Becayiş 2 yıl şartı var mı?
696 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile belirlenen 4/D sürekli işçi statüsündeki çalışan işçiler, Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nda öz sağlık iş sendikasının yapmış olduğu toplu iş sözleşmesinin 19. maddesine göre işyeri değişikliği talebinde bulunabilirler. Ancak, bu talep için belirli şartların yerine getirilmesi gerekmektedir.
İşyeri Değişikliği İçin 2 Yıl Çalışma Şartı
Toplu iş sözleşmesinin 19. maddesinde belirtilen en önemli hüküm, işyeri değişikliği için fiilen 2 yıl çalışma zorunluluğudur. Bu maddeye göre, iller arası işyeri değişikliği talebinde bulunmak isteyen işçilerin, mevcut işyerlerinde fiilen 2 yıl çalışmış olmaları gerekmektedir. Ancak, bu süre zarfında yıllık izin, hafta tatili ve ulusal bayram ile genel tatil günleri fiili çalışmadan sayılmaktadır.
2 Yıl Çalışma Şartına Tabi Olmayan Durumlar
Bazı özel durumlarda, işyeri değişikliği için 2 yıl çalışma şartı aranmaz. Bu durumlar şunlardır:
- Eşinin ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının can güvenliği tehdidi altında olan işçiler, adli ve idari makamlarca verilen belge ile bu durumu kanıtladıktan sonra, dönemi ve süre şartına tabi olmaksızın işyeri değişikliği talebinde bulunabilirler.
- Hastalık mazereti nedeniyle tedavi için yer değiştirmek zorunda olan işçiler, tedavi edilebileceği bir sağlık kurumunun bulunduğu yere işyeri değişikliği talebinde bulunabilirler. Bu tür talepler için de dönem ve süre şartı aranmaz.
- Engelli raporu bulunan işçiler, engellilik durumundan kaynaklı yer değiştirme taleplerinde bulunabilirler. Bu talep, engellilik oranı ve ilgili mevzuatlar doğrultusunda değerlendirilecektir.
- Eski hükümlü statüsünde çalışan işçiler de, belirlenen usuller çerçevesinde ve uygun boş kadro bulunduğunda işyeri değişikliği talebinde bulunabilirler.
- Eşi vefat eden, şehit olan veya malul gazi olan işçiler, bu durumu kanıtladıkları takdirde, iki yıl içerisinde işyeri değişikliği talebinde bulunabilirler.
- Aile birliği sağlama amacıyla yapılan başvurular da, belirli şartlar çerçevesinde dönem ve süre şartına tabi olmaksızın işyeri değişikliği yapılmasını sağlayabilir.
- Geçici görevlendirme için başvuran işçilerde de belirli şartlar doğrultusunda 2 yıl çalışma süresi aranmayabilir.
Geçici Görevlendirme ve İşyeri Değişikliği
Geçici görevlendirmeler de işyeri değişikliği kapsamında değerlendirilmekte olup, bu tür görevlendirmeler için de çeşitli şartlar bulunmaktadır. Öncelikli olarak, işçilerin gönüllü olarak görevlendirilmesi gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca, eşinin yurt dışında veya il dışında görevde olması durumunda, bu durumun belgelenmesi ve diğer belirli koşulların sağlanması gerekmektedir.
2 Yıl Çalışma Şartı ve İşverenin Yetkisi
Toplu iş sözleşmesinin 19. maddesinin 22. fıkrasında, işverenin merkez ve taşra teşkilatındaki çalışanlarının geçici görevlendirmelerinde, işçinin bulunduğu yerde fiilen 2 yıl çalışmış olması gerektiği ifade edilmektedir. Bu madde, aile birliği ve sağlık gibi mazeretlere dayalı yer değiştirme taleplerinde de 2 yıl fiili çalışma süresi şartının esas alındığını göstermektedir.
İşyeri değişikliği taleplerinin işyerinde geçirilen süreye bağlı olarak değerlendirilmesi, hem işçi hem de işveren açısından önemli bir düzenlemeyi oluşturuyor. 2 yıl çalışma zorunluluğu bazı özel durumlarda geçerli olmasa da, aile birliği, sağlık durumu, engellilik gibi mazeretler bu şarttan muafiyet sağlayan durumlar arasında yer almaktadır. Bu nedenle, her işyerinin iç işleyişi ve ilgili mevzuat doğrultusunda taleplerin değerlendirilmesi, işçilerin hakları ve işyerindeki düzenin korunması açısından büyük önem taşımaktadır.
MADDE 19 İŞYERİ DEĞİŞİKLİĞİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
1- Kapsama dahil işçilerin iller arası işyeri değiştirme dönemi Haziran ayıdır. İller arası yer değişikliği isteyen işçi Haziran dönemi için Mayıs ayında bağlı bulunduğu İl Sağlık Müdürlüğüne talepte bulunur. İl Sağlık Müdürlüklerince toplanan talepler toplu olarak Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğüne gönderilir. Talep sahiplerinin işyeri değişikliği vizeli boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönergesinde belirtilen standardın da uygunluğu halinde ihtiyaçlar çerçevesinde gerçekleştirilir.
2- İller arası iş yeri değiştirme talebinde bulunacak işçi; bulunduğu iş yerinde fiilen 2 (iki) yıl çalışmadıkça işyeri değişikliği talebinde bulunamaz. Yıllık izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri fiili çalışmadan sayılır.
3- İstihdam şekline bakılmaksızın, işverenin merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde görev yapan, aynı unvanlı kadroda/branşta çalışan işçiler, kendi aralarında anlaşmak ve işveren vekilinin de rızasını almak kaydı ile işyerlerini değiştirebilirler. Bu çerçevedeki usul ve esası o işveren tarafından belirlenir. Karşılıklı olarak yer değiştiren işçiler iki yıl geçmeden yeniden karşılıklı yer değişikliği talebinde bulunamazlar.
4- İstihdam şekline bakılmaksızın, kendisinin eşinin veya bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının bulunduğu yerde kalmasının can güvenliğini tehdit altında bırakacağını adli ve idari makamlarınca verilen belge ile belgelendiren işçinin, mezkür Yönergede belirtilen standardın uygunluğu ve vizeli boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla dönem ve süre şartına tabi olmaksızın talep ettiği yere işyeri değişikliği yapılır.
5- İşçinin, eşinden boşanması halinde mahkeme kararının kesinleşmesine müteakip | (bir) yıl içerisinde müracaatı halinde anne, baba, kardeş veya reşit çocuklarının boşanma tarihinden önce ikamet ettiği yere mezkür Yönergede belirtilen standardını uygunluğu ve vizeli boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla işyeri değişikliği yapılır. İstihdam şekline bakılmaksızın, 6284 sayılı, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca, hakkında adli makamlarca işyerinin değiştirilmesine ilişkin koruyucu tedbir kararı verilen işçi, mezkür Yönergede belirtilen standardın uygunluğu ve vizeli boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla talep ettiği yere işyeri değişikliği yapılır.
6- Kapsama dahil işçinin, kendisinin, eşinin, bakmakla yükümlü annesinin, babasının, çocuklarının ve yargı kararı ile vası tayın edıldığı kardeşinin hastalığının, görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığını Üniversiteler veya Bakanlık Eğitim ve Araştırma Hastanelerinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi halinde, tedavinin yapılabileceği bir sağlık kurum veya kuruluşunun bulunduğu veya sağlığının olumsuz etkilenmeyeceği mezkür Yönergede belirtilen standardın uygunluğu ve vizeli boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla uygun olan bir İVe sağlık mazereti değerlendirme komisyonu kararı doğrultusunda işyeri değişikliği yapılabilir. Bu tür talepler halinde dönem ve süre şartı aranmaz.
7- 5620 sayılı Kanunun ek madde 2 nci maddesine göre; Üniversiteler veya Bakanlık Eğitim ve Araştırma Hastanelerinden alınacak sağlık kurulu raporuna göre en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen kapsama dahil işçiler ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan işçilerin, engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak kurum içinde yer değiştirmesi mezkür Yönergede belirtilen standardın uygunluğu ve vizeli boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla yapılacak olup işverenin, 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddesine göre istihdam etmekle yükümlü olduğu yüzde dört engelli kontenjanı, yapılacak işyeri değiştirme işleminde göz önüne alınacaktır. İl Sağlık Müdürlüklerince bu tür talepler alındıktan sonra toplam işçi sayılarının yüzde dördünü teşkil eden engelli sayısı hesaplanarak talep dilekçesine ekli olarak Bakanlığa gönderilecektir.
8- Eski hükümlü olarak görev yapan kapsama dahil işçilerin kurum içinde yer değiştirmesi belirlenen usuller çerçevesinde, mezkür Yönergede belirtilen standardın uygunluğu ve vizeli boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla yapılacak olup İşverenin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30 uncu maddesine göre istihdam etmekle yükümlü olduğu yüzde iki eski hükümlü kontenjanı yapılacak işyeri değiştirme işleminde göz önüne alınacaktır. İl Sağlık Müdürlüklerince bu tür talepler alındıktan sonra toplam işçi sayılarının yüzde ikisini teşkil eden eski hükümlü sayısı hesaplanarak talep dilekçesine ekli olarak Bakanlığa gönderilecektir.
9- Kapsama dahil işçilerin, il içerisindeki işyeri değişikliği talepleri, sağlık birimlerinin işçi ihtiyacı ve mezkür Yönergede belirtilen standart durumu açısından değerlendirilerek adi! ve dengeli dağılımı ile hizmetin aksamadan sürdürülmesi göz önünde bulundurularak İl Sağlık Müdürlüğü onayı ile yapılacaktır.
10- Eşi; vefat eden, şehit veya malul gazi olanların işyeri değişikliği, mezkur olayın meydana geldiği tarihten iki yıl içerisinde başvurması halinde mezkür Yönergede belirtilen standardın uygunluğu ve vizeli boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla dönem ve süre şartı aranmaksızın yapılabilecektir.
11- Aile birliğinin sağlanması için yapılacak başvurular mezkür Yönergede belirtilen standardın uygunluğu ve vizeli boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla ihtiyaçlar çerçevesinde iş bu maddenin birinci fıkrasında selirtilen dönemde değerlendirilerek neticelendirilir, Aile birliğine dayalı olarak yapılacak yer değişikliği taleplerinin değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenecektir.
12- İI içi yapılacak geçici görevlendirme işlemlerinde, görevlendirilmek üzere; öncelikle gönüllü olan işçilerin değerlendirmeye alınması, görevlendirilecek olan işçinin son | (bir) yıl içerisinde geçici göreve gitmemiş olması, eşinin yurt dışında veya il dışında geçici görevde olması halinde bu durumunu belgelendirmesi, kadın işçinin olması durumunda, gebe veya 5 (beş) yaşından küçük çocuğunun olmaması, işçinin eşinden ayrılmış olması halinde, velayetinin kendisinde bulunması şartıyla 13 yaşından küçük çocuğunun olmaması, işçinin sağlık mazereti nedeniyle iş yeri değiştirilmiş olmaması, geçici görevlendirme işlemlerinde işçinin öğrenim mazereti nedeniyle işyeri değişikliği olmaması, (öğrenim mazereti nedeniyle işyeri değiştirilmemiş eğitim ve öğretim dönemi dışındaki zamanlarda değerlendirmeye alınması) hususları göz önünde bulundurulacaktır. Geçici görevlendirmenin süresi üç ayı geçemez.
13- Öğrenim sebebiyle işyeri değişikliği talebinde bulunan işçinin yer değişikliği talebi lisans öğrenimi gördüğünü ve okuluna devam mecburiyeti olduğunu belgelendirmesi halinde mezkür Yönergede belirtilen standardın uygunluğu ve vizeli boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla Ekim ayında talep toplanarak Kasım ayında yapılır. Okulundan mezun olan işçinin ilk görev yerine dönmesi asıldır. Ancak; bulundukları ildeki personel ihtiyacının, eski görev yerindeki personel ihtiyacından daha fazla olması ve talebi halinde yerinde bırakılır.
14- Yer değiştiren işçi, sorumluluğu altında bulunan araç ve malzeme veyahut gereçleri Bakanlık mevzuatına uygun şekilde yetkililere teslim etmekle yükümlüdür.
15- İşverence işin gereği yapılan Belediye hudutları (Büyükşehir Belediyelerinde ise 6245 sayılı Harcırah Kanununun 3 üncü maddesinin (g) fıkrası hükmüne göre uygulama yapılır) dışındaki il içi daimi işyeri değişikliği 2 (iki) gün, iller arasında ise 5 (beş) güne kadar yol izni verilir.
16- İller arası işyeri değişiklikleri Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünce, il içindeki yer değişikliği işlemleri ise İl Sağlık Müdürlüklerince yapılacaktır.
17- Herhangi bir sebeple iller arası işyeri değişikliği yapılan işçinin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu, sahte bilgi ve belge düzenlediği tespit edilmesi halinde işyeri değişikliği iptal edilir ve kişiler hakkında yasal işlem başlatılır.
18- İşçi ihtiyaç halinde, işyeri içinde unvan veya niteliği benzer başka işlerde veya yerlerde işveren (T.C. Sağlık Bakanlığı) tarafından görevlendirilebilir. İşçinin rızası ile yapılan bu görevlendirmeler işçinin önceki işine dönmesine engel teşkil etmez.
19- İşyeri değişikliği ceza mahiyetinde olamaz. Ancak, hakkında adli, idari, inzibati bir soruşturma neticesinde görev yeri değişikliğine karar verilmesi hali saklıdır.
20- Hastalığı veya iş kazası dolayısıyla işyerinin değiştirilmesi zorunluluğu sağlık kurulu raporuyla sabit olanların, raporda belirtilen esaslara göre işyeri mezkür Yönergede belirtilen standardın uygunluğu ve vizeli boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla değiştirilebilir.
21- Bakanlık bu usul ve esaslara aykırı olmamak kaydı ile ihtiyaç duyması halinde başkaca usul ve esas düzenlemesi cihetine gidebilir.
22- İstihdam şekline bakılmaksızın, İşverenin merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde görev yapan işçilerin talepleri halinde; (a) Eşleri, mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tâbi olarak mülki idare amirliği, milli istihbarat, emniyet hizmetleri sınıflarından birinde görev yapanlar ile hâkim, savcı veya Türk Silahlı Kuvvetlerinde subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş veya uzman er olarak görev yapan işçinin, eşinin görev yaptığı yere eşinin görev süresiyle sınırlı olmak üzere geçici görevlendirmeleri yapılabilir. (b) Sağlık Bakanlığı uhdesinde fiilen görev yapmakta olan ve mevzuatı uyarınca stratejik personel olarak tanımlanan; eczacı, uzman tabip, tabip, uzman diş tabibi, diş tabibi ünvanlı personelin işçi olan eşlerinin, eşinin görev yaptığı yere eşinin görev süresiyle sınırlı olmak üzere geçici görevlendirmeleri yapılabilir. (c) Bu çerçevede ailevi durumunu belgeleyen işçinin, görevlendirilmesinin yapılabilmesi için gitmek istediği yerde Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönergeye göre standardın uygun olması zorunludur. Mezkür Yönergeye göre belirlenen standardın üstünde görevlendirme yapılamaz. (ç) İşveren tarafından bu kapsamda yapılacak görevlendirmelerde işçinin ayrılmak istediği yer ile gitmek istediği yerdeki personel ihtiyacını göz önüne alarak işlem tesis etmesi temel ilkedir. (d) Bu fıkra doğrultusunda yapılacak görevlendirme işlemleri, işçinin de rızası alınarak diğer şartların uygun olması halinde harcırahsız ve yolluksuz olarak yapılacaktır. (e) Bu kapsamda görevlendirme talebinde bulunacak işçinin bulunduğu yerde fiilen 2 yıl çalışmış olması şarttır.
23- İşyeri değişikliği veya görevlendirilmesi eş/sağlık/öğrenim durumundan yapılan işçi, mazeretinin devam ettiğine dair belgeyi her yıl en geç şubat ayının sonuna kadar çalıştığı hizmet biriminin bağlı olduğu İl Sağlık Müdürlüğüne vermekle yükümlüdür. Bu madde kapsamında görev yeri değiştirilenlerden mazereti sona erenler, bulundukları ildeki personel ihtiyacının, eski görev yerindeki personel ihtiyacından daha fazla olması ve talebi halinde yerinde bırakılır. Aksi takdirde, vizeli boş sürekli işçi kadrosu bulunması kaydıyla eski görev yerine atanabilir. Bu madde kapsamında atandığı yerde fiilen beş yıl çalışanlar hakkında mazeret takibi yapılmaz. Mazeretini belgelendirmeyen işçinin ataması veya görevlendirmesi iptal edilerek eski görev yerine döndürülür.
24- İş bu maddenin üçüncü, dördüncü, beşinci fıkranın ikinci bendi ve yirmi ikinci fıkrası hariç, işyeri değişikliklerinde işçinin istihdamına esas mevzuat hükümleri çerçevesinde hareket edilir.