Cem Kartal

Puan:497

Özel Güvenlik Görevlisi Engelli Raporu Alırsa Sorun Olur mu?

Özel güvenlik görevlisi olarak çalışırken veya çalışmaya başlamadan önce engelli sağlık kurulu raporu alınması durumunda ne olacağı, bu mesleği icra edenlerin en çok merak ettiği konuların başında gelmektedir. Bu soruya cevap verebilmek için 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, Özel Güvenlik Görevlileri Sağlık Şartları Yönetmeliği, 4857 sayılı İş Kanunu ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun gibi ilgili mevzuatı birlikte değerlendirmek gerekmektedir.İşte konuya ilişkin tüm yasal düzenlemeler ve güncel bilgiler.5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair KanunKaynak: 5188 sayılı Kanun, 10/6/2004 tarihinde kabul edilmiş, 26/6/2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır .Bu Kanunun amacı, kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyetteki özel güvenlik hizmetlerinin yerine getirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemektir .Kanunun 7. maddesinde özel güvenlik görevlilerinin yetkileri düzenlenmiştir. Buna göre özel güvenlik görevlileri, koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme, üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme yetkisine sahiptir .Özel güvenlik görevlisi olabilmek için aranan şartlar Kanun'un 10. maddesinde düzenlenmiştir. Bu şartlar şunlardır :T.C. vatandaşı olmakVücut ve akıl sağlığında herhangi bir engel bulunmamak18 veya 21 yaşını doldurmuş olmak (silahlı görev için 21 yaş)En az ilköğretim veya ortaöğretim mezunu olmakMahkumiyeti bulunmamak (belirli suçlardan hüküm giymemiş olmak)Güvenlik soruşturmasının olumlu olmasıBu şartlardan herhangi birinin kaybedildiğinin tespiti halinde, kimlik kartı ve çalışma izni Bakanlık veya Valilik tarafından iptal edilmektedir .Özel Güvenlik Görevlileri Sağlık Şartları YönetmeliğiKaynak: Özel Güvenlik Görevlileri Sağlık Şartları Yönetmeliği, 26.06.2021 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir .Bu Yönetmelik, özel güvenlik görevlisi ve adaylarında aranacak sağlık şartlarına ilişkin usul ve esasları belirlemektedir .Yönetmeliğin temel yaklaşımı şudur: Özel güvenlik görevlisi adayında veya görevlisinde, görevin ifasına engel teşkil edecek fiziki (dahiliye, ortopedi, göz, KBB, nöroloji) ve psikolojik yönden bir engel hali bulunmaması gerekmektedir.ÖNEMLİ: Engelli raporu almak, tek başına görevin ifasına engel değildir. Önemli olan, engelin niteliği ve görevin ifasına etkisidir. Yönetmelik kapsamında yapılacak değerlendirmede, engelin görevi yapmaya mani olup olmadığı esas alınmaktadır.Silah Ruhsatı ve EngellilikKaynak: Ankara Emniyet Müdürlüğü, Silah Ruhsat Almaya Engel HallerÖzel güvenlik görevlileri, görevlerini icra edebilmek için silah bulundurma ve taşıma ruhsatına sahip olmak zorundadır. Engelli raporu alınması, bu ruhsatın devamı açısından da değerlendirilmektedir.Silah ruhsatı verilmesine engel haller arasında şunlar sayılmaktadır :21 yaşını bitirmemiş olanlarFiziki (dahiliye, ortopedi, göz, KBB, nöroloji) ve psikolojik yönden engel hali bulunanlarAteşli silahla işlenen suçlardan mahkum olanlarTaksirli suçlar hariç bir yıldan fazla hapis cezasına mahkum olanlarBelirli ağır suçlardan (zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, uyuşturucu vb.) mahkum olanlarBu nedenle: Alınan engelli raporunun, silah taşımaya engel bir durum içerip içermediği büyük önem taşımaktadır. Silah taşıması sakıncalı görülen bir engel durumunda, özel güvenlik görevlisi olarak çalışmaya devam etmek mümkün olmayabilir.5378 Sayılı Engelliler Hakkında KanunKaynak: 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun, 1/7/2005 tarihinde kabul edilmiş, 7/7/2005 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır .Bu Kanun'un amacı; engellilerin temel hak ve özgürlüklerden faydalanmasını teşvik ve temin ederek toplumsal hayata diğer bireylerle eşit koşullarda tam ve etkin katılımlarının sağlanmasıdır .Kanun'un 4/A maddesinde çok önemli bir düzenleme yer almaktadır :“Doğrudan ve dolaylı ayrımcılık dâhil olmak üzere engelliliğe dayalı her türlü ayrımcılık yasaktır. Eşitliği sağlamak ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak üzere engellilere yönelik makul düzenlemelerin yapılması için gerekli tedbirler alınır. ”Makul düzenleme kavramı Kanun'da şöyle tanımlanmıştır :“Makul düzenleme: Engellilerin insan haklarını ve temel özgürlüklerini tam ve diğer bireylerle eşit şekilde kullanmasını veya bunlardan yararlanmasını sağlamak üzere belirli bir durumda ihtiyaç duyulan, ölçüsüz veya aşırı bir yük getirmeyen, gerekli ve uygun değişiklik ve tedbirleri ifade eder.”Bu hükümler, engelli raporu alan özel güvenlik görevlisinin işveren tarafından sırf bu nedenle işten çıkarılamayacağını ve işverenin makul düzenlemeler yapmakla yükümlü olduğunu göstermektedir.Özel Güvenlik Kimlik Kartı İptal SebepleriKaynak: Kadim Hukuk Danışmanlık, Özel Güvenlik Kimlik Kartı İptali ve Yenilenmemesi DavalarıÖzel güvenlik kimlik kartının iptal edilmesine neden olan durumlar şunlardır :Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmakKasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmakDevletin güvenliğine, anayasal düzene, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik gibi suçlardan mahkûm olmakGüvenlik soruşturmasının olumsuz olmasıÖNEMLİ NOT: Yukarıda sayılan durumlardan “görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmak” ifadesi, engelli raporunun doğrudan iptal sebebi olmadığını, ancak engelin görevin ifasına engel teşkil etmesi halinde iptal sebebi olabileceğini göstermektedir .Ayrımcılık Yasağı ve Eşit Davranma İlkesiKaynak: 4857 sayılı İş Kanunu Madde 5, İnciroğlu Danışmanlık4857 sayılı İş Kanunu Madde 5 (Eşit Davranma İlkesi): “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz” .Ayrımcılık türleri şunlardır :Doğrudan ayrımcılık: Engelliliğe dayalı olarak engellinin hak ve özgürlüklerden eşit şekilde yararlanmasını engelleyen farklı muameleDolaylı ayrımcılık: Görünüşte ayrımcı olmayan uygulamalar sonucunda engellinin dezavantajlı konuma sokulmasıHukuki yaptırım: Eşit davranma ilkesine aykırı davranan işverene karşı işçinin, dört aylık ücreti tutarında tazminat talebinde bulunma hakkı vardır .Engelli Raporu Alan Özel Güvenlik Görevlisinin Hakları1. Makul Düzenleme Talep Etme Hakkı5378 sayılı Kanun'un 4/A maddesi uyarınca, işveren engelli çalışanın işyerine uyumunu sağlamak ve çalışmasını kolaylaştırmak için gerekli makul düzenlemeleri yapmakla yükümlüdür . Bu düzenlemeler arasında:İşyerinin fiziki koşullarının engelli çalışana göre uyarlanmasıÖzel ekipman ve araçların temin edilmesiÇalışma saatlerinin esnek hale getirilmesi (uygun koşulların varlığı halinde)sayılabilir.2. Ayrımcılığa Uğrama Durumunda Tazminat Hakkıİşverenin engellilik nedeniyle ayrımcılık yapması halinde, işçi dört aya kadar ücreti tutarında tazminat talep edebilir .3. Engelli Kontenjanından Yararlanma Hakkıİşverenin elli veya daha fazla işçi çalıştırması halinde, engelli raporu alan çalışan engelli kontenjanından sayılma hakkına sahiptir.4. Vergi İndiriminden Yararlanma HakkıEngelli raporu alan çalışanlar, engellilik derecesine göre gelir vergisi indiriminden yararlanabilmektedir. Bu indirim için engelli raporu ile birlikte Defterdarlığa başvuru yapılması gerekmektedir.Kimlik Kartı İptali Durumunda Başvuru YollarıKaynak: Kadim Hukuk DanışmanlıkÖzel güvenlik kimlik kartı iptal edilen veya yenilenmeyen kişilerin, 60 gün içinde kartın yenilenmediği yerdeki idare mahkemesine dava açma hakları bulunmaktadır .Dava açılmazsa ne olur? 60 günlük süre içinde dava açılmazsa, idari işlem kesinleşir ve artık dava açılamaz . DeğerlendirmeÖzel güvenlik görevlisi engelli raporu alırsa sorun olur mu sorusunun cevabı, raporda belirtilen engelin niteliğine bağlıdır:Sorun olmayan durumlar:Engel durumu görevin ifasına (ayakta durma, koşma, müdahale etme, silah kullanma vb.) engel teşkil etmiyorsaSilah taşımaya engel bir durum yoksaİşveren tarafından makul düzenlemeler yapılabiliyorsaSorun olabilecek durumlar:Engel durumu görevin ifasına doğrudan engel teşkil ediyorsaSilah taşıması sakıncalı görülen bir engel söz konusuysaRaporda “çalışamaz” veya “güvenlik görevlisi olarak çalışamaz” ibaresi bulunuyorsaİşveren açısından durum: İşveren, engelli raporu alan özel güvenlik görevlisini sırf bu nedenle işten çıkaramaz. Ancak görevin ifasına engel teşkil eden bir durum varsa, işveren çalışanı başka bir pozisyonda değerlendirebilir veya hukuki süreç başlatabilir. İşveren, engelli çalışan için işyerinde makul düzenlemeler yapmakla yükümlüdür.Ayrımcılık yasağı: Engelli raporu alan çalışana yönelik her türlü ayrımcı muamele, 4857 sayılı İş Kanunu, 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında yasaktır ve yaptırıma tabidir.Tavsiye: Özel güvenlik görevlisi olarak çalışırken engelli raporu almanız durumunda, durumunuzu işvereninize ve sendika temsilcinize bildirmeniz, rapor içeriğini birlikte değerlendirmeniz ve gerekirse hukuki destek almanız önerilmektedir. Kimlik kartınızın iptali durumunda ise 60 gün içinde idare mahkemesine dava açma hakkınızı kullanmalısınız.

Önceki Haber

Ücretsiz Doğum İzni Ne Kadar?

Sonraki Haber

4/D VERİ GİRİŞ - BECAYİŞ