Skar Gebelik Nedir?
Belirtileri, Riskleri, Teşhisi ve Tedavi Süreci Hakkında Kapsamlı Rehber
Kadın sağlığı alanında nadir görülen ancak ciddi sonuçlara yol açabilen gebelik türlerinden biri skar gebeliktir. Özellikle sezaryen doğum geçirmiş kadınlarda ortaya çıkan bu durum, erken teşhis edilmediğinde hayati tehlike taşıyabilir. Peki, skar gebelik nedir, nasıl anlaşılır, hangi belirtilerle ortaya çıkar ve nasıl tedavi edilir? Bu sorulara en güncel tıbbi bilgilerle cevap veriyoruz.
Skar Gebelik Nedir?
- Skar gebelik, daha önce sezaryen doğum geçirmiş bir kadında, döllenmiş embriyonun rahim içi yerine eski sezaryen kesiğine (skarına) tutunarak gelişmeye başlamasıdır.
- Bu durum tıbbi literatürde “sezaryen skar gebeliği (CSP: Cesarean Scar Pregnancy)” olarak adlandırılır.
- Dış gebelik (ektopik gebelik) türlerinden biridir, çünkü embriyo rahim içinde değil, rahim kas dokusundaki eski yara bölgesine yerleşmiştir.
Skar Gebelik Ne Kadar Yaygındır?
- Tüm gebelikler içinde çok nadir görülür: Yaklaşık 2.000–2.500 gebelikte bir rastlanır.
- Ancak sezaryen doğum sayısının artmasıyla birlikte skar gebelik vakalarında da artış gözlemlenmektedir.
Skar Gebeliğin Nedenleri Nelerdir?
- En önemli neden, önceki sezaryen doğumlara ait rahim duvarındaki yara izidir (skar dokusu).
- Bu bölgedeki dokunun zayıf iyileşmesi ya da incelmiş rahim duvarı embriyonun bu alana yerleşmesine yol açabilir.
- Diğer nedenler:
- Uygun iyileşmeyen sezaryen skarı
- Kısa aralıklarla yapılan sezaryenler
- Çok sayıda rahim içi girişim (kürtaj, myomektomi vb.)
- Rahim anomalileri
Skar Gebelik Belirtileri Nelerdir?
Skar gebelik genellikle erken dönemde belirti vermez, bu yüzden çoğu zaman rastlantısal olarak ultrason ile tespit edilir. Ancak bazı belirtiler şu şekilde olabilir:
1. Ağrısız Vajinal Kanama
- Gebeliğin 6. ve 8. haftaları arasında ağrısız, hafif veya koyu renkli kanama olabilir.
- Bu kanama bazen adet kanamasıyla karıştırılabilir.
2. Kasık ve Alt Karın Ağrısı
- Skar bölgesine yerleşmiş gebelik dokusu büyüdükçe rahim duvarında gerilmeye bağlı ağrı oluşabilir.
3. Şok Belirtileri (İlerlemiş Durumda)
- Gebeliğin rahim dışına doğru büyümesi ve yırtılma (ruptür) olması halinde iç kanama, tansiyon düşüklüğü, bayılma gibi şok belirtileri görülebilir.
4. Gebelik Testi Pozitif Olmasına Rağmen Uterus Boşluğu Boş Görünebilir
- Ultrasonla bakıldığında rahim içinde gebelik kesesi görülmeyebilir çünkü kese rahmin skar bölgesindedir.
Skar Gebelik Nasıl Teşhis Edilir?
- Transvajinal ultrasonografi, en sık ve etkili teşhis yöntemidir.
- Ultrason sırasında gebelik kesesinin rahim içi değil, rahim ön duvarında ve eski sezaryen skarında yerleştiği görülür.
- Beta-hCG testi, gebelik hormonunun düzeyini kontrol etmek için kullanılır.
- Gerekirse MRI ile daha net görüntüleme sağlanabilir.
Skar Gebeliğin Riskleri Nelerdir?
- Rahim duvarının yırtılması (uterin rüptür)
- Aşırı ve ani iç kanama
- Rahmin alınması (histerektomi) riski
- Anne hayatını tehdit eden şok durumu
- Gelecekteki gebeliklerde komplikasyon riski
Skar Gebelik Tedavisi Nasıl Yapılır?
Erken teşhis hayati öneme sahiptir. Tedavi seçenekleri gebeliğin haftasına, embriyonun kalp atımına ve annenin genel durumuna göre belirlenir.
1. Medikal (İlaçla) Tedavi
- Erken dönemde, embriyonun kalp atımı yoksa methotrexate adlı ilaçla gebelik sonlandırılabilir.
- Bu ilaç hücre çoğalmasını durdurarak gebelik dokusunun emilmesini sağlar.
2. Cerrahi Müdahale
- Histeroskopi ya da laparoskopi ile gebelik dokusu çıkarılır.
- Rahim duvarındaki defekt onarılır.
- Kanama varsa açık ameliyat gerekebilir.
3. Embolizasyon
- Damar tıkanıklığı yöntemiyle rahme giden kan akışı azaltılır, ardından medikal veya cerrahi tedavi uygulanabilir.
Skar Gebelik Gelecekteki Gebelikleri Etkiler mi?
- Evet. Daha önce skar gebelik geçirmiş bir kadının sonraki gebeliklerinde de benzer risk olabilir.
- Ayrıca, plasentanın rahim duvarına anormal yapışması gibi komplikasyonlara yol açabilir (plasenta akreta, perkreta gibi).
- Gelecekteki doğumlar mutlaka yüksek riskli gebelik takibi ile yürütülmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Skar gebelik önlenebilir mi?
Tam olarak önlenemez, ancak sezaryen sonrası iyileşme süreci iyi takip edilmeli, erken gebeliklerde ultrasonla kontrol yapılmalıdır.
Skar gebelikte bebek doğar mı?
Hayır. Skar gebelikler ilerletilmemelidir çünkü ciddi kanama ve rahim yırtılması gibi anne hayatını tehdit eden komplikasyonlara yol açar.
Skar gebelik geçiren biri tekrar hamile kalabilir mi?
Evet, ancak sonraki gebelikler yüksek risk grubundadır ve çok dikkatli takip gerektirir.
Normal gebelikle skar gebelik nasıl ayırt edilir?
Ultrason ile embriyonun rahim içinde mi yoksa skar dokusuna mı yerleştiği tespit edilir.
Skar gebelik, sezaryen sonrası oluşan nadir fakat ciddi bir gebelik komplikasyonudur. Erken dönemde saptanması ve doğru tedavi uygulanması, hem annenin sağlığı hem de doğurganlığının korunması açısından hayati öneme sahiptir. Gebelik planlayan veya şüpheli gebelik yaşayan kadınların, özellikle sezaryen öyküsü varsa, erken haftalarda kadın doğum uzmanı kontrolünden geçmeleri büyük önem taşır.
Unutmayın: Doğum geçmişiniz ne olursa olsun, her yeni gebelikte erken ultrason değerlendirmesi yaptırmak, skar gebelik gibi tehlikeli durumların zamanında fark edilmesini sağlar. Sağlıklı bir gebelik süreci için mutlaka uzman kontrolünde hareket edilmelidir.