rızası dışında 15 günü aşan sürelerde gece çalıştırılamayacağı da güvence altına alındı.
Özellikle kadın çalışanlara yönelik düzenlemeler de bu sözleşmede kendine yer buldu. Hamile olduğunu raporla belgeleyen kadın işçiler doğum anına kadar, emziren kadın işçiler ise doğumdan itibaren bir yıl boyunca gece vardiyalarında görevlendirilemeyecek.
OMÜ'de gece zammı yüzde 25
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektörlüğü ile Türkiye Sağlık-İş arasında imzalanan sözleşmede gece zammı oranı yüzde 25 olarak tespit edildi. Bu sözleşmenin diğerlerinden ayrılan en önemli özelliği, "çalışma süresinin yarısından fazlası gece dönemine rastlıyorsa bu çalışmanın tamamının gece çalışması sayılacağı" hükmü oldu.
Gece bekçileri için de ayrı bir düzenleme getirilen sözleşmede, bu görevdekilerin 15 günlük rıza şartına tabi olmadığı belirtildi. Diğer işçiler için ise rıza dışı gece çalışmasının süresi 15 günle sınırlandırıldı.
Aile Bakanlığı'nda oran yüzde 8
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Öz Sağlık-İş arasındaki sözleşme ise gece zammı açısından en düşük oranı içeriyor. Bu sözleşmeye göre gece döneminde çalışan işçilere ödenecek zam oranı yüzde 8 olarak belirlendi.
Diğer iki sözleşmede yer alan "rıza dışı 15 gün" sınırlaması bu sözleşmede bulunmuyor. Sözleşme metninde sadece gece dönemi tanımı ve ödenecek zam oranına yer verilirken, ek bir güvence hükmü getirilmedi.
Çalışanlar için pratik bilgiler
Uygulamada işçilerin en çok merak ettiği konuların başında gece çalışmasının nasıl hesaplanacağı geliyor. Sözleşmelerde ortak olarak, gece döneminde geçirilen her saat için ayrıca zam yapılacağı, bu sürelerin haftalık 45 saatlik normal çalışma süresine dahil edileceği belirtiliyor.
Örneğin, Sağlık Bakanlığı'nda görev yapan bir işçi, akşam 20.00'de işe başlayıp sabah 04.00'te mesaisini tamamlarsa, bu sürenin tamamı için ücretini yüzde 35 zamlı olarak almaya hak kazanıyor. Aynı saatlerde Aile Bakanlığı'nda çalışan bir işçi ise sadece yüzde 8 zam alabiliyor.
Sözleşmelerin süresi ve geçerlilik tarihleri
Her üç sözleşme de 31 Aralık 2026 tarihine kadar geçerli olacak. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sözleşmesi 1 Kasım 2024'ten itibaren uygulanırken, Sağlık Bakanlığı ve OMÜ sözleşmeleri 1 Ocak 2025'ten itibaren yürürlüğe girdi.
İmza tarihleri ile yürürlük tarihleri arasında kalan döneme ilişkin ücret farklarının ise kurumlar tarafından geciktirilmeden ödeneceği taahhüt edildi.
Değerlendirme
İş hukuku uzmanları, aynı dönemde imzalanan ve aynı işkolunda faaliyet gösteren kurumları kapsayan sözleşmeler arasında bu denli büyük farklar bulunmasını eleştiriyor. Özellikle gece çalışması gibi sağlık ve sosyal hayat üzerinde doğrudan etkisi olan bir konuda standart bir uygulama geliştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Sendika temsilcileri ise yüzde 35 oranının emsal teşkil etmesi gerektiğini, diğer kurumlardaki işçilerin de bu orana kavuşturulması için görüşmelerin süreceğini belirtiyor.
.webp)
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap