iş Göremezlik Raporu Alındığında Günlük Maaşta Kesinti Olur mu?
İş göremezlik ödeneği, çalışanların iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ya da analık durumları nedeniyle çalışamadıkları günlerde gelir kaybını telafi etmek amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenen bir haktır. Bu ödenek, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun ilgili maddeleri doğrultusunda belirlenir. İş göremezlik raporu alındığında çalışanların maaşında kesinti olup olmadığı, alınan raporun türüne ve rapor süresine bağlıdır.
1. İş Göremezlik Ödeneğinin Temel Hukuki Dayanağı: 5510 Sayılı Kanun
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 18. maddesi, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık durumlarında iş göremezlik ödeneği verilmesine ilişkin hükümleri içerir. Bu kanun, hangi koşullarda ve ne şekilde iş göremezlik ödeneği alınabileceğini belirler.
2. Raporun İlk İki Günü
İş göremezlik raporunun alındığı ilk iki gün için SGK tarafından ödeme yapılmaz. Bu durum, 5510 Sayılı Kanun’un 18. maddesi kapsamında düzenlenmiştir. İlk iki günlük süre için işverenin ödeme yapıp yapmayacağı iş sözleşmesine ve işyeri politikasına bağlıdır. Eğer iş sözleşmesinde bu konuda bir hüküm yoksa, işveren genellikle ilk iki gün için herhangi bir ödeme yapmaz.
3. 3. Günden İtibaren İş Göremezlik Ödeneği
İş göremezlik raporu alınan 3. günden itibaren SGK, çalışanlara iş göremezlik ödeneği öder. Ödenek miktarı, çalışanın brüt kazancına göre hesaplanır. 5510 Sayılı Kanun’un 18. maddesi, bu ödeneklerin oranlarını belirler:
- Ayakta Tedavi: Çalışan ayakta tedavi gördüğünde, brüt maaşın %67’si iş göremezlik ödeneği olarak ödenir.
- Yatarak Tedavi: Yatarak tedavi gören çalışana brüt maaşın %50’si oranında iş göremezlik ödeneği verilir.
4. İş Kazası veya Meslek Hastalığı Durumunda İş Göremezlik
İş kazası ya da meslek hastalığı durumunda iş göremezlik ödeneği, raporun alındığı ilk günden itibaren ödenmeye başlanır. Bu durumda ilk iki gün kuralı uygulanmaz. İş kazası ve meslek hastalığına ilişkin iş göremezlik ödeneği, çalışanın sigortalılık süresine ve SGK prim ödeme gün sayısına bakılmaksızın ödenir. Yine bu durumda da brüt maaşın %50’si veya %67’si oranında ödeme yapılır.
5. Analık Durumu (Doğum İzni)
Kadın çalışanların doğum yapmaları durumunda da iş göremezlik ödeneği, doğumdan önceki 8 hafta ve doğumdan sonraki 8 hafta olmak üzere toplamda 16 hafta süreyle SGK tarafından ödenir. Çoğul gebelik durumunda bu süreye 2 hafta eklenir. 5510 Sayılı Kanun’un 16. maddesi, analık durumundaki iş göremezlik ödeneğini düzenler.
6. Maaşta Kesinti Durumu
İş göremezlik raporu alınan günlerde, işveren maaşınızdan kesinti yapabilir. İşveren, çalışan raporlu olduğu süre boyunca maaş ödeme yükümlülüğüne sahip değildir, çünkü bu dönemde SGK’dan iş göremezlik ödeneği alınır. Ancak bazı işyerlerinde işveren, rapor döneminde maaşın tamamını ödemeye devam edebilir. Bu durum, iş sözleşmesine ve işverenin politikalarına bağlıdır.
Sonuç olarak, iş göremezlik raporu alındığında günlük maaşta kesinti olabilir. Ancak çalışanlar SGK’dan iş göremezlik ödeneği aldıkları için, bu ödenek ile maaştaki kesinti bir nebze dengelenir. İşverenin, rapor süresince maaş ödemeye devam edip etmeyeceği, iş sözleşmesine ve işyerindeki uygulamalara bağlıdır.